IV SA/Wa 953/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska,, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi Spółki R. S.A. Oddział w C. [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją Minister Środowiska uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] oraz umorzył postępowanie organu I – ej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że Wojewoda [...] udzielił Spółce R. S.A. [...] Oddział w C., [...] pozwolenia wodnoprawnego na odwodnienie (przy zachowaniu maksymalnej rzędnej piętrzenia) i na wprowadzenie do rzeki [...] wód z odwodnienia zlikwidowanego zakładu górniczego Rejon "[...]" na warunkach w nim określonych. W dacie wydania decyzji przez organ I – ej instancji stosownie do art. 140 ust. 2 Prawa wodnego wojewoda był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego m.in. wtedy gdy szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu wynika z przepisów o ochronie środowiska. Oznaczało to, że wojewoda w dacie wydawania decyzji I – ej instancji był właściwy do udzielania pozwolenia wodnoprawngo tylko w stosunku do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których raport sporządzany jest obowiązkowo i które określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Pozwolenie wodnoprawne, którego dotyczy decyzja organu I – ej instancji odnosiło się do odwodnienia i wprowadzenia do rzeki [...] wód ze zlikwidowanego zakładu górniczego Rejon "[...]". Wody z odwodnienia zakładu górniczego wtedy gdy są wprowadzane do wód lub ziemi są ściekami, natomiast zakładem górniczym jest wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane, oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze. Bezpodstawne było więc traktowanie tych ścieków jako pobranej wody podziemnej. Nie można także spółki która wystąpiła z wnioskiem traktować za przedsięwzięcie w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b w/w rozporządzenia, ponieważ nie zajmuje się ona wydobywaniem kopalin ze złoża metodą podziemną, lub związanymi z nim instalacjami do przerobu kopalin o wydobyciu lub przerobie nie mniejszym niż 100 000 m ³ ilości kopaliny rocznie. Przedmiotowe pozwolenie dotyczy odwadniania i wprowadzania wód z odwodnienia pochodzących z terenu zakładu górniczego, który jest powiązany ze spółką R. funkcjonalnie, a nie technologicznie. Zdaniem organu II – ej instancji z powyższego wynika, że Wojewoda [...] naruszył przepisy o właściwości, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa stanowi bezwzględną przesłankę do wyłączenia tej decyzji z obrotu prawnego i zwalnia jednocześnie organ odwoławczy od oceny merytorycznej pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Wojewodę [...]. Skargę na decyzję organu II – ej instancji wniosła Spółka R. S.A. [...] Oddział w C. [...] zarzucając naruszenie: 1. art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229) przez przyjęcie, że Wojewoda nie jest organem właściwym do wydania decyzji wodnoprawnej zezwalającej na odwadnianie zakładu górniczego, 2. art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze przez błędną wykładnię pojęcia zakładu górniczego, 3. art. 80 ustawy Prawo geologiczne i górnicze przez nie uwzględnione, iż przepisy ustawy stosuję się także do likwidacji zakładu górniczego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono dodatkowo, iż zaistniała sprzeczność wywodów organu II instancji z sentencją jego decyzji. Minister Środowiska stwierdził bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że decyzja organu I – ej instancji jest nieważna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa i jednocześnie ją uchylił. Poza tym wniosek skarżącej dotyczył wydania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód podziemnych z nieczynnych wyrobisk byłej kopalni węgla kamiennego "[...]", a dokumentacja hydrologiczna zgromadzona w tej materii jednoznacznie stanowiła, iż wody w wyrobiskach górniczych tej kopalni to wody podziemne. Ta dokumentacja została przyjęta bez zastrzeżeń przez Ministra Środowiska zawiadomieniami z dnia [...] marca 2005 r. W ocenie skarżącego organ II – ej instancji pominął fakt, iż przedmiotem działalności skarżącej jest likwidacja kopalni do której stosuje się na podstawie art. 80 przepisy prawa geologicznego i górniczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sad zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Stosownie do art. 140 ust. 2 Prawa wodnego (Dz. U. nr 115/2001 poz. 1229) wojewoda wydaje pozwolenia wodnoprawne jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych, lub eksploatacja instalacji lub urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami o których mowa w art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62/2001 poz. 627). Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że wojewoda jest właściwy w sprawach: 1. przedsięwzięć i zdarzeń: a) na terenach zakładów gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe, b) na terenach zamkniętych, 2. przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko dla którego sporządzanie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt. 1 Powyższe oznacza, że wojewoda byłby właściwy do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego tylko wtedy gdyby szczególne korzystanie z wód było związane z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i dla którego to przedsięwzięcia sporządzenie raportu jest obowiązkowe. To jakie rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagają sporządzenia raportu wskazuje § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływanie na środowisko (Dz. U. nr 257/2004 poz. 2573). Z uwagi na charakter podmiotu wnioskującego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie, oraz zakres jego działalności można rozważać jedynie przypadki określone w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b, oraz w § 2 ust. 1 pkt 35. Pierwszy z przywoływanych przepisów stanowi, że do takich przedsięwzięć należy wydobywanie kopalin ze złoża metodą podziemną,, lub związana z nim instalacją do przerobu kopalin o wydobyciu lub przerobie nie mniejszym niż 100 000 m ³ ilości kopaliny rocznie. Z kolei drugi uznaje za takie przedsięwzięcie urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych, oraz sztuczne systemy zasilania wód podziemnych o zdolności poboru wody nie niższy niż 500 m ³/h. Przedmiotem działalności Spółki, która wnioskowała o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie było wydobywanie kopalin ze złoża. Szczególne korzystanie z wód na które udzielono pozwolenia nie było więc związane z przedsięwzięciem polegającym na wydobywaniu lub przerobie kopalin. Pozwolenie to zostało udzielone na odwodnienie zlikwidowanego zakładu górniczego, oraz na wprowadzenie wód z odwodnienia do rzeki [...]. Wody te są jednak ściekami o czym stanowi art. 9 ust. 1 pkt 14 Prawa wodnego. Z kolei art. 37 pkt 2 Prawa wodnego stanowi, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, a w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 2 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. nr 257/2004 poz. 2573). Jeśli bowiem pozwolenie dotyczy wprowadzania ścieków przywołanego przepisu stosować nie można jako, że nie traktuje on o ściekach , a tylko o urządzeniach lub zespołach urządzeń umożliwiających pobór wód poziemnych. Powyższe oznacza, iż wojewoda nie był właściwy do wydania decyzji w I – ej instancji Jeśli chodzi o zarzuty skargi naruszenia powołanych tamże przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 228/2005 poz. 1947 ze zm.) to w ocenie Sądu nie są one trafne, a to dlatego że przepisów tejże ustawy zgodnie z jej art. 4 nie stosuje się do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami. Tymi odrębnymi przepisami, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie są przepisy ustaw: Prawo wodne (Dz. U. nr 115 z 2001 r. poz. 1229), oraz Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r. poz. 627). Chybiony jest także zarzut dotyczący sprzeczności decyzji z jej uzasadnieniem. W tej materii ukształtowała się i to stosunkowo dawno jednolita praktyka sądowa, której istotą jest uznanie, że z treści art. 138 kpa wynika niedopuszczalność stosowania w postępowaniu odwoławczym sankcji nieważności decyzji. W przypadku gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa może jedynie uchylić i zmienić decyzję lub uchylić i umorzyć postępowanie I instancji ( tak NSA w wyroku z dnia 13 września 1999 r. IV SA 39/99 – lex nr 47872). Jako przykłady uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I – ej instancji NSA podaje (w wyroku z dnia 6 sierpnia 1999 r. IV SA 1167/97 – lex nr 47913) następujące sytuacje: - sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, - decyzje skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie, - naruszono przepisy o właściwości. Mając na względzie powyższe rozważania skargę na podstawie art. 151 ppsa, oddalono.