IV SA/Wa 955/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy zawieszenia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. M. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczne postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Pismem z dnia 15 lipca 2013 r. – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi – skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten podtrzymała w formularzu PPF. We wniosku skarżąca podała, że posiada majątek w postaci domu do remontu o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomość o powierzchni 1500 m2. Mąż, z którym skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (M. T. mieszka również z osiemnastoletnią córką), prowadzi działalność gospodarcza, która – wedle jej oświadczenia - przynosi straty. Skarżąca nie pracuje. Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia: - odpisów zeznań skarżącej oraz jej męża za 2012 r., - wszelkich dokumentów potwierdzających jej zobowiązania finansowe, - wyciągów z wszelkich posiadanych przez skarżącą oraz jej męża osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat terminowych oraz rachunku (-ów) bankowego (-ych) dla działalności gospodarczej z okresu ostatnich trzech miesięcy, - szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie (m.in. zakup żywności, odzieży, środków czystości, leków, utrzymanie domu) oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości, w tym także ich udokumentowanie za pomocą kopii faktur i rachunków, - dokumentu potwierdzającego dochody uzyskane przez skarżącą oraz jej męża w miesiącu czerwcu, lipcu i sierpniu 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej; wyjaśnienia dotyczące działalności gospodarczej powinny być wsparte stosowną dokumentacją: zaświadczeniem o treści wpisu w ewidencji gospodarczej oraz odpisami: deklaracji na podatek od towarów i usług składanych przez skarżącą oraz jej męża w okresie ostatnich trzech miesięcy, ewidencji środków trwałych posiadanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz prowadzonych w związku z nią ksiąg rachunkowych lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe zarządzenie (doręczone jej w dniu 9 września 2013 r., potwierdzenie odbioru – k. 35 akt sprawy). Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez M. T. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie został należycie umotywowany. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym (tj. w zakresie określonym w niniejszym wniosku), może być przyznane osobie fizycznej, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Regulacja zawarta w tym przepisie stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie. Analizując wniosek o przyznanie prawa pomocy i poddając go ocenie Sąd (referendarz) powinien kierować się tą zasadą. Referendarz podkreśla, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony wywołanej koniecznością poniesienia kosztów sądowych, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wykazanie zaistnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do Sądu (referendarza) kierującego się zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Jeżeli oświadczenia strony o braku możliwości ponoszenia przez nią kosztów postępowania pozostają w sprzeczności z wnioskami wyprowadzonymi z uwzględnieniem powołanych dyrektyw, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Ocena wniosku M. T. dokonana z uwzględnieniem powyżej opisanych wytycznych, wzbudziła wątpliwości co do wiarygodności i rzetelności przedstawionych w nim informacji. Z treści wniosku wynika bowiem, że skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, a żaden z jego członków nie osiąga dochodów (skarżąca podała, że działalność gospodarcza prowadzona przez jej męża przynosi stratę). W świetle powyższych wyjaśnień zasadnicze wątpliwości wzbudziła kwestia źródeł czerpania przez skarżącą środków na bieżące utrzymanie się. Referendarz podkreśla bowiem, że strata w działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata wykazana w zeznaniu podatkowym sama w sobie nie jest odzwierciedleniem braku możliwości finansowych skarżącej. Wątpliwości tych skarżąca, wezwana do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 255 P.p.s.a., nie wyjaśniła. Referendarz stwierdza, że skarżąca nie może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji gdy nie przedłożyła dokumentów potwierdzających trudną sytuację majątkową. Bierna podstawa skarżącej, która nie wykonała zarządzenia z dnia 20 sierpnia 2013 r. powoduje, że referendarz nie miał możliwości dokonania prawidłowej oceny jej aktualnej kondycji finansowej w świetle przesłanki warunkującej otrzymanie prawa pomocy w zakresie żądanym przez stronę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.