IV SA/Wa 956/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekającą o wymeldowaniu W. M. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu dotyczącym realizacji obowiązku meldunkowego chodzi o zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób. Art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10.04.1974 r. stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] jest W. M.. Przesłuchani w sprawie świadkowie: M. M. (k. 11-12, 32), A. M. (k. 40) oraz kontrole meldunkowe przeprowadzone przez pracowników organu administracyjnego i przez Policję wykazały, że W. M. opuścił przedmiotowe mieszkanie. M. M. zeznała, że jej mąż nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu lecz w gminie P.. Również przeprowadzona kontrola meldunkowa nie potwierdziła, aby W. M. mieszkał w spornym lokalu. Natomiast z wyjaśnień M. M. wynika, że aczkolwiek w budynku stanowiącym jego własność zamieszkuje i ma wyodrębniony pokój to bywa w nim 1-3 razy w tygodniu, nigdy w nim natomiast nie nocuje. Swoją nieobecność w miejscu stałego zameldowania motywuje koniecznością prowadzenia gospodarstwa rolnego w miejscowości [...] . Z jego wyjaśnień wynika również, że w znacznym stopniu ma utrudnione zamieszkiwanie, bowiem żona wymieniła zamki w drzwiach głównych. W. M. nie skorzystał z możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem powszechnym o przywrócenie naruszonego posiadania. Organ podkreślił, że w sprawie niniejszej zachodziła przesłanka uzasadniająca wymeldowanie W. M. w drodze decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 15 ust. 2 ustawy j.w. tzn. opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. W. M. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. zarzucając nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ orzekający o wymeldowaniu nie wziął pod uwagę charakteru jego pracy, która wymaga całodobowej obecności na terenie gospodarstwa rolnego w miejscowości [...] . Dodatkowo na rozprawie dnia 29 września 2005 r. podniósł, że nie został powiadomiony o terminie kontroli meldunkowej, która została przeprowadzona w godzinach jego nieobecności w lokalu kiedy to żona schowała j ego rzeczy osobiste aby uprawdopodobnić fakt jego niezamieszkiwania w lokalu. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270). Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga jest zasadna i prowadzi do schylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jedną z naczelnych zasad prawa administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Z zasady tej - wprowadzonej w art. 7 kpa wynika, że organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Art. 75 kpa wskazuje, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i mogą to być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednocześnie art. 79 kpa stanowi gwarancję zasady czynnego udziału stron w postępowaniu albowiem stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, zadawać pytania, składać wyjaśnienia. Co więcej, wg jednej z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 9 kpa organ ma obowiązek pouczenia strony o jej prawach do zadawania pytań świadkom, biegłym, oraz składania wyjaśnień. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ orzekajmy o wymeldowaniu skarżącego nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe. Trafny jest zarzut skarżącego, że nie został on powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli meldunkowej tj. dowodu z oględzin mieszkania. Uniemożliwiło to W. M. złożenie wyjaśnień podczas dokonywania tej czynności zwłaszcza co do stwierdzonego przez prowadzących kontrolę wyposażenia pokoju, który - według swojego oświadczenia - zajmuje. Nie bez znaczenia dla trafności podniesionego zarzutu pozostać fakt, że w lokalu tym zamieszkuje jego żona, z którą pozostaje w konflikcie de facto ona posiada interes faktyczny w jego wymeldowaniu. Co więcej podkreślenia wymaga fakt, że z akt postępowania administracyjnego nie wynika ażeby skarżący był powiadamiany o zamiarze przeprowadzenia innych dowodów np. zeznań świadków: A. M. (córki) czy też M. M. (żony). Powyższe uniemożliwiło stronie zadawanie pytań świadkom i składania wyjaśnień. Nie może także ujść uwadze, że okoliczności te były podnoszone przez skarżącego w odwołaniu. Organ odwoławczy - wbrew wyrażonej w art. 15 i 138 § 1 kpa zasadzie dwuinstancyjności. postępowania administracyjnego, która wskazuje na obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy - w żaden sposób nie odniósł się do tych zarzutów. W toku postępowania skarżący kilkakrotnie podnosił, że jego pobyt w gm. P. jest jedynie czasowy, związany z koniecznością dozoru gospodarstwa rolnego. Jednocześnie podkreślił, że znajdujący się na terenie tego gospodarstwa budynek mieszkalny nie nadaje się do stałego zamieszkiwania, pozbawiony jest części mediów. Okoliczność ta została potwierdzona przez Wójta gm. P. (k. 23 akt postępowania administracyjnego). Organ odwoławczy nie odniósł się do w/w kwestii. Nie wskazał także czy i jaką moc dowodową posiadały te dowody a jeśli odmówił im wiarygodności to z jakich przyczyn. Powyższe stanowiło naruszenie art. 107 §3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazane naruszenia przepisów postępowania prowadzą do oceny, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego: art. 10, 79 a także art. 15 i 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy - powtórzy błędnie dokonane czynności umożliwiając skarżącemu czynny w nich udział, po czym dokona ponownej analizy zebranego 8 materiału dowodowego zgodnie z zasadą wskazaną w art. 7 i 80 i kpa. Ustalenia faktyczne organu odwoławczego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze - na mocy art. 145 §1 pkt. l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Sąd orzekł jak w sentencji.