IV SA/Wa 96/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Golat del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].11.2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza miasta [...] z dnia [...].06.2018 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], w odniesieniu do ustalenia przebiegu granicy tej działki w części północnej na wniosek E. i A. K. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Organ I. instancji podał, że z analizy księgi wieczystej KW [...] wynika, że została ona założona dla działki nr [...] o powierzchni 0,1567 ha, w wyniku przeniesienia z księgi hipotecznej nr [...], gdzie znajduje się plan sporządzony przez mierniczego przysięgłego L. B. z dn. [...].08.1938 r. [...]. W roku 1996 nieruchomość nabyli obecni właściciele. W 1999 r. na podstawie zaświadczenia z Urzędu Miasta [...] nr [...] z dnia [...].06.1999 r. o zmianie numeru adresowego został zmieniony numer działki na [...], ale powierzchnia nieruchomości nie uległa zmianie. W aktach księgi wieczystej brak jest wypisu z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...] października 1996 r., który powołany jest w umowie sprzedaży z dnia [...].10.1996 r. Rep. A nr [...], sporządzonej przez notariusza M. M. Działce nr [...] o powierzchni 0,1567 ha opisanej w planie sporządzonym przez mierniczego L. B. z dnia [...].08.1938 r. [...] odpowiadają obecnie działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], o łącznej powierzchni 0,1567 m². Zatem działka nr ew. [...] z obrębu [...] położona w północnej granicy działki nr ew. [...], znajduje się razem z nią w jednej księdze wieczystej. Nie jest więc możliwe dokonanie rozgraniczenia między tymi działkami, ze względu na to, że stanowią jedną nieruchomość. Organ potraktował zatem złożony wniosek jako podanie o wszczęcie nowego postępowania, jednak ustalone okoliczności wskazują na istnienie przesłanki do odmowy wszczęcia tego postępowania, gdyż rozgraniczane nieruchomości są obecnie w jednej księdze wieczystej. Dopóki nie zostanie wydana decyzja Wojewody [...] stwierdzająca prawo własności Gminy [...] do owej drogi i nie zostanie założona nowa (odrębna) księga wieczysta, to żądane rozgraniczenie nie może zostać dokonane. Na skutek wniesionego zażalenia stanowisko to, po ponownym rozważeniu sprawy w jej całokształcie, podzieliło SKO. Organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia Burmistrza miasta [...] są prawidłowe. Zarówno działka ewidencyjna nr [...] jak i działka ewidencyjna nr [...], obydwie z obrębu [...], znajdują się w tej samej księdze wieczystej KW [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. Objęcie tych działek jedną księgą wieczystą, także w ocenie SKO, przesądza o uznaniu ich za jedną nieruchomość, co wyklucza prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego granic działek o nr. ew. [...] i o nr. ew. [...]. SKO nadmieniło także, iż do chwili wydania postanowienia przez Organ I. instancji nie została wydana decyzja potwierdzająca przejście działki nr ew. [...] na rzecz gminy, w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872). W tej sytuacji nie można twierdzić, by przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło nieruchomości będącej własnością gminy [...], co w konsekwencji czyni bezzasadnym zarzut niewyłączenia się Organu od rozpoznania sprawy. We wniesionej skardze E. i A. K. wnieśli o uchylenie w całości postanowień obu instancji i zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 24 § 1 pkt 1, art. 26 § 3 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133 poz. 872), poprzez nie wyłączenie się z postępowania Burmistrza miasta [...] jako strony postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący podali, że Gmina jest stroną postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ działki będące przedmiotem wniosku o rozgraniczenie graniczą z drogą publiczną i są w części zajęte na drogę publiczną ul. [...]. Zgodnie zaś z przepisami oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dn. 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ustawodawca ustalił, że jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. stały się właścicielami prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę publiczną. Zaznaczyli, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. W razie przejścia prawa własności części nieruchomości, dochodzi do jej wydzielenia i wpisów w odpowiednich ewidencjach i księgach wieczystych. Brak wcześniejszego wydzielenia działki nie jest przeszkodą do nabycia własności w tym trybie, bo kwestie ewidencyjne, podziałowe, czy wieczystoksięgowe mają w tym przypadku charakter następczy. W ocenie Skarżących, nieracjonalne jest stwierdzenie zawarte w postanowieniu Burmistrza Miasta [...] [...] czerwca 2018 o zarejestrowaniu pisma Wnioskodawców z 12 marca 2018 r. jako wniosku o wszczęcie zupełnie nowego rozgraniczenia i zarejestrowanie go pod nową sygnaturą. Skarżący poinformowali też o tym, że aktualnie toczy się postępowanie w sprawie ustalenia zajętości granic pod drogę publiczną ulicy [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej P.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie wynikają żadne warunki wstępne skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie z dnia [...].11.2018 r. nr [...], którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza miasta [...] z dnia [...].06.2018 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], w odniesieniu do ustalenia przebiegu granicy tej działki w części północnej na wniosek E. i A. K. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma fakt, że w myśl art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w miarę potrzeby, rozgraniczeniu podlegają wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami. Brak zamieszczenia definicji nieruchomości w tej ustawie, czyni koniecznym odwołanie się do definicji nieruchomości określonej w art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Wskazuje ona, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności. Co zaś istotne, to wyodrębnienie tych nieruchomości, z uwagi na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, winno znajdować swoje odzwierciedlenie właśnie w księdze wieczystej, którą jak stanowi art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece prowadzi się odrębnie dla każdej nieruchomości, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Jakkolwiek trafnie podali Skarżący, że z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, iż jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. stały się właścicielami prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, to jednak fakt ten wymaga potwierdzenia w stosownej decyzji wojewody (tu Wojewody [...]), stwierdzającej prawo własności gminy (tu Gminy [...]) do danej działki. W wyniku jej uprawomocnienia się zostaje dopiero założona odrębna księga wieczysta dla tej nieruchomości, złożonej z danej działki drogowej. Bez ujawnienia tego faktu w owej decyzji potwierdzającej, Gmina nie może być skutecznie uznana za właściciela działki nr ew. [...]. W efekcie nie można podzielić zarzutu skargi, że Burmistrz miasta [...] podlegał wyłączeniu od rozpoznania niniejszej sprawy. Wbrew zarzutom skargi, nie doszło więc do naruszenia: art. 7, art. 24 § 1 pkt 1, art. 26 § 3 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133 poz. 872). W tym stanie rzeczy, złożony wniosek o rozgraniczenie przedmiotowych "nieruchomości" należało uznać za przedwczesny. Objęcie wspólną księgą wieczystą działek nr [...] i [...] skutkowało obecnie koniecznością uznania tych działek za jedną nieruchomość. Trafnie zauważył Organ odwoławczy, że pogląd taki potwierdza także opis działki zawarty w § 1 aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości z 10 października 1996 r., którym E. i A. K. nabyli nieruchomość nr [...] położoną w [...] przy ulicy [...] o powierzchni 1567 m². Stoi to na przeszkodzie wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego wobec przedmiotowej nieruchomości, gdyż rozgraniczeniu mogą podlegać jedynie nieruchomości, a nie wchodzące w skład nieruchomości działki ewidencyjne. Skoro zaś rozgraniczenie miało dotyczyć nieruchomości drogowej, trafnie przyjęły Organy, iż jest to odrębna sprawa o rozgraniczenie od już prowadzonej. Reasumując, aby mogło zostać przeprowadzone rozgraniczenie muszą istnieć dwie nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, a więc figurujące w odrębnych księgach wieczystych. W rozpatrywanej sprawie, w dacie rozstrzygania jej przez Organy obu instancji, sytuacja taka nie miała miejsca. Nie mogło więc dojść do rozgraniczenia dotyczącego granic działki o nr. ew. [...] (położonej przy ul. [...] w [...], w odniesieniu do ustalenia przebiegu granicy tej działki w części północnej) z działką drogową o nr. ew. [...] (obie z obrębu [...]). Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy i fakt, że nie została wydana decyzja potwierdzająca przejście działki nr ew. [...] na rzecz gminy, w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872) - nie można było twierdzić, że przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło nieruchomości stanowiącej własność gminy [...], co jak trafnie stwierdziło SKO, uczyniło w konsekwencji bezzasadnym zarzut niewyłączenia się Organu I. instancji od rozpoznania tej sprawy. Na marginesie należy nadmienić, że toczące się postepowanie w przedmiocie ustalenia zajętości terenu pod drogę publiczną ulicy [...] służy pośrednio przygotowaniu decyzji potwierdzającej przejście działki nr ew. [...] w określonych granicach na rzecz Gminy i pozwoli na przeprowadzenie owego postępowania rozgraniczeniowego, o ile nadal będą występowały wątpliwości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.