IV SA/Wa 961/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. i J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 24 marca 2014 r. W. K. i J. K., reprezentowani przez adw. L. C., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy, dołączonych do skargi wynika, iż wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnim synem, pozostającym - z racji bycia osobą bezrobotną - na ich utrzymaniu. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny są dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego w oszacowanej przez skarżących wysokości 2.500 zł miesięcznie. Posiadany majątek obejmuje: dom o pow. 130 m2, nieruchomości rolne o pow. 25,9 ha, budynki gospodarcze o pow. ok 775 m2, maszyny i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwie o wartości 600.000 zł oraz samochód ciężarowy o wartości 65.000 zł. Skarżący poza majątkiem posiadają zasoby pieniężne w wysokości 9.000 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że w 2013 i 2014 r. przeprowadzili znaczne inwestycje w gospodarstwie, powiększyli działkę siedliskową oraz wybudowali dodatkowe budynki gospodarcze. Dla zapewnienia ciągłości produkcji rolniczej zakupili nawozy o wartości ok 40.000 zł. W najbliższym czasie zmuszeni są dodatkowo zakupić inne środki produkcji, tj. materiał siewny, paliwo, itp. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialno-bytowa jest trudna. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżących dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinni udowodnić, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ich przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie. Należy mieć na uwadze, że skarżący są współwłaścicielami wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego (ponad 25 ha). Z gospodarstwa tego uzyskują stałe dochody. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych. Mając na uwadze powierzchnię posiadanych przez skarżących nieruchomości rolnych należy przyjąć, iż uzyskiwany dochód z gospodarstwa rolnego wynosi rocznie 60.775 zł, co daje kwotę 5.064 zł miesięcznie. Dodatkowo należy się spodziewać, że skarżący jako właściciele wieloobszarowego gospodarstwa otrzymują dopłaty unijne, co znacznie podnosi kwotę deklarowanych przez skarżących dochodów. Należy zatem uznać, że rodzina skarżących ma zapewnione środki finansowe na pokrycie potrzeb bytowych. Uwzględniając stałe wydatki jakie skarżący ponoszą na prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz bieżące utrzymanie należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów, a przede wszystkim stan majątkowy (ponad 25 ha gruntów rolnych, maszyny rolnicze, budynki gospodarcze) pozwala na przyjęcie, że dysponują oni wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. O dobrej kondycji finansowej rodziny skarżących świadczy chociażby fakt powiększania posiadanego majątku, o czym poinformowali sami skarżący wskazując, że w ostatnich latach poczynili znaczne inwestycje w gospodarstwie, w tym m.in. powiększyli działkę siedliskową oraz wybudowali dodatkowe budynki gospodarcze. Decydujące znaczenie dla oceny przedmiotowego wniosku ma jednak fakt, iż skarżący posiadają wolne, dostępne środki (oszczędności) w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych, które mogą wystąpić w niniejszej sprawie. Przyszłe koszty, do których uiszczenia skarżący mogą być ewentualnie zobowiązani to koszt solidarnego wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł. Uwzględniając nawet stałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz bieżącym utrzymaniem należy stwierdzić, iż wysokość zgromadzonych przez wnioskodawców oszczędności – 9.000 zł pozwala na przyjęcie, iż dysponują oni wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Pokrycie tych wydatków mieści się bowiem w możliwościach płatniczych skarżących i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania ich rodziny. Sam fakt zgromadzenia sporych oszczędności potwierdza, iż uzyskiwane przez skarżących dochody wystarczają nie tylko na pokrycie niezbędnych wydatków koniecznych, ale dają również możliwość zgromadzenia znacznych oszczędności. Kwota tych oszczędności jest na tyle duża, że pozwala na stwierdzenie, że skarżący są w stanie ponieść koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.