IV SA/Wa 961/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. P. o przyznanie kosztów pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: - odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy postanowieniem z 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 961/15 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 21 kwietnia 2015 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 961/15 oddalił skargę P. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi w dniu 9 listopada 2015 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 września 2015 r. o oddaleniu skargi. Pełnomocnik skarżącego wniósł również o zwrot kosztów za sporządzenie ww. opinii wskazując, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. W piśmie z dnia 3 lutego 2016 r. pełnomocnik stwierdził, że nie jest zobowiązany do wykazania, że doręczył stronie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do dnia 15 sierpnia 2015 r. nie zawierała terminu do złożenia ww opinii. Stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wniosek o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej nie jest uzasadniony, ponieważ wnioskodawca nie spełnił warunków przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W rozpatrywanej sprawie czynnością pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest sporządzenie przez wyznaczonego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Fundamentalne znaczenie dla oceny faktycznego wykonania pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika występującego z urzędu musi być fakt umożliwienia reprezentowanemu podmiotowi zapoznania się z tą opinią. Samo sporządzenie takiej opinii nie prowadzi do osiągnięcia zasadniczego celu pomocy prawnej z urzędu, tj. pełnej realizacji prawa do sądu reprezentowanego podmiotu. Podmiot, któremu stosowna opinia nie została przedstawiona, może być bowiem z różnych powodów pozbawiony możliwości zapoznania się z profesjonalną oceną szans co do zasadności wniesienia środka odwoławczego. Wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznawane jest za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu (referendarza) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, post. NSA z dnia 18 października 2007 r., II FZ 515/07, S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317. B, Duter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 704-705 ). W rozpatrywanej sprawie referendarz podjął czynności w celu ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielona, tj. czy pełnomocnik skarżącego nie tylko sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale również, czy przekazał ją stronie w terminie umożliwiającym skuteczne wniesienie tego środka zaskarżenia. Dlatego też pełnomocnik został wezwany do udokumentowania powyższej okoliczności w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania poprzez nadesłanie dowodu doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Zdaniem referendarza sądowego, samo przedstawienie wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu pisemnej opinii o niezasadności wnoszenia skargi kasacyjnej nie może stanowić o pełnym udzieleniu pomocy prawnej skarżącemu. Ustosunkowując się do pisma radcy prawnego M. P., referendarz wyjaśnia, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej winna być, co do zasady, sporządzona (i doręczona stronie) przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy mieć bowiem na względzie, iż sporządzenie takiej opinii ma na celu realne umożliwienie stronie rozpoznania jej sytuacji procesowej i podjęcie przez nią dalszych decyzji, w tym, czego wykluczyć nie można, próbę uzyskania pomocy prawnej od innej osoby, a zatem udzielenie pomocy prawnej przez sporządzenie (i doręczenie) takiej opinii może być uznane za rzeczywiste, gdy umożliwia zrealizowanie wskazanego celu. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz sadowy na podstawie art. 250 § 1 powołanej ustawy, postanowił jak w sentencji.