IV SA/Wa 962/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2008 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie lokalizacji drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia (...) stycznia 2008 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata (...) prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy ul. (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( DZ. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 721 ze zm. zwanej dalej "specustawą"), po rozpatrzeniu odwołania Pani L. H. P. od decyzji Starosty G.nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. ustalającej lokalizację dla inwestycji polegającej na budowie drogi gminnej pn: "Budowa drogi gminnej w strefie przemysłowej we wsi N. w gminie G. " zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości na potrzeby powyższej inwestycji i nadającej niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - utrzymał w mocy decyzję Starosty G. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Inwestor Gmina G. [...] złożyła w dniu 5.10.2007 r. wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji polegającej na budowie drogi gminnej i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Do wniosku inwestor załączył zgodnie z wymaganiami z art. 5 specustawy niezbędne opinie i mapy oraz wykaz działek obejmujących inwestycję wraz z projektowanymi podziałami. Następnie w dniu 5.11.2007 r. Starosta G. dokonał obwieszczenia o wszczęciu postępowania administracyjnego w powyższej sprawie. Obwieszczenia zostały zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego G. [...] i Starostwa Powiatu G.w dniu 7.11.2007 r. oraz w gazecie lokalnej w grudniu 2007 r. W dniu [...] stycznia 2008 r. wydano decyzję nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji drogowej. Decyzją tą Starosta zatwierdził projekt podziału nieruchomości na potrzeby powyższej inwestycji i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja lokalizacyjna została skierowana na adres wnioskodawcy a zawiadomienie o jej wydaniu doręczono ówczesnym właścicielom gruntów. Od wskazanej decyzji odwołanie złożyła skarżąca L. H. P. wnosząc o zmianę statusu drogi. Wojewoda [...] rozpoznając przedmiotowe odwołanie stwierdził, iż postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Analizując materiał dowodowy zebrany w sprawie ustalił, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest 1 Sygn. akt IVSA/Wa 962/08 zgodna z prawem i stanem faktycznym sprawy. Odniósł się również do zastrzeżeń podniesionych przez skarżącą w odwołaniu i stwierdził, iż rozważenie ich nie należy do jego kompetencji, bowiem jako organ odwoławczy ocenia jedynie decyzję pod względem zgodności z prawem materialnym i procedurą administracyjną. Skargę na decyzję Wojewody wniosła L. H. P. zarzucając, iż Starosta G. dokonując wywłaszczenia na rzecz gminy naruszył prawo w tym prawo międzynarodowe. Dodatkowo podniosła, iż Starosta wydając decyzję lokalizacyjną nadużył swoich kompetencji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie z przyczyn podniesionych w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( DZ. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej "P.p.s.a" Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić skargę i uchylić decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b P.p.s.a następuje w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 i 145a K.p.a. Przesłanką taką jest brak udziału strony w postępowaniu (bez własnej winy). Wystąpienie tej przesłanki skutkuje uchyleniem decyzji przez Sąd bez względu na to czy uchylenie to miało wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 7 K.p.a na organach administracji spoczywa obowiązek ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy w tym prawidłowego ustalenia stron postępowania oraz zapewnienia im możliwości wzięcia udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 K.p.a). Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu ciąży na organie administracji już od momentu jego wszczęcia i 2 Sygn. akt IVSA/Wa 962/08 przejawia się w powiadomieniu wszystkich stron o jego wszczęciu ( art. 61 § 4 K.p.a). Strony na dalszym etapie postępowania mają możliwość wypowiedzenia się co do materiału zebranego w sprawie, jak również mają możliwość podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 K.p.a i nie ustaliły z urzędu, które osoby są stronami niniejszego postępowania. Uczyniły tak pomijając szczególny charakter przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej, która wywiera skutek w postaci wywłaszczenia właścicieli nieruchomości z ich części zajętych pod drogę. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdza, iż nie została ona poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż przedmiotowa decyzja została skierowana m.in. do osób zmarłych tj. F. i S. B.. Z ustaleń Sądu wynika, iż F. i S. B. nie żyli już w chwili prowadzenia postępowania zmierzającego do wydania decyzji lokalizacyjnej. Zmarli bowiem odpowiednio F. B. 5.10.1980 r. (nr aktu zgonu [...]) , S.-1.01. 1983 r.( nr aktu zgonu [...]). Stronami postępowania winni być zatem żyjący w dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a następnie wydania decyzji lokalizacyjnej ich następcy prawni. Do nich organ powinien skierować decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi. Z załącznika nr 2 decyzji Starosty tj. wykazu właścicieli działek wchodzących w skład projektowanej drogi gminnej, który był załączony do wniosku o ustalenie lokalizacji drogi wynika, iż właścicielami działki nr [...]( dawna działka nr [...]) są spadkobiercy po F. i S. B. W niniejszej sprawie organ będąc w posiadaniu tego załącznika, nie podjął żadnych czynności mających na celu ustalenie następców prawnych właścicieli tych gruntów. Brak takich ustaleń należy uznać za poważne uchybienie zważywszy iż, przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] dotycząca ustalenia lokalizacji drogi gminnej. W decyzji tej wskazano działki, które zostaną wywłaszczone pod planowaną inwestycję drogową. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, iż właściciele gruntów, na których będzie realizowana inwestycja powinni być zawiadomieni na piśmie o wszczęciu tego postępowania oraz o rozstrzygnięciach podjętych w jego toku . W przypadku gdy właściciel gruntów zmarł o toczącym się postępowaniu winien być powiadomiony jego następca prawny jako podmiot mający interes prawny w sprawie. Następca prawny posiada bowiem uprawnienie do 3 Sygn. akt IVSA/Wa 962/08 żądania uregulowania sfery praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania lokalizacyjnego. Organy orzekające natomiast całkowicie pominęły fakt, iż właściciele działki nr [...] tj. F. i S. B. nie żyją. Uchybiono obowiązkowi wynikającemu z art. 7 Kpa i nie przeprowadzono postępowania, mającego na celu ustalenie następców prawnych po zmarłych właścicielach działki. Tym samym osoby te zostały pozbawione możliwości wzięcia udziału w sprawie. Starosta G. wydał swoją decyzję na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zwanej specustawą Szczególny charakter tej ustawy przesądza o tym, iż wraz z ustaleniem lokalizacji drogi następuje zatwierdzenie i podział nieruchomości (art. 12 ustawy), a rozstrzygnięciu w tym zakresie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z tym pominięcie aktualnych właścicieli działki nr [...], przeznaczonej pod realizację zamierzonej inwestycji i w części podlegającej wywłaszczeniu czyni rozstrzygniecie to wadliwym. Na marginesie wskazać należy, iż twierdzenie skarżącej, że uprzednio orzekający w tej sprawie Burmistrz G. [...] uznał trafność jej zarzutów nie jest zasadne. Zgodnie z art. 2 ust 1 specustawy to starosta jest organem właściwym do wydania decyzji lokalizacyjnej w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych. Zmiana brzmienia tego przepisu została wprowadzona na mocy ustawy z dnia 18.10.2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. z 2006r. Nr 220, poz. 1601 ), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. Odwołanie od decyzji wydanej przez Starostę rozpoznaje natomiast Wojewoda na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy jak w niniejszej sprawie. Stąd Burmistrz G. [...] decyzją z dnia [...] lipca musiał uchylić swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r., z uwagi na brak właściwości do jej rozstrzygnięcia i jednocześnie zobowiązany był umorzyć postępowanie w tej sprawie, którą uprzednio prowadził. Stąd nie względy trafności argumentów merytorycznych skarżącej w istocie przesądziły o rozstrzygnięciu Burmistrza. W tym stanie rzeczy stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organy orzekające art. 7, art. 10 i art. 61 § 4 K.p.a - poprzez nieustalenie następców prawnych zmarłych F. i S. B. – uzasadnia uchylenie zaskarżonej 4 Sygn. akt IVSA/Wa 962/08 decyzji oraz decyzji utrzymującej ją w mocy. Zachodzi bowiem przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., której zaistnienie Sąd winien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy, po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy ustalić następców prawnych zmarłych F. i S. B. i z ich udziałem przeprowadzić procedurę zmierzającą do ustalenia lokalizacji niniejszej drogi. 5 Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Na postawie art. 152 P.p.s.a Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cyt. ustawy P. p. s. a