IV SA/Wa 962/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. T. P. wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została wysłana na błędny adres. Pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca informowała organ pierwszej instancji o zmianie swojego adresu do doręczeń przed dniem doręczenia zaskarżonej decyzji. Informacja ta powinna znaleźć się w ogólnym systemie informatycznym (ewidencjonującym wszelkie dane dotyczące cudzoziemca) dostępnym organowi drugiej instancji. Ponadto w piśmie z 15 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że skarżąca o uchybieniu terminu dowiedziała się w chwili składania Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosku o wydanie dokumentu poświadczającego jej tożsamość, tj. w dniu 16 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r. II GSK 1721/12, wskazane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku, Sąd przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została uznana za doręczoną w dniu 20 października 2014 r. w trybie art. 44 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.". Natomiast z treści pisma z 2 marca 2015 r. znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy oraz treści wniosku o przyznanie prawa pomocy (punkt 5 formularza PPf) wynika, że skarżąca o decyzji dowiedziała się w dniu składania Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosku o wydanie dokumentu poświadczającego jej tożsamość, tj. 16 grudnia 2014 r. Skarżąca wraz z przedmiotowym wnioskiem dokonała również czynności, której uchybiła w zakreślonym terminie - złożyła skargę. W dalszej kolejności oceny Sądu wymaga przesłanka braku winy w uchybieniu terminu po stronie skarżącej w złożeniu skargi. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła, aby złożenie skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2014 r. w terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Skarżąca podniosła we wniosku o przywrócenie terminu, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi jest następstwem doręczenie zaskarżonej decyzji na nieaktualny adres, mimo że informowała organ o zmianie adresu zamieszkania. W oparciu o przedłożone akta administracyjne Sąd ustalił, że w chwili złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy (7 luty 2014 r.) T. P. została pouczona o obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu zamieszkania. Pouczenia dokonano w języku [...], zrozumiały dla strony. Postępowanie przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jako organem pierwszej instancji zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] czerwca 2014 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji do Rady do Spraw Uchodźców w dniu [...] lipca 2014 r., które zostało przekazane do rozpoznania organowi odwoławczemu pismem z 15 lipca 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców pismem z 18 lipca 2015 r. poinformowała stronę o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i możliwości składana wyjaśnień i żądań, a następnie w dniu [...] września 2014 r. wydała decyzję w sprawie. Decyzja została wysłana na adres wskazany we wniosku inicjującym postępowanie, a wobec niepodjęcia korespondencji w terminie 14 dni od dnia pozostawienia awiza została uznana za skutecznie doręczoną, stosownie do treści art. 44 k.p.a. Ponadto z akta sprawy wynika, że w dniu 12 września 2014 r. skarżąca złożyła wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wymianę tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca. We wniosku wskazała inny adres zamieszkania niż we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Sądu argumentacja skarżącej - w zestawieniu z aktami sprawy -nie wskazuje na brak jej winy w uchybieniu terminu. Okolicznością bezsporną jest, że skarżąca składając do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o wymianę tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca, wskazała inny adres zamieszkania, niż ten który widnieje we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem Sądu nieuzasadnione jest jednak twierdzenie skarżącej, że Rada do Spraw Uchodźców przed którą toczyło się postępowanie odwoławcze w sprawie nadania statusu uchodźcy miała możliwość, przy użyciu systemów informatycznych ewidencjonujących wszelkie dane dotyczące cudzoziemca, sprawdzić czy adres strony postępowania jest aktualny. Dopuszczenie do takiej sytuacji oznaczałoby przerzucenie ciężaru ustalenia aktualności adresu strony postępowania na organ prowadzący postępowanie. Tymczasem stosownie do treści art. 41 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.) w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, a razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Skoro skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania organu o zmianie adresu zamieszkania, to aby ustrzec się przed negatywnymi konsekwencjami niedopełnienia tego obowiązku, a tym samym dochowując należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, winna poinformować Radę do Spraw Uchodźców o zmianie adresu zamieszkania. Skarżąca miała wiedzę, że to przed tym organem toczy się postępowanie, albowiem organ ten pismem z 18 lipca 2014 r. informował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszeniu żądań, a także o terminie wydania decyzji. Wskazanie nowego adresu zamieszkania organowi pierwszej instancji we wniosku o wymianę wydania tymczasowego zaświadczenia cudzoziemca, nie jest w ocenie Sądu dopełnieniem obowiązku określonego w art. 44 k.p.a. Złożenie wniosku o wymianę tymczasowego zaświadczenia tożsamości, choć pozostaje w związku z ubieganiem się przez skarżącą o status uchodźcy, to na kanwie niniejszej sprawy stwierdzić należy, że złożenie takiego wniosku przez T. P. było następstwem upływu termin ważności uprzednio wydanego dokumentu, a nie zmiany adresu zamieszkania skarżącej. Podkreślić również należy, że krajowy zbiór rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców tworzy oraz prowadzi w systemie teleinformatycznym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (art. 449 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach /Dz.U. z 2013 r. poz. 650 ze zm./). Udostępnianie danych z tego rejestru nie oznacza jednak dowolnej i pełnej dostępności do zgromadzonych w nim danych przez każdy organ, który ich potrzebuje w zakresie niezbędnym do realizacji ustawowych zadań. Strona nie może jednak oczekiwać, że organ w związku z tym, że ma zapewniony dostęp do danych zgromadzonych w ww. zbiorze, będzie każdorazowo weryfikował czy wskazany przez nią adres zamieszkania nie uległ zmianie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi i odmówił przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.