IV SA/Wa 963/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-17

Skład orzekający: Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszeniu zwykłemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej, gdy nie posiada stałych źródeł dochodów i ponosi już znaczne wydatki na opłaty sądowe?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nie przysługuje stowarzyszeniu zwykłemu, które nie posiada stałych źródeł dochodów, ale ma możliwość pozyskiwania środków finansowych, np. ze składek członkowskich. Brak stałego dochodu nie uzasadnia uprzywilejowanego traktowania, a ponoszenie dotychczasowych wydatków na opłaty sądowe wskazuje na zdolność do gospodarowania środkami na koszty postępowania.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Wniosek został odmówiony przez referendarza sądowego, a następnie rozpatrzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Stowarzyszenie argumentowało, że poniosło już znaczne koszty sądowe w poprzednich sprawach i nie dysponuje środkami na dalsze opłaty.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 21 maja 2014 r. Stowarzyszenie [...] wniosło, na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 963/14, referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od wskazanego postanowienia, w przewidzianym prawem terminie, Stowarzyszenie wniosło sprzeciw podnosząc, że w ubiegłym roku uiściło koszty sądowe w łącznej kwocie przekraczającej 4 000 zł. W obecnym roku na ten cel wydatkowało już 3000 zł. Na większą ilość opłat sądowych Stowarzyszenie nie było w stanie uzyskać środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z nadesłanych dokumentów Stowarzyszenie [...] jest stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), w związku z czym, stosownie do treści art. 42 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy nie może prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej. Środki na swoją działalność uzyskuje zaś ze składek członkowskich (art. 42 ust. 2 powołanej ustawy). Wobec tego realizując cele regulaminowe członkowie Stowarzyszenia powinni podjąć odpowiednie środki w celu uzyskania niezbędnych środków finansowych. Brak stałego źródła dochodów nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia. Zwolnienie strony od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, kiedy sama pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych, jest niezasadne. Również podnoszona w sprzeciwie konieczność uiszczania opłat sądowych nie wpływa na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skoro skarżące Stowarzyszenie decyduje się na wnoszenie licznych skarg do sądów administracyjnych winno liczyć się z obowiązkiem konieczności pokrycia kosztów sądowych i tak gospodarować uzyskiwanymi środkami, by móc podołać temu obowiązkowi. Podniesione w sprzeciwie okoliczności dowodzą, że skarżące Stowarzyszenie ma możliwość gromadzenia środków na udział w postępowaniach sądowych skoro, jak wskazało, w 2014 r. poniosło już na cel wydatki przekraczające 3000 zł. Jeśli jednak wnioskującemu Stowarzyszeniu brakuje środków na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniach sądowych powinno podjąć działania mające na celu zwiększenie posiadanych środków finansowych. Z podniesionych wyżej przyczyn Sąd uznał wniosek o przyznanie prawa pomocy za niezasadny. Z tego względu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło