IV SA/Wa 964/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji -uchyla zaskarżoną decyzję- Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego działając na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art 157 § 1 i 2, art. 158 1 k.p.a. i art. 2 ust.2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1998r. Nr 7 poz. 25 z póź. zm.) stwierdził nieważność decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] listopada 2006r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty zasiłku chorobowego w całości, ponieważ decyzja ta dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną wydaną w dniu [...] lipca 2005r. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. organ orzekł o wstrzymaniu wypłaty zasiłku chorobowego z powodu wyłączenia E. K. na mocy decyzji z dnia [...] maja 2005r. z ubezpieczenia społecznego. Pismem z dnia 14 lutego 2007r. E. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż nie otrzymał decyzji z dnia [...] lipca 2005r. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po ponownym rozpatrzeniu sprawy działając na podstawie art. 127 §3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2005r. o wstrzymaniu wypłaty zasiłku chorobowego z powodu wyłączenia E. K. na mocy decyzji z dnia [...] maja 2005r. z ubezpieczenia społecznego rolników. W dniu 11 kwietnia 2007r. E. K. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest 1 pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami, dalej zwana p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane wyżej kryteria, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji uznając, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego naruszył prawo. Mianowicie decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ( dalej jako Prezes KRUS) stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] listopada 2006r. pouczając skarżącego E. K. o przysługującym mu prawie zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co też strona uczyniła pismem z dnia 14 lutego 2007r. Stosownie bowiem do treści art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Należy mieć jednak na uwadze, iż decyzja organu ponownie rozpatrującego sprawę może dotyczyć wyłącznie decyzji organu "pierwszej instancji", która została zaskarżona w drodze skierowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem przedmiotem decyzji tego organu może być jedynie sprawa wcześniej rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. A zatem charakter rozstrzygnięć organu ponownie rozpatrującego sprawę w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Wobec powyższego Prezes KRUS rozpatrując ponownie sprawę miał obowiązek ocenić zasadność stwierdzenia nieważności - dokonanej decyzją z dnia [...] listopada 2006r. Przedmiotem jego oceny nie mogła być natomiast decyzja z dnia [...] lipca 2005r. Rozstrzygnięcie Prezesa KRUS wydane w II instancji powinno odpowiadać dyspozycji art. 138 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie w pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Tym samym skonstruowanie decyzji jak w sprawie niniejszej - nie poddaje się kontroli sądowej, a to stanowi uchybienie procesowe mogące mieć wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność jej uchylenia. Ponadto elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt SA/Lu 2479/94) wskazał, iż: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma -zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Poza tym uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Jednozdaniowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS odnoszące się do zupełnie innej decyzji w żaden sposób nie spełnia wskazanych wymogów. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej analizy we wskazanym wyżej kierunku i dlatego też działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.