IV SA/Wa 965/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-12
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stały dochód w wysokości 1950 zł miesięcznie i ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie około 1555 zł, jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł wpisu od skargi, a jednocześnie czy opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika mogłoby narazić ją na uszczerbek utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która uzyskuje stały dochód w wysokości 1950 zł miesięcznie i ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie w kwocie około 1555 zł, jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 200 zł wpisu od skargi, ponieważ nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić tej kwoty. Jednakże, opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika mogłoby narazić ją na uszczerbek utrzymania koniecznego, dlatego w tym zakresie przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Z. S. złożył skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą uchylenia innej decyzji. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że skarżący mieszka sam, posiada dom i nieruchomość rolną, a jego miesięczny dochód z emerytury wynosi 1950 zł, przy miesięcznych wydatkach około 1555 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. S. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia 1) odmówić Z. S. zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla Z. S. radcę prawnego.
Z. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 czerwca 2010 r. skarżący wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca mieszka sam, posiada dom o pow. 51 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,87 ha. Skrzący uzyskuje dochód w wysokości 1950 zł z tytułu emerytury. Wskazał następujące wydatki miesięczne: lekarstwa: 200 zł, energia elektryczna: 100 zł, opłata za wodę: 45 zł, telefon: 60 zł, gaz: 50 zł, żywność: 900 zł, bilety/paliwo: 200 zł. Ponadto podał, iż wydaje 1000 zł rocznie na węgiel.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy podkreślić, ze zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do
art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z informacji podanych przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF wynika, iż zamieszkuje sam, uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 1950 zł. Wydatki na bieżące utrzymanie miesięczne - wedle oświadczenia – wynoszą ok. 1555 zł. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący posiada środki finansowe, pozwalające jej na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy bowiem mieć na uwadze, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od tej skargi w wysokości 200 zł. Wnioskodawca nie wykazał, aby nie był w stanie uiścić 200 zł tytułem kosztów sądowych.
Oceniając jednak sytuację materialną w kontekście poniesienia również kosztów zastępstwa procesowego uznano, że w tym zakresie należy przyznać skarżącemu prawo pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do Sądu osobom, którym stan majątkowy dostęp ten uniemożliwia. A zatem w rozpatrywanej sprawie - biorąc pod uwagę stan faktyczny opisany we wniosku stwierdzić należy, że wniosek skarżącego w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego, zasługuje na uwzględnienie. Uznano bowiem, że opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika, mogłoby narazić skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego.
W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło