IV SA/Wa 966/06

WyrokWSA w Warszawie2006-08-22

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Marta Laskowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakazy obowiązujące na terenie parku narodowego, określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, mogą być rozszerzane w drodze wykładni na teren otuliny parku narodowego?
Ratio decidendi
Zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, dotyczące parków narodowych i rezerwatów przyrody, nie mogą być rozszerzane w drodze wykładni na teren otuliny parku narodowego. Otulina jest strefą ochronną, a jej cel ochronny nie uzasadnia utożsamiania jej z parkiem narodowym pod względem rygorów prawnych. Organ uzgadniający decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji w otulinie powinien oceniać jej dopuszczalność w kontekście ustawowego celu otuliny, a nie zakazów obowiązujących w samym parku.
Stan faktyczny
K. T. złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej na działce w otulinie parku narodowego. Wójt Gminy zwrócił się o uzgodnienie do Dyrektora Parku Narodowego, który odmówił uzgodnienia, wskazując na zagrożenie dla przyrody parku. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora, stosując wykładnię rozszerzającą zakazy z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody na otulinę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał tę wykładnię za błędną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego - uchyla zaskarżone postanowienie - Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia K. T. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] grudnia 2005 r., którym nie uzgodniono realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej (budynek parterowy, niepodpiwniczony, z poddaszem użytkowym) wraz z urządzeniami budowlanymi (bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe do 10 m3) na działce nr [...] we wsi Z., Gm. S. na terenie otuliny [...] Parku Narodowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska przedstawił następujący stan sprawy : K. T. złożyła u Wójta Gminy S. wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla w/w inwestycji. W związku z tym Wójt Gminy S. zwrócił się na podstawie art.53 ust.4 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) do Dyrektora [...] Parku Narodowego o uzgodnienie planowanej inwestycji. Jednakże Dyrektor [...] Parku Narodowego odmówił uzgodnienia przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że miejsce zamierzonej inwestycji stanowi działka z przeznaczeniem rolniczym, położona w bezpośrednim sąsiedztwie z granicą obszarów wchodzących w skład [...] Parku Narodowego oraz, że planowana inwestycja zagrozi przyrodzie parku i byłaby sprzeczna z celami ochrony przyrody, dla których park został powołany. Organ drugiej instancji podzielając stanowisko wyrażone w postanowieniu Dyrektora [...] Parku Narodowego wskazał, że zgodnie z definicją otuliny zawartą w art.5 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), jest ona strefą ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody, wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Skoro więc ustawodawca w art.11 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakazuje wyznaczenie otuliny parku narodowego, to należy przyjąć, iż realizacja celów jakim ma ona służyć może nastąpić jedynie wówczas, gdy otulina będzie podlegała ochronie. Zatem - zdaniem organu drugiej instancji - otulina jest obszarem objętym ochroną. Pomimo, że obecnie obowiązująca ustawa o ochronie przyrody nie określa katalogu zakazów obowiązujących na terenie otuliny to przy przyjęciu, że otulina nie podlega żadnej ochronie niezasadnym byłoby jej tworzenie. Jednakże mimo braku jednoznacznej regulacji w tym zakresie należy przyjąć, iż wobec harmonizowania polityki przestrzennej otuliny z tą prowadzoną na terenie parku narodowego (art.10 ust.6 ustawy o ochronie przyrody) zakazy ustanowione w art.15 ust.1 w/w ustawy odnoszące się do parków narodowych dotyczą również jego otuliny. Lokalizacja planowanej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie [...] Parku Narodowego stanowić będzie zagrożenie dla stanu równowagi przyrodniczej i właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego znajdującego się na terenie [...] Parku Narodowego i jego otuliny. Planowana inwestycja ze względu na jej usytuowanie będzie negatywnie oddziaływała na migrację dziko występujących zwierząt na w/w terenie. Należy zauważyć bowiem, że tereny przylegające do granic parku narodowego wraz z terenami będącymi w granicach parku tworzą nierozerwalną całość. Stan rzeczy i działania w bezpośrednim sąsiedztwie parku i jego otuliny mają szczególne znaczenie dla obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody w samymi parku. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. T. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podniosła m.in., że Minister Środowiska w wydanym postanowieniu zastosował wykładnię rozszerzającą stosowania zakazów obowiązujących w stosunku do terenów parku narodowego do jego otuliny. Ustawa o ochronie przyrody w art.15 zawiera jednie enumeratywne wyliczenie zakazów dotyczących parków narodowych i rezerwatów przyrody. Gdyby intencją ustawodawcy było rozciągnięcie wskazanych w art.15 zakazów na otulinę wówczas taki zapis znalazłby się w ustawie, bądź tez ustawa zawierałaby katalog zakazów odnoszących się stricte do otuliny. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, ppoz/ 717, ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny. Przede wszystkim wskazać należy, że błędne jest natomiast stanowisko Ministra Środowiska o stosowaniu art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody także do otuliny parku narodowego. W art. 15 ust. 1 wyliczono bowiem różnego rodzaju działania, które są zabronione w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, jako formach ochrony przyrody, stosownie do art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody. Z treści powołanego art. 15 ust. 1 nie wynika, aby przepis ten dotyczył również otuliny parku narodowego. Otulina parku narodowego nie należy do ustawowo wyodrębnionych form ochrony przyrody, lecz zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronnie przyrody, stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Ochronny cel otuliny dla parku narodowego, jako formy ochrony przyrody, nie uzasadnia jednak utożsamiania jej z parkiem narodowym, jako obszarem o rygorach prawnych ochrony określonych m.in. w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Zakres zakazów ustawowo przypisanych do obszaru parku narodowego i rezerwatu przyrody nie może być, z racji konstytucyjnej ochrony własności, dotyczącej także terenów znajdujących się w otulinie parku narodowego, rozszerzany w drodze interpretacji na obszary nie objęte art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Brak jest również w ustawie o ochronie przyrody odrębnych regulacji prawnych precyzujących ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości znajdujących się w obszarze otuliny. Oznacza to, iż stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 5 pkt 14 i art. 11 ustawy o ochronie przyrody, dyrektor parku narodowego jest uprawniony do uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy dot. inwestycji lokalizowanych w otulinie parku narodowego, w kontekście ustawowego celu otuliny, a nie w kontekście działań zabronionych w obszarze samego parku, o których jest mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W zaskarżonym postanowieniu, Minister Środowiska poprzestał na ustaleniu, iż do otuliny [...] Parku Narodowego stosuje się zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, czym naruszył powołany przepis art. 15 ust. 1 w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270, ze zm.),Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 w/w ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający dokona merytorycznej oceny dopuszczalności lokalizacji projektowanej inwestycji w kontekście ustawowego celu otuliny [...] Parku Narodowego. działań zabronionych w obszarze samego parku, o których jest mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W zaskarżonym postanowieniu, Minister Środowiska poprzestał na ustaleniu, iż do otuliny [...] Parku Narodowego stosuje się zakazy określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, czym naruszył powołany przepis art. 15 ust. 1 w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 w/w ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający dokona merytorycznej oceny dopuszczalności lokalizacji projektowanej inwestycji w kontekście ustawowego celu otuliny [...] Parku Narodowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło