IV SA/Wa 966/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-19
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Danuta Kania, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dotyczących ustalenia stron postępowania i doręczeń?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało podstawy do zastosowania art. 138 § 2 Kpa, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 10 § 1 Kpa i art. 64 § 4 Kpa, poprzez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania (nieustalenie następców prawnych zmarłych właścicieli sąsiednich działek) oraz naruszenie zasad doręczania pism pełnomocnikom. Uchybienia te czynią przedwczesną ocenę merytoryczną sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO wskazało na naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, w tym nieprawidłowe ustalenie stron postępowania (następców prawnych zmarłych właścicieli sąsiednich działek) oraz problemy z doręczeniami pełnomocnikom. Skarżąca zarzuciła m.in. błędną interpretację pojęcia "działka sąsiednia" oraz naruszenie przepisów dotyczących ustalania stron w przypadku śmierci uczestników postępowania przed jego wszczęciem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2011 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji po uchyleniu decyzji Zarządu Dzielnicy W. m. W. z dnia [...] lutego 2011 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej alternatywnie na rozbudowie, nadbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek mieszkalny wielorodzinny lub budowie nowego budynku wielorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w Dzielnicy W. w W..
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że w myśl art. 61 ust, 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu , przestrzennym, będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
- teren ma dostęp do drogi publicznej;
- istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
- teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
- decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Ocena spełnienia tego warunku winna zostać dokonana poprzez analizę funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Zdaniem SKO przeprowadzona analiza spełnia wymagania określone przez obowiązujące przepisy prawa. Obszar analizowany został ustalony znacznie szerzej aniżeli wymagane minimum. Ponadto oznaczono wszystkie parametry istniejącej zabudowy, konieczne do ustalenia warunków zabudowy.
Po przeanalizowaniu ustaleń organu I instancji należy wskazać, że wyniki analizy są prawidłowe.
W ocenie organu odwoławczego parametry nowej zabudowy zostały ustalone w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującym prawem. Odnosząc się natomiast do kwestii spornych tj. parametru wysokości i wskaźnika powierzchni zabudowy stwierdził, iż przyjęte ustalenia winny znaleźć oparcie w obowiązujących przepisach. Działki w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem inwestycji zabudowane są obiektami o wysokości I i II kondygnacyjnymi (5 i 8 m). Średnia wysokość obiektów w obszarze analizowanym wynosi ok. 9,8m. Jednakże organ I instancji ustalił wysokość dla nowej zabudowy odstępując od średniej na podstawie § 7 pkt 4 rozporządzenia i ustalił ten parametr w odniesieniu do budynków wielorodzinnych znajdujących się w obszarze analizowanym.
Uzasadnienie zawarte dla ustaleń parametrów z odstępem od średniej w obszarze analizowanym organ l instancji zawarł w analizie tekstowej, stanowiącej załącznik do skarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, że w skarżonej decyzji zawarto w pkt 2 warunki dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Wskazane warunki będą egzekwowane przez organ wydający pozwolenie na budowę. Ochronę interesów osób trzecich zapewnia ustawa Prawo budowlane Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy ochrona ta obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby oraz zapewnienie warunków jakim powinny odpowiadać budynki.
Po przeanalizowaniu akt sprawy wskazano, że zaskarżona decyzja zastała wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolejny raz bowiem organ I instancji nieprawidłowo ustalił strony przedmiotowego postępowania.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich.
Zdaniem SKO nie wyjaśniono sytuacji następców prawnych A. W.. Pismo J. K. nie stanowiło podstawy do uznania, że jedynym spadkobierca A. W. jest L. K.. Ponadto jak wskazano w odwołaniu od skarżonej decyzji J. K. również wskazał siebie jako właściciela działki nr ew. [...]. Kwestia ta powinna zostać wyjaśniona przez organ I instancji prowadzący ponownie postępowanie w sprawie. Kolejną kwestia do ustalenia jest krąg spadkobierców M. S..
Jeśli nie ustalono zarządcy spadku, to organ administracji publicznej był zobligowany wystąpić do sądu o ustanowienie kuratora spadku. Ponadto, zdaniem SKO, brak jest podstaw do automatycznego uznania za stronę postępowania władających gruntem, bez wykazania ich interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Okoliczności te stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Świadczy to o tym, że organ wbrew obowiązkowi zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie, obowiązku tego mógł nie dopełnić, czym naruszył przepisy art. 61 § 4 kpa oraz art. 10 § 1 Kpa.
Ponadto, zdaniem SKO, kolejną kwestą świadczącą o naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest fakt niedoręczenia zaskarżonej decyzji wszystkim pełnomocnikom stron (braki w rozdzielniku oraz w zwrotnych potwierdzeniach odbioru). W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo J. S. dla M. K.. Mimo tego skarżona decyzja została wysłana do J. S.. Stanowi to naruszenie art. 40 Kpa, zgodnie z którym pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma winny być doręczane jej pełnomocnikowi.
Nadto zdaniem Kolegium, w aktach sprawy powinny zaleźć się dokumenty potwierdzające zastosowane przeniesienie kompetencji oraz umocowanie pracowników urzędu do działania. W przedmiotowej sprawie brak wskazania w decyzji o warunkach zabudowy, na jakiej podstawie wydał ją zarząd dzielnicy m. W., a podpisała widniejąc tam osoba.
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. G..
W skardze zarzuciła m.in. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy, przez przyjęcie że pojęcie "działka sąsiednia" użyte w wymienionym przepisie oznacza działkę gruntu, która choćby w jednym punkcie graniczy z terenem objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Nadto pojęcie to użyte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury. Winno być bowiem interpretowane funkcjonalnie. W tym ujęciu za działki sąsiednie, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznać należy wszystkie działki, znajdujące się w obszarze analizowanym.
Zarzuciła ponadto naruszenie art. 30 § 4 Kpa i art. 10 § 1 Kpa oraz art. 61 § 4 Kpa, przez nieuzasadnione zobowiązanie organu I instancji do ustalenia spadkobierców zmarłej strony, w sytuacji kiedy faktyczny zgon A. W., a także J. K. i M. S. nastąpił przed wszczęciem tego postępowania.
Zarzuciła również rażące naruszenie art. 10 § 1 Kpa oraz art. 61 § 4 Kpa w związku z art. 30 § 4 Kpa i art. 30 § 5 Kpa przez przyjęcie, że stronami postępowania w kontrolowanej sprawie winni być także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji. Zdaniem skarżącej, zapewnienie prawa udziału stronom postępowania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym odbywać się powinno w ramach reguł wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W grę wchodzić tu będą przepisy art. 30 § 4 i § 5 Kpa. Przepis ten reguluje zatem przypadek, gdy do utraty zdolności sadowej dochodzi już w toku postępowania administracyjnego i nie odnosi się do sytuacji, gdy osoby potencjalnie zainteresowane w sprawie zmarły jeszcze przed wszczęciem postępowania, tak jak to miało miejsce w niniejszym postępowaniu. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że skoro interes prawny w toku postępowania mają właściciele nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja oraz właściciele nieruchomości sąsiednich , to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania od organów lub inwestora doprowadzenia do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym, w drodze przeprowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisywania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Przepis art. 30 § 5 Kpa nie mógł mieć, zdaniem skarżącej, w sprawie zastosowania bowiem, jak wynika z akt sprawy, organ wydający uchyloną decyzję ustalił osoby władające nieruchomościami w imieniu zmarłych – K. L. władająca nieruchomością przy ulicy [...], będąca córką zmarłej J. K. i wnuczką zmarłej A. W. oraz S. J. władająca nieruchomością przy ulicy [...], będąca żoną zmarłego M. S. - których właściciele mogli mieć interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa w prowadzonym postępowaniu i do nich skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania - oraz do nich – K. L., S. J. - skierował swoją decyzję. Osoby były także stronami zaskarżonej i uchylonej decyzji, co jednoznacznie wynika z treści strony pierwszej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Nieruchomości te nie wchodziły w skład spadków nie objętych w znaczeniu wynikającym z art. 666 par. 1 Kpc. wobec objęcia ich przez wyżej wykazanych następców prawnych. Prowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem tych osób i skierowanie do nich decyzji czyniło zadość obowiązkowi ustalenia stron postępowania i nie stanowiło naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Zarzuciła także błędne ustalenie faktyczne, wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a mianowicie że uchylona decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Zarządu Dzielnicy W. m. W. nie została doręczona M. K. - pełnomocnikowi J. S., podczas gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że z M. K., złożyła własnoręczny podpis na odwołaniu od decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2011 r.
Zarzuciła także naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 1 Kpa i w zw. z art. 60 ust. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez błędne ustalenie, że decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Zarządu Dzielnicy W. M. W. nie spełnia wymogu prawa kiedy faktycznie powyższa decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., miało możliwość przed podjęciem decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wystąpić nawet telefonicznie do Zarządu Dzielnicy W. m. W/ o wyjaśnienie wątpliwości w powyższym przedmiocie lub o doręczenie niezbędnych według organu dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który w dniu orzekania przez SKO stanowił, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z powyższego przepisu wynika, że decyzja pierwszoinstancyjna może zostać uchylona, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W/ miało podstawy, by zastosować wspomniany przepis, gdyż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 Kpa oraz art. 64 § 4 Kpa.
Przepis art. 10 § 1 Kpa nakazuje organom administracji publicznej zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (§ 2).
Analiza powyższego przepisu wskazuję, że organy zobowiązane są w pierwszej kolejności ustalić strony, a następnie zapewnić im czynny udział w każdym stadium postępowania. Stroną, zgodnie z art. 28 Kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się pod rządami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) i dotyczyło ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym oraz częścią usługową na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. C. w Dzielnicy W. w W., względnie budowy nowego budynku wielorodzinnego.
Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu nie zawierają uregulowań szczególnych w przedmiocie kręgu uczestników postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Wobec tego przy ustaleniu stron znajduje zastosowanie wspomniany przepis art. 28 Kpa. Na gruncie ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w orzecznictwie wskazano, że uczestnikami takiego postępowania są m. in. właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie. Natomiast właściciele działek niepozostających w bezpośredniej styczności z terenem planowanej inwestycji mogą być stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 Kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek, oparty w przepisach prawa materialnego. Stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być - w zależności od okoliczności sprawy - także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji, o ile inwestycja ta wywołuje dla nich uciążliwe skutki. Co do zasady stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Już jednak w uchwałach składów pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95 ( publ. ONSA 1995, z. 4, poz. 154) i z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 20/95 ( publ. ONSA 1996, z. 2, poz. 54) dopuszczano możliwość uznania za strony tego postępowania także właścicieli lub użytkowników wieczystych działek nie sąsiadujących bezpośrednio z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 Kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym już poglądem w orzecznictwie i doktrynie przedmiotu, stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy są wyłącznie właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji. Nie posiadają natomiast statusu strony podmioty władające takimi nieruchomościami na podstawie innych tytułów prawnych (np. obligacyjnych).
Jak wynika z akt sprawy działka, na której planowana jest inwestycja, oznaczona jest nr [...]. Sąsiaduje bezpośrednio z działkami o nr [...], [...], [...]. Graniczy także narożnie z działkami o nr [...] i [...]. Dlatego należy uznać, że właściciele bądź użytkownicy wieczyści tych działek mają interes prawny w niniejszym postępowaniu.
Należy bowiem pamiętać, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m. in. wymagania ładu przestrzennego i prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7). Art. 6 ust 2 tej ustawy wskazuje, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego posiada tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich - oraz do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Ponadto art. 54 pkt 2 lit d w związku z art. 64 ust. 1 ustawy przewiduje, iż organ administracyjny ma obowiązek w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określić wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znajduje także wyraz w treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającym zasadę tzw. "dobrego sąsiedztwa". Wobec tego celem ustawodawcy już na etapie zagospodarowania przestrzennego była ochrona osób trzecich - w tym zwłaszcza nieruchomości sąsiednich, na które w przypadku zrealizowania inwestycji, może oddziaływać nieruchomość. Z tego względu koniecznym jest zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu już na etapie ustalania warunków zabudowy dla sąsiedniej inwestycji. Stronami postępowania mogliby być także w niniejszym postępowaniu użytkownicy wieczyści i właściciele działek bezpośrednio nie sąsiadujących z planowaną inwestycją, jeżeli wykazaliby, że planowana do realizacji inwestycja narusza ich interes prawy. Gdyby uznać za strony postępowania wszystkich użytkowników wieczystych i właścicieli działek w obszarze analizowanym, to w sprawie występowało by co najmniej kilkadziesiąt stron. Obszar analizowany został bowiem wyznaczony przez organ I instancji w załączniku nr 2 decyzji Zarządu dzielnicy W. z dnia [...] lutego 2011 r. i obejmuje ponad 20 działek.
Taki sposób ustalenia stron niniejszego postępowania byłby zbyt szeroki. Z tej przyczyny nie jest trafny zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie ustalenia stron postępowania. Stronami w niniejszym postępowaniu, jak już podkreślano, są właściciele i użytkownicy wieczyści działek bezpośrednio graniczących z działką skarżącej. Dlatego też konieczne jest ustalenie aktualnego kręgu podmiotów, którym służy tytuł własności do tych działek. W związku z tym Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że pismo J. K. nie stanowi podstawy do uznania, iż jedynym spadkobiercą A. W. jest L. K. zwłaszcza, że J. K. również wskazał siebie jako właściciela działki nr ew. [...]. Wymagają nadto ustalenia spadkobiercy M. S.. Jeśli czynności te nie przyniosłyby rezultatu organ administracji publicznej jest zobligowany wystąpić do sądu o ustanowienie kuratora spadku. Ustanawia go sąd spadku, gdy jest to konieczne dla zabezpieczenia interesów spadkobierców oraz interesu ogólnego, wymagającego przeciwdziałania niszczeniu istniejących dóbr. Kurator zarządza majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 935 Kodeksu cywilnego w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. Nie ma zatem takiej możliwości, aby otwarty spadek nie podlega dziedziczeniu. Nie zasługuje na uwzględnienie zatem zarzut dotyczący naruszenia przez SKO art. 30 § 4 Kpa i art. 10 § 1 Kpa oraz 61 § 4 Kpa. Co prawda organ odwoławczy niezręcznie sformułował swe twierdzenia wskazując, że chodzi o zmarłą stronę. W rzeczywistości chodziło o osobę, której gdyby żyła przysługiwałby przymiot strony. Okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Trafne jest stanowisko SKO, że w postępowaniu tym winni zostać ustaleni następcy prawni zmarłych stron - właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich. Nieuwzględnienie dotychczas ich następców prawnych stanowi bowiem poważne uchybienie proceduralne. Prowadzi do konieczności wyeliminowania decyzji I instancji, jako naruszającej zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, które w obu instancjach winno toczyć się z udziałem wszystkich jego stron.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego o konieczności doręczania zapadłych rozstrzygnięć ustanowionym przez strony pełnomocnikom oraz wymogu zawiadamiania ich o każdej podejmowanej czynności dowodowej.
Zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżący, dotyczący niewyjaśnienia w prowadzonym postępowaniu odwoławczym kompetencji osoby podpisującej decyzję I instancji w imieniu Zarządu Dzielnicy W.. Organ odwoławczy winien w takiej sytuacji zażądać uzupełnienia akt sprawy o stosowne upoważnienie. Rozróżnić należy bowiem sytuację, gdy osoba podpisująca decyzję w ogóle nie posiada do tego umocowania, od sytuacji gdy takie upoważnienia posiada, ale nie zostało ono dołączone do akt sprawy. Stwierdzić należy, że także to naruszenie nie miało wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia. Nadmienić jedynie należy, że obecnie w aktach sprawy znajduje się upoważnienie dla A. T. do podpisywania decyzji w imieniu Zarządu Dzielnicy W. m. W., datowane na dzień [...] grudnia 2010 r.
W ocenie Sądu, wskazane naruszenia postępowania, prowadzące do nieprawidłowego ustalenia kręgu stron tego postępowania przez organ I instancji dawały organowi odwoławczemu podstawy do zastosowania przepisu art. 138 § 2 Kpa. Wskazane uchybienia czynią przedwczesną ocenę merytoryczną w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstwie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło