IV SA/Wa 968/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. i S. T. z dnia 30 lipca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie odkoszów sądowych w połowie w sprawie ze skargi A. T. i S. T. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. T. i S. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 lipca 2009 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 (słownie: dwustu) złotych. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2009 r. A. T. i S. T. zwrócili się o zwolnienie w części od wpisu sądowego. Do pisma dołączyli złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Określając zakres żądania, w rubryce nr 4 formularza wniosku wskazali, że ubiegają się o zwolnienie od kosztów sądowych w połowie. Skarżący pozostają w gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem studiujących dzieci, które nie osiągają dochodu. Źródła utrzymania czteroosobowej rodziny stanowią dochody ze stosunku pracy: A.T. w miesięcznej wysokości 1.980,00 zł brutto oraz S. T. w miesięcznej wysokości 7.500,00 brutto. Wnioskodawcy posiadają dom o powierzchni 180 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 5.820 m2, a także samochód osobowy o wartości 35.000,00 zł. Nie posiadają innych nieruchomości ani wartościowych przedmiotów. Nie dysponują oszczędnościami, papierami wartościowymi ani innymi zasobami pieniężnymi. Skarżący wykazali następujące, miesięczne koszty utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego: wydatki związane z ogrzaniem domu (300,00 zł), koszty zakupu energii elektrycznej (120,00 zł), opłaty za telefon (200,00 zł), opłaty za opróżnianie szamba, wywóz śmieci i wodę (100,00 zł), koszty związane z wykształceniem dzieci (300,00 zł), koszty dojazdów dzieci do szkół (300,00 zł), koszty dojazdów do pracy - łącznie z dojazdami S. T. do pracy za granicą - (600,00 zł), koszty spłaty pożyczki mieszkaniowej (130,00 zł), koszty leczenia (150,00 zł) oraz koszty utrzymania samochodu i bieżących remontów domu (500,00 zł). W ocenie wnioskodawców, trudna sytuacja finansowa, w jakiej się znajdują, uniemożliwia im uiszczenie wpisu sądowego w całości bez istotnego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych A. i S. T. na wstępie należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8). Zestawienie wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżących (9.480,00 zł brutto miesięcznie) z kwotą wykazanych przez nich kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny (2.700,00 zł miesięcznie) nie daje podstaw do twierdzenia, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i dzieci. Uwzględniając podaną wyżej wysokość wydatków w gospodarstwie domowym Państwa T., a także ceny dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie należy stwierdzić, że dochód osiągany przez wnioskodawców pozwala zaspokoić niezbędne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny i jednocześnie wygospodarować kwotę 200 (słownie: dwustu) złotych należną tytułem wpisu w przedmiotowej sprawie (§ 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Co istotne, nie wszystkie wykazane przez skarżących koszty utrzymania gospodarstwa domowego mając stały charakter. Część z nich, jak choćby opłaty związane z ogrzaniem, czy też remontami domu ulega zmianom w zależności od potrzeb, czy też pory roku. W tej sytuacji, tym bardziej zasadne jest twierdzenie, że wnioskodawcy są w stanie tak zaplanować wydatki w gospodarstwie domowym, aby bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i dzieci wygospodarować kwotę 200 zł należną tytułem wpisu od skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. Wysokość ewentualnych innych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą A. i S. T. z dnia 14 kwietnia 2008 r., jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej lub zażalenia, jednorazowo nie przekroczy kwoty 100 (słownie: stu) złotych (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Biorąc przy tym pod uwagę, że na obecnym etapie postępowania jedyną wymagalną opłatę stanowi wpis od skargi, należy stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawców umożliwia im nie tylko wygospodarowanie 200 zł niezbędnych na pokrycie kosztów wpisu ale także poniesienie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i dzieci ewentualnych innych opłat sądowych, tym bardziej, że obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżących ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i rodziny. Dokonana ocena stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego A. i S. T. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.