IV SA/Wa 969/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-14

Skład orzekający: Joanna Borkowska, Katarzyna Golat, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, opierając się na analizie zdjęć lotniczych bez opinii biegłego, mimo że cel wywłaszczenia był szeroko określony (strefa ochronna lotniska)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie wykazał należytego ustalenia stanu faktycznego w zakresie realizacji celu wywłaszczenia. Analiza zdjęć lotniczych bez opinii biegłego nie stanowiła wystarczającego dowodu, a organ pierwszej instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego, co uzasadniało uchylenie jego decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców poprzednich właścicieli o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy w 1981 r. na cele rozbudowy lotniska i utworzenia strefy ochronnej. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, opierając się na analizie zdjęć lotniczych z lat 1987 i 1990, które miały dowodzić braku zabudowy i realizacji celu wywłaszczenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na brak należytego ustalenia stanu faktycznego i konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Organ pierwszej instancji ponownie odmówił zwrotu, a Wojewoda ponownie uchylił decyzję. Skarżący (Przedsiębiorstwo) wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność wniosku o zwrot i twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez ustanowienie strefy ochronnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016r. poz. 23 z późn. ), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. W., P. W., A. R., E. P. - od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...], przy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] , [...] i nr [...] -cz. z obrębu [...] oraz, [...] -cz. i nr [...] -cz. z obrębu [...] , stanowiących część nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1981r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący : Decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1981r. znak [...], orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomości o pow. 1,4553 ha stanowiącej dawne dz.ew.nr [...] , [...] , [...] , [...] oraz część dawnych dz.ew.nr [...] i [...] z przeznaczeniem pod rozbudowę lotniska zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] września 1967r. Z treści decyzji lokalizacyjnej wynika, że na przedmiotowej nieruchomości ustalono strefę ochronną [...]. Prawo własności nieruchomości objętej wywłaszczeniem ustalono na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1975r. nr [...] , który potwierdzał tytuł własności E. W. oraz jego żony J. W., za wyjątkiem dawnej działki nr [...]. W decyzji wywłaszczeniowej wskazano, że wywłaszczona nieruchomość stanowiła współwłasność E. W. oraz spadkobierców J. W. ustalonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] września 1980r. tj. E. W., P. W. oraz E. W.. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1981r. znak [...] wystąpili spadkobiercy poprzednich właścicieli tj. M. W., P. W., A. R., E. P.. Opierając się na piśmie Biura Geodezji i Katastru Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków z dnia [...] października 2013r. znak [...], organ I instancji ustalił aktualne oznaczenie w ewidencji gruntów wywłaszczonej nieruchomości. Dawnym działkom odpowiadają aktualnie działki ewidencyjne o numerach : - działce nr [...] – działka [...] z obrębu [...] - działce nr [...] – działka [...] z obrębu [...] - działce nr [...] – działka [...] z obrębu [...] - działce nr [...] – działka [...] z obrębu [...] - działce nr [...] - działka [...] z obrębu [...] oraz część działki [...] z obrębu [...] . Opierając się na piśmie Biura Geodezji i Katastru z dnia [...] października 2013r. znak [...], Prezydent [...] ustalił, że dawnej działce nr [...] z obrębu [...] odpowiadają działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu[...] . Mając na uwadze zróżnicowany stan prawny poszczególnych fragmentów wywłaszczonej nieruchomości organ I instancji zdecydował się na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwrot poszczególnych działek ewidencyjnych wchodzących w skład wywłaszczonej nieruchomości w odrębnych decyzjach administracyjnych. Decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i nr [...] -cz. z obrębu [...] oraz[...] -cz. i nr [...] -cz. z obrębu [...] . Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z dnia [...] marca 2013r. Prezydenta [...] została wydana z naruszeniem art. 7, art.77 i art. 107 § 3 kpa. Organ I instancji zaniechał określenia granic wywłaszczonej nieruchomości na zdjęciach lotniczych, a w uzasadnieniu nie wskazał na jakikolwiek inny dowód świadczący o wyburzeniu znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości zabudowań i urządzeniu strefy ochronnej w terminach określonych w art. 137 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ustalono także aktualnego sposobu zagospodarowania przedmiotowego gruntu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] zalecił organowi I instancji przeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego na okoliczność wystąpienia przesłanki zbędności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] , [...] i nr [...] -cz. z obrębu [...] oraz, [...] -cz. i nr [...] -cz. z obrębu [...] na cel wywłaszczenia poprzez określenie ich granic na zdjęciach przez biegłego, ewentualnie uzupełnienie materiału dowodowego o inne materiały stanowiące podstawę dla ustalenia zrealizowania strefy ochronnej lotniska z zachowaniem terminów ustawowych. Nadto wskazano na uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie niezbędnym dla ustalenia wszystkich podmiotów, którym przysługuje interes prawny w niniejszym postępowaniu, a następnie prawidłowe zawiadomienie stron o prowadzonym postępowaniu, zgromadzeniu materiału dowodowego i skierowanie do nich rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie wniosku o zwrot nieruchomości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] Prezydent [...] ponownie orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] , [...] i nr [...] -cz. z obrębu [...] oraz, [...] -cz. i nr [...] -cz. z obrębu [...] stanowiących część nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1981r. znak [...]. W uzasadnieniu organ podkreślił, że ponowna analiza pozyskanych zdjęć lotniczych doprowadziła do ustalenia, że przedmiotowy teren zarówno w 1987r. jak i w 1990r. tj. odpowiednio 6 i 9 lat po wywłaszczeniu, stanowił grunt pozbawiony jakichkolwiek zabudowań, co zdaniem organu stanowi dowód realizacji celu wywłaszczenia w dacie wskazanej w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analiza zdjęć ma, zdaniem organu, szczególne znaczenie w sytuacji gdy brak jest dokumentacji, na podstawie której prowadzona była inwestycja. W tych okolicznościach zlecanie dodatkowych opracowań firmom geodezyjnym z uprawnieniami fotogrametrycznymi nie jest konieczne m.in. z uwagi na koszty. Nałożenie mapy ewidencyjnej na zdjęcia lotnicze utwierdziło organ I instancji w przekonaniu o prawidłowości uprzedniego zlokalizowania wywłaszczonej nieruchomości. Prezydent [...] wskazał także, że brak jest podstaw do przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości. Od decyzji odwołanie złożyli M. W., P. W., A. R., E. P., zarzucając naruszenie art. 136 ust.3 w zw. z art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 kpa. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że swoją poprzednią decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nakazał organowi I instancji m.in. ustalenie następujących okoliczności istotnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie : 1. Ustalenie czy zachodzą przesłanki zbędności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] , [...] i nr [...] -cz. z obrębu [...] oraz, [...] -cz. i nr [...] -cz. z obrębu [...] na cel wywłaszczenia poprzez określenie ich granic na zdjęciach przez biegłego, ewentualnie uzupełnienie materiału dowodowego o inne materiały stanowiące podstawę dla ustalenia zrealizowania strefy ochronnej lotniska z zachowaniem terminów ustawowych. 2. Ustalenie obecnego stanu prawnego nieruchomości przez przeprowadzenie oględzin. W opinii organu II instancji okoliczności te nie zostały ustalone przez Prezydenta [...] przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Istotną kwestią, pominiętą przez organ I instancji, była również treść decyzji z dnia [...] października 1967r. nr [...] o ustaleniu strefy ochronnej Lotniska [...], zgodnie z którą omawiany teren należało zagospodarować jako teren zielony, z wprowadzeniem w miarę możliwości krzewów i zadrzewień. W razie potrzeby konkretnych jednostek np. Instytutu Lotnictwa, teren mógł być częściowo wykorzystany pod urządzenia parkingowe. Na obszarze strefy należało zlikwidować istniejąca zabudowę oraz zaprojektować ogrodzenie od strony [...], zamykające cały obiekt lotniska. Wskazany w decyzji nr [...] teren został objęty decyzją nr [...] z dnia [...] września 1978r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej: strefy bezpośredniego zagrożenia hałasem od pracy Lotniska [...]. Zgodnie z tą decyzją, objęty nią obszar przeznaczony był wyłącznie pod użytkowanie rolne, a zabudowa mieszkaniowa istniejąca między terenem lotniska i [...] oraz zabudowa mieszkaniowa w rejonie południowego odcinka pasa startowego nr [...] miała zostać zlikwidowana w jak najkrótszym czasie, podobnie jak pozostała zabudowa mieszkaniowa i inne obiekty kubaturowe niezwiązane z działalnością lotniska, a położone na terenie objętym lokalizacją. Organ powołał treść art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiącą, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stosownie do przepisu art. 137 ust. 1 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997r., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo, 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. Organ rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej związany jest treścią art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zawiera zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i który to katalog nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zbędność przejętej nieruchomości stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego też w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający realizacja celu wywłaszczenia. Dopiero bowiem wtedy możliwe stanie się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy cel ten został osiągnięty, czy też nie został zrealizowany w aspekcie jego zgodności z celem na jaki nieruchomość została przejęta. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że dowód ze zdjęć lotniczych nie popartych opinia biegłego uznać należy za zbyt ogólnikowy i pozbawiony znaczenia dla sprawy. Sposób procedowania organu I instancji naruszał art. 7 i art. 77 kpa co doprowadziło do przedwczesnych ustaleń merytorycznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodło [...] z siedzibą w [...], dalej "skarżący", podnosząc, że wniosek o zwrot objętych nim nieruchomości jest bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie. Wywłaszczone nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z celem określonym w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1981r. na potrzeby strefy ochronnej Lotniska [...] w związku z rozbudową lotniska. Cel wywłaszczenia został na przedmiotowych nieruchomościach zrealizowany, ponieważ zostały one przeznaczone na potrzeby strefy ochronnej. Skarżący zaznaczył, że ustanowienie strefy ochronnej przejawia się w nadaniu wskazanemu obszarowi określonego statusu prawnego, a więc nie jest to cel polegający na przeznaczeniu terenu pod inwestycję, którego realizacja wymagałaby podjęcia określonych działań inwestycyjnych. Dokonane wywłaszczenie stanowiło potwierdzenie realizacji celu wywłaszczenia polegającego na ustanowieniu strefy ochronnej Lotniska [...] przed bezpośrednim oddziaływaniem halasowym powodowanym przez pracę lotniska. Kwestia likwidacji zabudowy mieszkaniowej na tym terenie miała charakter wtórny, a więc był to skutek ustanowienia strefy ochronnej, a nie dowód na okoliczność zrealizowania celu wywłaszczenia. Określony sposób zagospodarowania strefy ochronnej nie ma znaczenia dla jej obowiązywania oraz realizacji celu na wywłaszczonych nieruchomościach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Na skargę odpowiedź złożyli także M. W., P. W., A. R., E. P., wnosząc o jej oddalenie oraz popierając stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718)., przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrolując decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił wyrażoną w niej ocenę, że decyzja organu I instancji zapadła bez należytego ustalenia stanu faktycznego, co stanowi o naruszeniu przez ten organ art. 7 i art. 77 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo należało mieć na względzie, że Prezydent [...] działał w warunkach ponownego rozpoznania sprawy. Sąd aprobuje ocenę organu odwoławczego, że chociaż organ I instancji powołał właściwe przepisy prawa materialnego, to wady w zakresie ustaleń faktycznych nie pozwalały mu na dokonanie prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawa materialnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( dalej U.g.n.), nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ zobowiązany jest zatem do oceny, w świetle art. 136 ust. 3 U.g.n. czy zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości tzn. do ustalenia czy wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana na cel inny niż w decyzji wywłaszczeniowej. Zgodnie z art. 137 U.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Na organie administracji rozpatrującym wniosek o zwrot nieruchomości ciąży obowiązek ustalenia, czy występują przesłanki określone w art. 137 omawianej ustawy. Organ musi też ustalić, czy zrealizowana inwestycja odpowiada celowi, na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Cel wywłaszczenia musi być przy tym ujmowany konkretnie i ściśle, bowiem dokonane ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy. W przypadku stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek z okoliczności opisanych w komentowanym artykule uznaje się, że nieruchomość jest zbędna na cel wywłaszczenia. Odpada zatem podstawowa przesłanka wywłaszczenia, a jednocześnie spełniona jest przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stwierdzenie z kolei, że opisane w powołanym artykule okoliczności nie zaistniały, co oznacza, że nie zaistniała przesłanka zbędności, uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości (zob. T. Woś, Wywłaszczanie..., s. 429). Nie ma podstaw do uznania nieruchomości za zbędną, a w konsekwencji nie ma podstaw do zwrotu nieruchomości, nawet jeżeli w danym momencie nieruchomość jest wykorzystana na inny cel niż wynikający z decyzji o wywłaszczeniu, jeśli uprzednio nieruchomość była wykorzystywana na cel wywłaszczenia, a rozpoczęcie prac i realizacja celu wywłaszczenia nastąpiły przed upływem terminów określonych w komentowanym artykule. Kwestia ustalenia tego czy rzeczywiście wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia bywa niekiedy trudna. Wątpliwości powstają gdy cel wywłaszczenia określono szerzej (tu strefa ochronna), a w ramach tego szeroko zakreślonego celu realizowano wiele przedsięwzięć o różnym charakterze. Omawiany teren należało zagospodarować jako teren zielony, z wprowadzeniem w miarę możliwości krzewów i zadrzewień. W razie potrzeby konkretnych jednostek np. Instytutu Lotnictwa, teren miał być częściowo wykorzystany pod urządzenia parkingowe. Na obszarze strefy należało zlikwidować istniejąca zabudowę oraz zaprojektować ogrodzenie od strony [...], zamykające cały obiekt lotniska. Wskazany w decyzji nr [...] teren został objęty decyzją nr [...] z dnia [...] września 1978r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej: strefy bezpośredniego zagrożenia hałasem od pracy Lotniska [...]. Zgodnie z tą decyzją objęty nią obszar przeznaczony był wyłącznie pod użytkowanie rolne, a zabudowa mieszkaniowa istniejąca między terenem lotniska i [...] oraz zabudowa mieszkaniowa w rejonie południowego odcinka pasa startowego nr [...] miała zostać zlikwidowana w jak najkrótszym czasie, podobnie jak pozostała zabudowa mieszkaniowa i inne obiekty kubaturowe niezwiązane z działalnością lotniska, a położone na terenie objętym lokalizacją. W ramach oceny czy doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia konieczne było zatem ustalenie na podstawie dowodów (a nie domniemań) czy i jakie budynki zostały wyburzone, czy teren został zagospodarowany zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej. Dla ustalenia spełnienia przesłanki "realizacji celu" o czym stanowi art. 137 ust. 1 pkt 2 U.g.n. i samego "celu", istotne jest to czy cel publiczny wskazany w decyzji wywłaszczeniowej został spełniony tzn. czy została zrealizowana w określonym czasie, przez uprawniony podmiot planowana inwestycja. Zwrócić należy uwagę, że przy ocenie tej przesłanki organ musi mieć na uwadze treść art. 137 U.g.n., który wskazuje w jakich okolicznościach uznaje się, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Oceniając tę kwestię należy bowiem mieć na uwadze całe przedsięwzięcie inwestycyjne, które miało być zrealizowane na wywłaszczonym gruncie. W ocenie Sądu, uzasadnione jest twierdzenie Wojewody [...], że organ I instancji nie powołał przekonujących dowodów na okoliczność, że nieruchomość ta została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Twierdzenia, iż teren objęty wnioskiem, zarówno w roku 1987 jak i 1990 ( tj. odpowiednio 6 i 9 lat po wywłaszczeniu ) stanowił grunt pozbawiony jakichkolwiek zabudowań, co zdaniem Prezydenta [...] stanowi dowód realizacji celu wywłaszczenia w dacie wskazanej przez art. 137 ust.1 U.g.n. nie można uznać za słuszne. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę dokonał opisu zamieszczonych w aktach zdjęć lotniczych, zaznaczając na nich granice wywłaszczonej nieruchomości. Jednak – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – wkreślone w ten sposób granice nieruchomości nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie w rozumieniu art. 75 kpa. Z akt nie wynikało kto dokonał takiego oznaczenia, brak jest podpisu osoby, która go wykonała oraz informacji czy posiadała odpowiednie uprawnienia geodezyjne lub fotogrametryczne. Sąd podziela opinię organu, że dokonanie oznaczenia nieruchomości na archiwalnych zdjęciach, w szczególności czarno- białych oraz odczytanie sposobu jej zagospodarowania wymaga wiadomości specjalnych, posiadanych przez biegłego. Dlatego też organ, zgodnie z zaleceniami decyzji kasatoryjnej z dnia [...] stycznia 2016r., powinien stosownie do art. 84 § 1 kpa zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Stwierdzenie realizacji celu wywłaszczenia wymaga dowodu a nie uprawdopodobnienia. Także, w sytuacji w której nie doszło do ogrodzenia całości nieruchomości wywłaszczonej może to oznaczać, że była zbędna na ten cel. Niewątpliwie słusznie uznał Wojewoda, że w niniejszej sprawie organ I instancji nie wykonał jego zaleceń. W szczególności, nie dysponując niezbędnymi dokumentami, nie dokonał żadnych dodatkowych ustaleń dotyczących realizacji celu wywłaszczenia. Zasadnie zatem Wojewoda wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania. Sąd stwierdził zatem, że w niniejszej sprawie z uwagi na konieczność wykonania szeregu wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz w powołanych wyrokach sądów czynności dowodowych, prawidłowym rozstrzygnięciem było wydanie decyzji kasacyjnej, w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło