IV SA/Wa 97/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...], po rozpatrzeniu odwołania E.. i A. małż. K. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I. instancji. Stan niniejszej sprawy przedstawiała się następująco. E. i A.małż. K. 4 września 2017 r. wystąpili z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], objętej księgą wieczystą [...] z sąsiednią nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], objętą księgą wieczystą K[...], stanowiącą własność W. K.. W toku postępowania rozgraniczeniowego, które wszczął Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z [...] października 2017 r., ustalono, że granica między nieruchomościami nie została ustalona ostateczną decyzją administracyjną lub prawomocnym postanowieniem sądu. Organ powołał również geodetę M.N.k, która po uzyskaniu danych z ewidencji gruntów zawiadomiła strony postępowania o terminie i miejscu ustalenia przebiegu granic, ustalając go na 21 lutego. Następnie [...] marca 2018 r. sporządziła ze swych czynności dwa protokoły graniczne. Z protokołów wynikają rozbieżności co do przebiegu granicy między działkami, ponieważ właściciel działki nr [...] wskazał na przebieg granicy ujawniony w operacie ewidencji gruntów, a właściciele działki nr [...] wskazują na inny przebieg granicy. Pomiędzy działkami brak jest ogrodzenia trwałego, działki mają wspólne ogrodzenie zewnętrzne, brak jest bramy wjazdowej do działki nr [...]. Stan istniejący na gruncie nie wskazuje kto jest wyłącznym użytkownikiem spornej części wjazdu, nie jest zatem możliwe ustalenie ostatniego spokojnego stanu użytkowania. Wobec braku trwałych elementów sytuacyjnych wskazujących na przebieg nieruchomości nie ma również możliwości określenia granicy działek według stanu istniejącego na gruncie. Strony, mimo nakłaniania do zwarcia ugody, nie doszył także do porozumienia. W tym stanie rzeczy Burmistrz Miasta [...], działając na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, decyzją [...] 2018 r. nr [...] umorzył postepowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia działek nr ew. [...] i [...] ob. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pomimo próby zawarcia ugody 21 lutego i 21 marca 2018 r., pomiędzy stronami postępowania istnieje ewidentny spór o przebieg granicy, a nie jest także możliwe ustalenie granicy na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dlatego Organ był zobowiązany umorzyć postępowanie rozgraniczeniowe oraz przekazać z urzędu sprawę do rozpatrzenia sądowi. E.i A.małż. K. w odwołaniu o decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2018 r. wskazali, że Organ podlega wyłączeniu, ponieważ działki będą przedmiotem wniosku o rozgraniczenie graniczą z drogą publiczną i w części są zajęte pod drogę publiczną – ul. [...] w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z oświadczeń stron w toku postępowania rozgraniczeniowego wynika, że istnieje pomiędzy nimi spór co do przebiegu granicy, którego strony nie chcą zakończyć w drodze ugody. W opinii uprawnionego geodety M.N. potwierdzono, że brak jest dokumentów potwierdzających jednoznacznie przebieg granicy między nieruchomościami. Organ wskazał również, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do wyłączenia Burmistrza Miasta [...] ze względu na rozgraniczenie nieruchomości będącej własnością gminy, ponieważ działka nr ew. [...] z ob. [...] nie jest własnością gminy. Organ potwierdził, że nieruchomość ta zajęta jest pod drogę publiczną, ale przypisana jest do tej samej księgi wieczystej co działka nr ew. [...], która jest własnością E. i A. małż. K.. Co więcej, do dnia podjęcia decyzji w I. instancji nie została wydana decyzja potwierdzająca przejście prawa własności działki nr ew. [...] na rzecz gminy, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...] E. i A. małż. K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7, art. 24 § 1 pkt 1, art. 26 § 3 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez niewyłączenie się z postępowania Burmistrza Miasta [...] jako strony postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie 14 czerwca 2019 r. Skarżący, w odpowiedzi na pytanie Sądu, wskazał, że chciałby, aby w ramach postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działek nr ew. [...] i [...] zostały również przez biegłego geodetę wskazane punkty graniczne na działce nr ew. [...], wchodzącej w skład ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie orzekającym przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Organy obu instancji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne referowanie. Ponadto, mając na uwadze charakter niniejszej sprawy, pomimo wniosku organu administracji publicznej o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, sprawę skierowano do rozpoznania na rozprawie. Sąd, dokonując zaś kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga E. i A. małż. K. jest niezasadna, ponieważ nie stwierdzono istnienia wad postępowania, które powinny skutkować derogowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Co więcej, stanowisko Organów obu instancji w całości zasługuje na aprobatę. Przedmiot sądowej kontroli stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Materialoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 29 ust. 1 cyt. ustawy, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Stosowanie zaś do art. 34 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia właściwemu miejscowo i rzeczowo sądowi. Przy czym wydanie decyzji co do rozgraniczenia nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 33. ust. 1 cyt. ustawy, możliwe jest, jeżeli właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. W niniejszej sprawie nie miało to jednak miejsca. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika więc, że przesłanki umorzenia postępowania i przekazania sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi powinny zaistnieć kumulatywnie, tzn. jednocześnie dokumenty, znaki i ślady graniczne zebrane przez geodetę powinny być niewystarczające do jednoznacznego ustalenia linii granicznej między rozgraniczanymi nieruchomościami, a więc nie mogą istnieć podstawy do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej o zatwierdzeniu granic na mocy art. 33 ust. 1 cyt. ustawy, a strony nie złożą zgodnych oświadczeń o przebiegu linii granicznej, a geodeta nie zdołał nakłonić stron do zwarcia ugody. Z protokołu granicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę Marię Nowak wynika, że nie ustalono bezspornych punktów granicznych, a więc nie ma możliwości określenia granicy działek według stanu istniejącego na gruncie. Nie jest również możliwe ustalenie ostatniego spokojnego stanu użytkowania. Żadna ze stron postępowania nie złożyła także propozycji ugodowych, a ich oświadczenia co do przebiegu granicy są ze sobą sprzeczne. Między stronami niewątpliwe zatem istnieje spór graniczny, ponieważ granica między nieruchomościami nie może być ustalona na podstawie subiektywnych odczuć jednej ze stron i według jej uznania. W ocenie Sądu, podzielić zatem należy przekonanie Organów obu instancji, że w zaistniałym stanie faktycznym nie można jednoznacznie określić przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] ob. [...] położonymi w [...], co zasadnie skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy o rozgraniczenie do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny – Sąd Rejonowy w [...] . Co dotyczy zaś zarzutów skargi, to przypomnieć należy, że rozgraniczenia dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony oraz – w wypadkach określonych w ustawie – sądy (por. art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 cyt. ustawy). Burmistrz Miasta [...] były zatem organem właściwym do wydania decyzji w I. instancji. Tym bardziej, że po stronie Organu nie zaszły przesłanki do wyłączenia od orzekania w sprawie. Przypomnieć należy, że wniosek inicjujący postępowanie rozgraniczeniowe dotyczył działek nr ew. [...] i [...], które graniczą ze sobą ze strony zachodniej/wschodniej, a nie działki nr ew. [...] położonej w północnej granicy działki nr ew. [...]. Sprawy dotyczące rozgraniczenia wskazanych nieruchomości nie pozostają więc ze sobą w związku, wbrew twierdzeniem Skarżących. Jakkolwiek w skardze trafnie wskazano, że z art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, że jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z 1 stycznia 1999 r. stały się właścicielami prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Na dzień wydania decyzji w sprawie w obrocie prawnym nie funkcjonowała bowiem decyzja potwierdzająca przejście działki nr ew. [...] na rzecz Gminy [...], na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Bez stwierdzenia tego fakty w decyzji tego rodzaju, Gmina [...] nie może być skutecznie uznana za właściciela działki nr ew. [...]. Objęcie wspólną księgą wieczystą działek nr ew. [...] i [...] skutkuje zatem koniecznością uznania tych działek za jedną nieruchomość, stanowiącą własność Skarżących. Wbrew zatem zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia: art. 7, art. 24 § 1 pkt 1, art. 26 § 3 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.