IV SA/Wa 974/09

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawo pomocy W związku z doręczeniem A. S. odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2009 r. wraz z uzasadnieniem, którym Sąd oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2009 r. w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, skarżąca w dniu 14 grudnia 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej od wymienionego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że nie posiada wystarczających środków majątkowych do samodzielnego ustanowienia pełnomocnika. Wydatek, jaki musiała by ponieść z tego tytułu, byłby zbyt dużym uszczupleniem budżetu gospodarstwa domowego. Wskazała, że jest osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Na jej utrzymaniu pozostaje troje pełnoletnich, studiujących dzieci. Posiada oszczędności pieniężne w kwocie 300 tys. zł (lokata pieniężna). Środki utrzymania rodzina czerpie z odsetek z założonej lokaty (dochód miesięczny w kwocie 1300 zł) oraz z alimentów otrzymywanych od ojca dzieci (w kwocie łącznej ok. 1700 zł). Z oświadczenia wynika, że skarżąca posiada działkę o powierzchni 2 tys. m² oraz samochód osobowy z 2003 r. jako przedmiot o wartości przewyższającej równowartość 3000 euro. Skarżąca jednocześnie wyjaśniła, że posiadana lokata pieniężna jest zabezpieczeniem przyszłości dzieci, ponieważ nie mogą one liczyć w przyszłości na pomoc ich ojca. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odniesienie się do zasadności złożonego przez skarżącą żądania przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia w postępowaniu sądowym z urzędu pełnomocnika poprzedzone być musi wyjaśnieniem, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, albowiem możliwość korzystania z tejże formy wsparcia finansowego dotyczy wypadków szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego z posiadanych oszczędności albo dochodów. Na gruncie niniejszej sprawy, obowiązek samodzielnego pokrywania kosztów postępowania w zakresie ustanowienia pełnomocnika celem sporządzenia przez niego środka odwoławczego od zapadłego wyroku Sądu I instancji nie może zostać przerzucony przez skarżącą na Skarb Państwa, ponieważ jej sytuacja finansowa, ustalona na podstawie złożonego oświadczenia, nie jest tego rodzaju, by możliwe było przyjęcie, że odpowiada ona przesłance wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Hipoteza art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do sytuacji, gdy wyzbycie się środków finansowych w celu przeznaczenia ich na uiszczenie wymaganych kosztów postępowania powoduje, że strona postępowania staje się niezdolna do zaspokojenia podstawowych kosztów utrzymania. Chodzi więc o stan znacznego ubóstwa, które nakazuje przyznać stronie prawo pomocy w celu umożliwienia jej udziału w postępowania, albowiem w innym przypadku stanęłaby ona przed wyborem, czy koniecznym wydatkiem mają stać się opłaty sądowe lub koszt ustanowienia pełnomocnika, czy tez posiadane środki powinny zostać przeznaczone na zaspokojenie elementarnych potrzeb bytowych gospodarstwa domowego. Rozstrzygany przypadek nie może być w ten sposób traktowany, albowiem środki finansowe, jakimi skarżąca dysponuje, wskazują, że jest ona w stanie ponieść wymagane koszty prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Jest tak nie tylko dlatego, że skarżąca uzyskuje stałe dochody z tytułu odsetek i alimentów. Istotne znaczenie nadać bowiem trzeba temu, że gospodarstwo domowe dysponuje znaczącym majątkiem (zasobami pieniężnymi w kwocie 300 tys. zł). Wysokość posiadanych przez skarżącą oszczędności jest na tyle znacząca, że uwzględniając nawet zwiększony poziom wydatków rodziny, wynikający z utrzymywania studiujących dzieci, nie może budzić wątpliwości możliwość samodzielnego pokrycia przez skarżącą kosztów ustanowienia w sprawie radcy prawnego. Wysokość uzyskiwanych stałych dochodów (z odsetek) wskazuje na to, że oszczędności znajdujące się w dyspozycji składającej wniosek nie są w żadnym stopniu pożytkowane na niezbędne wydatki bieżące. Uruchomienie tychże środków zależy więc od swobodnej decyzji składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Posiadane oszczędności wielokrotnie przekraczają koszt opłacenia pomocy prawnej, przez co poniesienie wydatków w tym względzie w żaden sposób nie odbije się negatywnie na stanie oszczędności, a także na podkreślanym celu ich gromadzenia (pomoc finansowa dla dzieci w przyszłości). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia