IV SA/Wa 974/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP - oddala skargę - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] C. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W dniu 6 kwietnia 2012 r. pełnomocnik C. J. wystąpił w jego imieniu do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że okoliczności sprawy i zebrany materiał dowodowy wskazują, iż cudzoziemiec nie spełnia przesłanki nieprzerwanego pobytu określonej w art. 1 pkt 1 powyższej ustawy. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż w dniu 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 1 ustawy możliwość zalegalizowania pobytu na terytorium naszego kraju mają cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: a) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; b) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; c) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. ustawy o cudzoziemcach pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) (uchylony); 4) leczeniem cudzoziemca. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia. Organ odwoławczy wskazał, że wydając decyzję w przedmiotowej posiłkował się zapisami w Systemie Informatycznym "P." prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ drugiej instancji wskazał, że we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemiec wskazał, że przebywa w Polsce od lipca 2007 r. oraz, że ostatni wjazd zainteresowanego na terytorium naszego kraju miał miejsce właśnie w powyższym terminie. W rubryce ww. wniosku dotyczącej podróży i pobytów zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat cudzoziemiec wpisał: "lipiec-sierpień 2008 r. – [...]". Składając przedmiotowy wniosek cudzoziemiec przedstawił paszport biometryczny Nr [...] wydany przez władze [...] w dniu 13 sierpnia 2008 r. w [...], ważny do dnia 12 sierpnia 2018 r. W celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy Wojewoda [...] w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. wezwał pełnomocnika strony o dołączenie do akt sprawy dokumentów potwierdzających nieprzerwany pobyt cudzoziemca na terytorium Polski od dnia 20 grudnia 2007r. Pomimo skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi strony, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie uzupełniono materiału dowodowego o żądane dokumenty. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2012 r. przez organ pierwszej instancji, cudzoziemiec zeznał, iż w maju 2002 r. wyjechał z [...] do [...] na podstawie paszportu wystawionego na inne dane osobowe i do 2007 r. nielegalnie przebywał i pracował we [...]. Podał, iż w 2007 r. przyjechał do Polski przez [...], a po drodze nie był poddawany kontroli granicznej. Aplikujący stwierdził także, iż w 2008 r. opuścił Polskę na miesiąc i udał się do [...], aby w [...] wyrobić paszport, który utracił ważność w 2007 r. Cudzoziemiec zeznał, iż chciał wyrobić nowy dokument podróży w [...], gdyż w starym paszporcie miał [...] wizę. Organ odwoławczy wskazał, iż w art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach przyjęte zostało domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Przyjęcie takiej konstrukcji prawnej powoduje, że w sytuacji, gdy nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 ustawy okresie jest nieprzerwany. Powyższe rozwiązanie ma upraszczać postępowanie dowodowe oraz umożliwiać cudzoziemcom, którzy przebywają w Polsce od dłuższego czasu uregulowanie swojej sytuacji życiowej. Jednakże, jeśli powyższe domniemanie zostanie obalone przez organ administracji ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przesunięty na stronę postępowania. Organ drugiej instancji podkreślił, że uznanie pobytu cudzoziemca za nieprzerwany (przy uwzględnieniu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach) wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które według zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego powinny wzbudzić istotne wątpliwości, że aplikujący faktycznie przebywał na terytorium Polski co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. W piśmie z dnia 22 listopada 2012 r. organ drugiej instancji poinformował pełnomocnika cudzoziemca o prawie wynikającym z art. 10 i 81 kpa. Pomimo prawidłowego doręczenia pisma pełnomocnikowi w dniu 4 grudnia 2012 r. do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji pełnomocnik strony nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, że z ogólnie dostępnych źródeł informacji wynika jednoznacznie, że w W. znajduje się [...], do kompetencji której należy m.in. wydawanie oraz przedłużanie ważności dokumentów podróży swoich obywateli, którzy udokumentują fakt zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a posiadanie w starym paszporcie wizy [...] nie jest przeszkodą do wyrobienia nowego dokumentu podróży w Polsce. W związku z powyższym nie można logicznie wytłumaczyć wyjazdu cudzoziemca do [...] w celu uzyskania tam paszportu, w sytuacji gdy mógł on relatywnie szybko i dużo mniejszym kosztem uzyskać nowy paszport w Polsce. Nie można również przyjąć za wiarygodne twierdzeń cudzoziemca dotyczących posługiwania się paszportem wystawionym na inne dane osobowe podczas podróży z [...] do [...], jeśli jednocześnie wskazał on, iż na podstawie tego paszportu wyrobiono mu w 2008 r. nowy dokument podróży w [...]. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wskazał, że cudzoziemiec nie może skutecznie powoływać się na domniemanie nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. wobec nie przedstawienia jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, C. J. przebywa na terytorium naszego kraju co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Okolicznościami obalającymi domniemanie pobytu zawarte w art. 3 ust. 4 ustawy jest uzyskanie przez stronę w dniu 13 sierpnia 2008 r. aktualnego dokumentu podróży na terytorium [...], rzekomy wjazd cudzoziemca do Polski w lipcu 2007 r. bez przechodzenia jakichkolwiek kontroli granicznych, brak znajomości języka polskiego i brak jakichkolwiek dokumentów świadczących o pobycie w Polsce w wymaganym okresie. W ocenie organu odwoławczego cudzoziemiec - wbrew temu co wskazał we wniosku i do protokołu przesłuchania - nie przebywa na terytorium Polski od 2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy ("Cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli,..") podjęcie rozstrzygnięcia orzekającego o odmowie udzielenia powyższego zezwolenia jest obligatoryjne. Skargę na decyzję Szefa do Spraw Cudzoziemców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył C. J., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 i 107 § 3 kpa oraz 80 kpa poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia wszelkich istotnych jej elementów i wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony. Zdaniem skarżącego w toku postępowania organu administracji winny stać na straży praworządności i winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz organy administracji publicznej winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 z późn. zm.), na podstawie której wydana została zaskarżona decyzja, w art. 1 określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku. Jednocześnie art. 3 ust. 1 tej ustawy zastrzega udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Powołana ustawa w art. 21 określa termin jej wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. Kwestionowana decyzja wydana została na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 powyższej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia i w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. W ocenie Sądu organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że skarżący nie spełniła wymogów do zalegalizowania swego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 1 powołanej ustawy i tym samym nie spełnia wymogów do udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły na podstawie danych zawartych w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "P.", że cudzoziemiec nie ubiegał się na terytorium RP o nadanie jej statusu uchodźcy. Ustalenie to nie było przez skarżącego kwestionowane. Skarżący domagał się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski powołując się na to, że przebywa w Polsce nielegalnie i nieprzerwanie od sierpnia (podczas przesłuchania podał, że od października) 2007 r. Możliwość udzielenia zezwolenia w takim przypadku przewiduje art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Warunki udzielenia takiego zezwolenia to: nielegalny i nieprzerwany pobyt w Polsce w dniu wejścia w życie tej ustawy co najmniej od 20 grudnia 2007 r. oraz złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia w terminie 6 miesięcy do dnia wejścia w życie ustawy. Przepis art. 3 ust. 4 omawianej ustawy stanowi ponadto, że pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Z tego przepisu wynika więc domniemanie faktyczne nieprzerwanego pobytu. Domniemanie to może być obalone przez jakikolwiek dowód zebrany w sprawie lub inną okoliczność, wskazującą na to, że cudzoziemiec opuścił w tym czasie terytorium Polski. Należy podkreślić, że określone w art. 3 ust. 4 powołanej ustawy domniemanie obejmuje jedynie wymaganie nieprzerwanego pobytu w Polsce. Nie obejmuje natomiast wymagania nielegalnego pobytu w Polsce w dniu wejścia w życie ustawy, co najmniej od 20 grudnia 2007 r. Udowodnienie tej przesłanki warunkującej uzyskanie zezwolenia leży zatem po stronie wnioskującego o udzielenie zezwolenia. Mają w tym zakresie zastosowanie ogólne reguły postępowania dowodowego, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a więc m. in. zgodnie z art. 75 kpa organ powinien jako dowód dopuścić w tej sprawie wszystko, co może przyczynić się do wykazania, że skarżący przebywał w Polsce nieprzerwanie co najmniej od 20 grudnia 2007 r. Jednakże, co oczywiste, ciężar dowodu tych okoliczności nie spoczywa na organie, lecz na wnioskującym o udzielenie zezwolenia. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił, że w wymaganym ustawą okresie przebywał w Polsce. Jedynym dowodem, na którym skarżący opierał tezę o swoim pobycie w Polsce są jego zeznania złożone w postępowaniu administracyjnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podziela stanowisko organów, co do tego, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący nie przebywa na terytorium RP nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, ani wyjaśnień, które mogłyby te okoliczności potwierdzać. Za prawidłowe Sąd uważa rozważania organu drugiej instancji, co do braku dowodu potwierdzającego przebywanie cudzoziemca w Polsce od grudnia 2007 r. wobec treści wyjaśnień skarżącego dotyczących okoliczności przebywania w [...] celem uzyskania paszportu. Tym samym Sąd uznał za nieuzasadnione te zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wyczerpujący, organy dokonały również prawidłowej oceny materiału dowodowego. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy wydając kwestionowaną decyzję podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznego załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego. Wyjaśnić również należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.