IV SA/Wa 974/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-06

Skład orzekający: Michał Majcher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo otrzymywania relatywnie wysokich świadczeń emerytalnych, nie przedstawił kompletnych dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze, co uniemożliwiło ocenę, czy jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego.
Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną otrzymuje emerytury w łącznej wysokości 7300 zł, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1500 zł (mieszkanie) i 4000 zł (leczenie). Sąd wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów finansowych, jednak wnioskodawca nie dostarczył wszystkich żądanych informacji, tłumacząc to wiekiem i chorobą.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. J. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Następnie, w dniu 21 kwietnia 2018 r. powyższy wniosek złożył na urzędowym formularzu. W uzasadnieniu podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 46 m2, jest właścicielem garażu, współwłaścicielem samochodu osobowego. Małżonkowie otrzymują emerytury w łącznej wysokości 7300 zł. Jako miesięczne koszty utrzymania Skarżący podał: mieszkanie – 1500 zł, koszty leczenia – 4000. W piśmie z dnia 10 maja 2018 r. wezwano J. Z. do nadesłania, w terminie 14 dni: wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy, odcinków emerytur za ostatni miesiąc (jeśli nie są przekazywane na konto bankowe), kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za mieszkanie, media, leki, rehabilitację żony, itp.) za ostatnie 3 miesiące. W piśmie z dnia 16 maja 2018 r. Skarżący poinformował, że z racji wieku i choroby nie ma sił ani czasu na kompletowanie żądanych dokumentów. Nie kolekcjonuje paragonów za zakupy. Oświadczył, że jego żona nie posiada konta bankowego (wymaga stałej opieki). Nadesłał jednak wyciąg z konta za miesiąc marzec 2018 r. (saldo końcowe 66 zł), kopię faktury z dnia 30 kwietnia 2018 r. z apteki na kwotę 173,88 zł, kopię faktury z apteki z dnia 31 sierpnia 2017 r., na kwotę 180,9 zł, kopię rozliczenia wody z 24 stycznia 2018 r. (nadpłata 301,69 zł), Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy mieć na względzie, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Podkreślić należy, że ustawodawca użył w powołanym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 Ppsa. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że otrzymuje wraz żoną świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 7300 zł. Jako wydatki konieczne wskazał koszty utrzymania mieszkania w wysokości 1500 zł oraz koszty leczenia 4000 zł. Sumując zatem podane wydatki z uzyskiwanym dochodem należy stwierdzić, że Skarżącemu pozostaje do dyspozycji kwota 1800 zł. Sytuacja majątkowa Skarżącego przedstawiona we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazała się niewystarczająca do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych, dlatego został wezwany do podania dodatkowych informacji. Zgodnie bowiem z art. 255 Ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżący, mimo zakreślenia 14 dniowego terminu, nie nadesłał jednak wszystkich dokumentów, o które został wezwany. Nadesłał jedynie wyciąg z konta za miesiąc marzec 2018 r. (mimo, że we wezwaniu wyraźnie wskazano, że chodzi o ostatnie 6 miesięcy) oraz kopie faktur z apteki (w tym jedna z sierpnia 2017 r.) . Referendarz nie kwestionuje, że zarówno Skarżący jak i jego żona z racji wieku i chorób ponoszą wyższe koszty związane z opieką medyczną, jednak należy podkreślić, że otrzymują oni relatywnie wysokie świadczenia emerytalne – łącznie 7300 zł. Dlatego celem wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów była możliwość oceny, czy z tych świadczeń, po poniesieniu niezbędnych kosztów utrzymania, Skarżący jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący byłby zobowiązany do poniesienia wpisu sądowego, który w tego typu sprawach jest ustalany w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)). Skoro jednak nie nadesłał żądanych dokumentów należało uznać, że Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło