IV SA/Wa 978/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant A. D., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie radcy prawnemu (...) prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego przy (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi D., K., C. i Z., w gminie M., w części dotyczącej gruntów położonych we wsi D., oznaczonych jako działka nr [...], wydzielona na rzecz M. Ś. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że postępowaniem scaleniowym zakończonym decyzją Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r. objęto między innymi grunty M. Ś. położone we wsi D., stanowiące część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,38 ha i wartości szacunkowej 11.40 jedn. szac. Przed scaleniem M. Ś. był właścicielem gospodarstwa rolnego we wsi D. o pow. 1.38 ha, składającego się z działek nr [...] o pow. 0,63 ha i nr [...] o pow. 0,75 ha. Na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 1977 r., zatwierdzonej decyzją Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] grudnia 1977 r., M. Ś. sprzedał na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. część działki nr [...] o pow. 0,25 ha gruntu oraz całą działkę nr [...] o pow. 0,75 ha. Przedmiotem sprzedaży była zatem ogólna powierzchnia 1 ha., dlatego własnością M. Ś. pozostała tylko część działki nr [...] o pow. 0,38 ha. W zestawieniu powierzchni sprzedanych gruntów, załączonym do umowy z dnia [...] grudnia 1977 r., pominięto znajdujący się w działce nr [...] kontur pastwiska VI klasy o powierzchni 0,02 ha i błędnie podano, że ogólna powierzchnia sprzedanych na rzecz RSP gruntów wyniosła 0,98 ha. W rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem, w pozycji M. Ś., w pozostałej po dokonanej sprzedaży części działki nr [...], przyjęto natomiast prawidłowe dane dotyczące konturów klasyfikacyjnych i nadano im numery działek [...] o łącznej powierzchni 0,38 ha i wartości 11.40 jedn. szac, a jako należny ekwiwalent w wyniku scalenia wydzielono grunty w działce nr [...] o pow. 0,30 ha i wartości szacunkowej 11.30 jedn. szac. M. Ś. zakwestionował prawidłowość wykonanego scalenia gruntów i wystąpił do Wojewody K. o wyrównanie mu ekwiwalentu za zmniejszoną w wyniku scalenia powierzchnię jego nieruchomości o 0,02 ha. Dla M. Ś. ekwiwalent gruntowy wydzielono jednak w oparciu o stan władania prawidłowo ustalony przed scaleniem. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13. ze zm.), podstawą zapisów w rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem winny być dane wynikające z zapisów w operacie ewidencji gruntów, które w odniesieniu do działek nr [...] były zgodne ze stanem prawnym Sygn. akt IV SA/Wa 978/07 wynikającym z aktu własności ziemi nr [...]. Umową z dnia [...] grudnia 1977 r. skarżący zbył na rzecz RSP całą działkę nr [...] i część działki nr [...] o pow. 0,25 ha, pozostawiając sobie część tej działki o pow. 0,38 ha. Kwestionowana różnica powierzchni 0,02 ha powstała nie w wyniku wadliwie prowadzonego postępowania scaleniowego, ale wskutek błędnie ustalonych danych ewidencyjnych w trakcie dokonywania aktu sprzedaży. W rejestrze szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem słusznie przyjęto, że M. Ś. posiadał grunty o powierzchni 0,38 ha i wartości szacunkowej 11.40 jedn. szac. W wyniku scalenia za wymienione grunty otrzymał działkę nr [...] o powierzchni 0,30 ha i wartości szacunkowej 11.30 jedn. szac, a więc pełny należny ekwiwalent. Przy tak ustalonym stanie sprawy, nie znaleziono podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2007 r. M. Ś. zarzucił naruszenie prawa poprzez błędne przyjęcie, niezgodnie z §1 i §6 umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1977 r., iż skarżący zbył 1 ha gruntów, podczas gdy z umowy tej wynika, iż wielkość sprzedanych gruntów była określona na 0,98 ha, co w konsekwencji, w wyniku postępowania scaleniowego doprowadziło do pominięcia przy scaleniu 0,02 ha gruntów na niekorzyść skarżącego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 107 § 3 kpa, polegające na pominięciu w zaskarżonej decyzji dowodów, na których ją oparto, nie odnosząc się w żaden sposób w szczególności do §1 i §6 umowy sprzedaży części gospodarstwa rolnego skarżącego. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz unieważnienie decyzji Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przedmiotem sprzedaży na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D., była jedynie część gruntów o pow. 0,98 ha, co wyraźnie wskazano w §1 i §6 umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1977 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pominął jednak ten fakt. Sporna powierzchnia 0,02 ha nigdy nie znalazła się we władaniu Spółdzielni i do czasu postępowania scaleniowego pozostawała we władaniu i użytkowaniu skarżącego. Potwierdza to również pismo Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] listopada 1998 r., skierowane do Zarządu Gminy M., według którego skarżący pozostawał, po zawarciu umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1977 r., właścicielem 0,40 ha gruntu. Tymczasem z decyzji scaleniowej wynika, iż przyznana skarżącemu działka nr [...] jest ekwiwalentem za powierzchnię gruntu 0,38 ha, a więc za posiadaną powierzchnię 0,02 ha gruntu, skarżący nie otrzymał żadnego ekwiwalentu. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Sygn. akt IV SA/Wa 978/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 i nast. kpa. Według art. 156 kpa, organ administracji stwierdza nieważność decyzji dotkniętej przynajmniej jedną z wad wyliczonych w tym przepisie, w tym m.in., gdy decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu prawa uprawniającego organ administracji do wydania decyzji administracyjnej w zakresie danej sprawy. Rażące naruszenia prawa polega natomiast na tym, że istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana, lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi przy tym tkwić w samej decyzji od chwili jej wydania, a więc treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Oceniając legalność decyzji administracyjnej organ nadzoru zobowiązany jest zatem dokonać oceny, czy rozstrzygnięcie zawarte w ocenianej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana i czy ustalenia organu wydającego ocenianą decyzję znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Kwestionowana przez skarżącego decyzja Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r., w części dotyczącej objęcia scaleniem jego nieruchomości, bez uwzględnienia - zdaniem skarżącego - iż jej powierzchnia wynosiła 0,40 ha zamiast 0,38 ha, wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13. ze zm.). Zadaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działającego z wniosku skarżącego, była zatem ocena, czy decyzja Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r, nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami powołanej ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, szczególnie w zakresie ustalenia przez organ scaleniowy powierzchni gruntów skarżącego objętych scaleniem w wysokości 0,38 ha. Ocena Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1979 r. jest prawidłowa i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Trafnie Minister uznał, iż organ scaleniowy ustalając powierzchnię nieruchomości skarżącego, objętej scaleniem, na podstawie danych zawartych w ówczesnym operacie ewidencji gruntów i budynków, nie naruszył prawa. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, stan własności lub posiadania uczestników scalenia lub wymiany gruntów oraz Sygn. akt IV SA/Wa 978/07 powierzchnie użytków i klas gruntów określa się według danych uwidocznionych w ewidencji gruntów. W aktach znajduje się odpis rejestru gruntowego nr [...] (uwzględniającego zmiany dopisane z rejestru gruntowego nr [...]), w którym wykazano M. Ś., jako właściciela działek nr [...] o pow. 0,63 ha i nr [...] o pow. 0,75 ha - łącznie 1,38 ha. Taki stan ewidencyjny istniał przed dokonaniem scalenia. W Rejestrze przejściowym, oznaczonym Kś. robót Nr [...] dla obszaru D. G. M. woj. k., sporządzonym dla przeprowadzenia scalenia, pod poz. [...] Ś. M. wykazano 0,38 ha gruntów szacowanych. W aktach znajduje się również umowa sprzedaży z dnia [...] grudnia 1977 r, w której §1 wskazano, że M. Ś. jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 1,38 ha i sprzedaje na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. 0,98 ha. W zestawieniu działek zawartym w §6 omawianej umowy wskazano natomiast, że wycena sprzedawanych gruntów rolnych obejmuje działkę nr [...] i nr [...] na łączną powierzchnię 0,98 ha. Również w decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] grudnia 1977 r, zatwierdzającej omawianą umowę sprzedaży wskazano, iż przedmiotem nabycia przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D. jest część gospodarstwa rolnego o pow. 0,98 ha zapisana w rejestrze gruntów pod poz. [...], działki nr [...] i nr [...]. O ile jednak w omawianych dokumentach, dotyczących sprzedaży części gospodarstwa rolnego przez skarżącego na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D., określono powierzchnię sprzedaży na 0,98 ha, to nie zmienia faktu, iż za przedmiot tej sprzedaży wskazano działkę nr [...] i nr [...]. Działka nr [...], według opisanego już wyżej rejestru gruntów nr [...] przed scaleniem (uwzględniającego zmiany z rejestru nr [...], który to numer rejestru wskazano dla określenia przedmiotu sprzedaży w decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] grudnia 1977 r. o zatwierdzeniu umowy sprzedaży), posiadała 0,75 ha powierzchni gruntów. Brak zatem podstaw do uznania, aby przedmiotem sprzedaży była tylko część powierzchni z działki nr [...], jak twierdzi skarżący, i to część ewidencyjnie niewydzielona, niezależnie od tego, czy po dokonaniu sprzedaży część tej działki nadal znajdowała się w posiadaniu skarżącego. Z omawianych dokumentów nie wynika bowiem, aby działka nr [...] posiadała przed scaleniem inną powierzchnię, nie kwestionuje tego również skarżący. Skoro więc za przedmiot zbycia wskazano m.in. działkę oznaczoną nr [...], to należy stwierdzić, iż przedmiotem zbycia była cała działka nr [...], której powierzchnia - według rejestru gruntowego - wynosiła 0,75 ha. Przedmiotem zbycia była również działka nr [...] (pochodząca z działki nr [...]), która z porównania Rejestru przejściowego oraz rejestrów szacunkowych przed scaleniem i po scaleniu posiadała 0,25 ha powierzchni. Oznacza to, że organ scaleniowy ustalił powierzchnię gruntów do scalenia, pozostających we własności M. Ś., w wysokości 0,38 ha zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Sporządzony Sygn. akt IV SA/Wa 978/07 dla potrzeb scalenia Rejestr przejściowy oraz rejestry szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem i po scaleniu, uwzględniały bowiem dokumenty o sprzedaży przez skarżącego części gospodarstwa rolnego, w odniesieniu do powierzchni działek wykazanych w rejestrze ewidencji gruntów i budynków przed scaleniem. Prawidłowo zatem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż organ scaleniowy przyjął do scalenia właściwą powierzchnię gruntów skarżącego, jako wynikającą ze wzajemnego porównania powierzchni działek z umowy sprzedaży i z rejestru gruntowego. W tym względzie, organ scaleniowy nie mógł, bez naruszenia art. 10 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, wykluczyć rejestru gruntowego i ustalić powierzchnię nieruchomości objętej scaleniem wyłącznie na podstawie powierzchni wykazanych w umowie sprzedaży z dnia [...] grudnia 1977 r., zwłaszcza, iż za przedmiot sprzedaży wykazano działki o konkretnych numerach ewidencyjnych, których powierzchnia nie mogła być wiążąco ustalana na podstawie umowy sprzedaży lecz właśnie na podstawie rejestru gruntowego. Dla oceny prawnej decyzji scaleniowej Wojewody K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nie ma znaczenia prawnego, wskazane przez skarżącego pismo Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] listopada 1998 r., skierowane do Zarządu Gminy M., ponieważ ocena prawna decyzji administracyjnej dokonywana jest w kontekście stanu prawnego i faktycznego, jaki istniał w dniu wydania ocenianej decyzji. Informacje zawarte w powołanym piśmie z dnia [...] listopada 1998 r. odnoszą się wprawdzie do stanu faktycznego dot. sprzedaży części gospodarstwa rolnego przez skarżącego przed scaleniem, lecz zawarte w nim oceny tego stanu, w żaden sposób nie były wiążące dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organu nadzoru, zobowiązanego do dokonania własnych ustaleń i ocen w postępowaniu nadzorczym, zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r. W konsekwencji dokonanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustaleń, przyznany skarżącemu ekwiwalent w postaci działki nr [...] o pow. 0,30 ha, w zamian za powierzchnię gruntów 0,38 ha objętą scaleniem, nie narusza art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów, skoro ekwiwalentność tych gruntów, mierzona jednostkami szacunku gruntu znajduje potwierdzenie w rejestrach szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem i po scaleniu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.