IV SA/Wa 978/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-27

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Alina Balicka, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot świadczący kwalifikowane usługi zaufania, wydający kwalifikowane certyfikaty podpisu elektronicznego, wykazuje interes prawny w uzyskaniu dostępu do danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych w celu weryfikacji tożsamości osoby fizycznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługa udostępniania danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych służy jedynie potwierdzeniu istnienia lub nieistnienia ważnego dowodu osobistego zawierającego określony zakres danych, a nie weryfikacji tożsamości osoby fizycznej. W związku z tym, skarżąca spółka, mimo obowiązku weryfikacji tożsamości zgodnie z rozporządzeniem eIDAS, nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do korzystania z danych w tym trybie, gdyż dostęp ten nie przyczyniłby się do realizacji jej ustawowego celu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Cyfryzacji, która utrzymała w mocy odmowę udostępnienia danych z Rejestru Dowodów Osobistych (RDO) w trybie ograniczonej teletransmisji danych dla spółki świadczącej kwalifikowane usługi zaufania. Spółka argumentowała, że potrzebuje dostępu do tych danych w celu weryfikacji tożsamości osób, którym wydaje kwalifikowane certyfikaty podpisu elektronicznego, powołując się na wymogi rozporządzenia eIDAS. Minister odmówił, uznając, że usługa ograniczonej teletransmisji danych służy jedynie weryfikacji istnienia dokumentu, a nie tożsamości osoby, i że spółka nie wykazała interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska- Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant referent Katarzyna Matecka - Caban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skarg Polskiej Izby [...] z siedzibą w [...] i [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia [...]lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych oddala skargi Minister Cyfryzacji decyzją nr [...], z [...] lutego 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 68 ust. 4 pkt 2) ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1464), po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z [...] stycznia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie wyrażenia zgody na udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych (RDO) w trybie ograniczonej teletransmisji danych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 13 listopada 2018 r., przekazanym zgodnie z właściwością w dniu 4 grudnia 2018 r., [...] S.A. zwróciła się do Ministra Cyfryzacji o wyrażenie zgody na udostępnianie danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. [...] Minister Cyfryzacji odmówił [...] S.A. wyrażenia zgody na udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych (RDO) w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei w dniu 25 stycznia 2019 r. do organu wpłynął wniosek Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji (PIIT) o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Minister Cyfryzacji dopuścił Polską Izbę Informatyki i Telekomunikacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie z wniosku[...] S.A. o wyrażenia zgody na udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Organ ponownie rozpatrując sprawę stwierdził, że stosownie do treści art. 68 ust. 3 ustawy o dowodach osobistych udostępnianie danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych odbywa się na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanej na jednorazowy wniosek złożony przez uprawniony podmiot, jeżeli uzyskanie danych jest uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności, po spełnieniu następujących wymogów: 1) posiadania i stosowania mechanizmów umożliwiających identyfikację i rejestrację osób uzyskujących dostęp do danych oraz rejestrujących zakres udostępnionych danych i datę udostępnienia danych; 2) posiadania i stosowania zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych chroniących przed uzyskaniem dostępu do danych przez inne osoby i podmioty. Natomiast zgodnie z treścią ust. 4 do korzystania z danych udostępnianych w trybie ograniczonej teletransmisji danych są uprawnione inne podmioty niż wymienione w art. 66 ust. 3 ustawy, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Dalej organ wskazał, że wnioskodawca nie znajduje się w grupie podmiotów, którym dostęp do RDO należy się z urzędu, pod warunkiem niezbędności dostępu do danych zgromadzonych w RDO, do realizacji własnych zadań ustawowych, a zatem musi on wykazać interes prawny. Oznacza to, iż należy znaleźć taki przepis prawa materialnego, który uzasadni skierowane do organu żądania i na podstawie którego można jednocześnie żądać określonych czynności organu. Definicji interesu prawnego należy poszukiwać w art. 28 k.p.a. Wnioskodawca argumentując potrzebę uzyskania informacji wskazał, iż zajmuje się świadczeniem kwalifikowanych usług zaufania dotyczących w znacznej mierze wydawania kwalifikowanych certyfikatów podpisu elektronicznego i znakowania czasem. Z uwagi na potrzebę stosowania postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE3, wydanie kwalifikowanego certyfikatu dla osoby uzależnione jest od weryfikacji tożsamości takiej osoby i spoczywa na podmiotach świadczących kwalifikowane usługi zaufania. Zdaniem organu, wnioskodawca nie wskazał żadnej normy prawnej, z której wynikałby nie tylko obowiązek, albo chociażby jego uprawnienie do weryfikacji istnienie ważnego dokumentu tożsamości - dowodu osobistego. Organ podkreślił, że w zakresie środków identyfikacji elektronicznej Rozporządzenie elDAS określa zasady wzajemnego uznawania środków identyfikacji elektronicznej, warunki notyfikowania systemów identyfikacji elektronicznej, poziomy bezpieczeństwa systemów identyfikacji elektronicznej, zasady odpowiedzialności za szkody oraz zasady współpracy państw członkowskich przy realizacji Rozporządzenia elDAS, ale już nie zasady i warunki wydawania środków identyfikacji elektronicznej w kontekście weryfikacji dokumentu tożsamości osoby dla której środek identyfikacji jest wydawany. Minister wskazał, że Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji w swoim wystąpieniu z 25 stycznia 2019 r. podniosła, że kwalifikowany dostawca usług zaufania ma prawny obowiązek weryfikowania tożsamości osób ubiegających się o wydanie kwalifikowanych certyfikatów. Obowiązek taki można wprost wywieść z treści art. 24 ust. 1 elDAS. Odnosi się on natomiast w sposób bezpośredni do konieczności identyfikacji osoby fizycznej, a ta nie ma nic wspólnego z usługą weryfikacji dowodu osobistego, o dostęp do której ubiega się wnioskodawca. Wydając kwalifikowany certyfikat dla usługi zaufania, kwalifikowany dostawca usług zaufania weryfikuje, za pomocą odpowiednich środków i zgodnie z prawem krajowym, tożsamość i w stosownym przypadku, wszelkie specjalne atrybuty osoby fizycznej lub prawnej, której wydaje kwalifikowany certyfikat. Unijny ustawodawca wskazuje zamknięty katalog środków służących weryfikacji tożsamości osoby fizycznej wymieniając kolejno - fizyczną obecność osoby, użycie środka identyfikacji elektronicznej, certyfikat kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub kwalifikowanej pieczęci elektronicznej i inne metody identyfikacji uznane na szczeblu krajowym, które zapewniają pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności. Obowiązku weryfikacji tożsamości osoby nie sposób zrealizować usługą weryfikacji dokumentu tożsamości, usługa ta bowiem nie znajduje odniesienia do osoby fizycznej, a jedynie do istniejącego lub nie dokumentu. Następnie organ wyjaśnił jak działa usługa weryfikacji w oparciu o RDO. W ramach tego rodzaju dostępu nie następuje udostępnienie żadnych danych zgromadzonych w rejestrze dowodów osobistych, lecz polega on na porównaniu danych posiadanych już przez podmiot dokonujący sprawdzeni z danymi zgromadzonymi w RDO, którego efektem jest uzyskanie potwierdzenia istnienia albo nieistnienia ważnego dowodu osobistego zawierającego określony zakres danych. Nie dochodzi tu zatem do żadnej identyfikacji osoby fizycznej, czy też weryfikacji ¡ej tożsamości. Przedmiotem usługi nie jest w ogóle weryfikacja danych osoby - usługa nie odnosi się bowiem do osoby, nie ma związku z osobą, przedmiotem usługi jest wyłącznie weryfikacja istnienia dokumentu - dowodu osobistego. Uzyskując z systemu teleinformatycznego odpowiedź TAK/NIE w odniesieniu do cech dokumentu nie da się bez jednoczesnej obecności osoby posługującej się tym dokumentem oraz samego dokumentu zweryfikować osoby, która tym dokumentem się posługuje. Konstrukcja przepisu art. 24 ust. 1 elDAS wydaje się wskazywać na nadanie hierarchii ważności określonym sposobom weryfikacji tożsamości osoby na pierwszym miejscu stawiając fizyczną obecność osoby, dla której certyfikat ma być wydany. Także doszczegóławiające przepisy prawa krajowego (ustawa o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej) nie nakładają na dostawców usług zaufania obowiązku weryfikacji osoby z jej danymi zawartymi w jakimkolwiek rejestrze, w którym gromadzone są dane osobowe czy też dane dokumentu. W konsekwencji powyższego, w ocenie organu, brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy koniecznością weryfikacji tożsamości osoby fizycznej - art. 24 ust. 1 elDAS, a działaniem usługi ograniczonej teletransmisji danych z RDO. Zatem brak jest po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w takim sposobie pozyskiwania danych z RDO, gdyż dostęp taki nie przyczyniłby się do realizacji ustawowego celu wnioskodawcy jakim jest weryfikacja osoby fizycznej. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Cyfryzacji z [...] lutego 2019 r. wnieśli: [...] S.A. z siedzibą w [...] oraz Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a. 2. naruszenie art. 68 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu skarg, skarżący podnieśli, że organ wydając zaskarżoną decyzję pominął wnioski dowodowe złożone do sprawy przez Polską Izbę Informatyki i Telekomunikacji. Nie stwierdzono, by w aktach sprawy znajdowało się pismo PIIT z 14 lutego 2019 r., zawierające m.in. wniosek o dołączenie do akt sprawy licznych publikacji prasowych świadczących o narastającym problemie fałszowania i podrabiania dowodów osobistych z wykorzystaniem m.in. tzw. dowodów kolekcjonerskich. Tym samym doszło do rażącego naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2019 r. organ nie podał żadnych przyczyn, z powodu których zgłoszonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W czasie przeglądania akt w dniu 27.02.2019 r. w siedzibie Ministerstwa przez pełnomocników PIIT p. W.P. i J.M. nie stwierdzono, by pismo znajdowało się w aktach sprawy i zostały one załączone dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji odmownej. Ponadto organ nie ustosunkował się w decyzji podtrzymującej decyzje o odmowie dostępu do twierdzeń Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji zawartych we wniosku o dopuszczeniu do postępowania. Najistotniejsze jest przecież to, że każdy kwalifikowany dostawca ma obowiązek weryfikacji tożsamości oraz, że ponosi odpowiedzialność za nieprawidłową weryfikację tożsamości. Jest faktem notoryjnym potwierdzonym przez treść przepisów o udostępnianiu danych z rejestrów publicznych w tym PESEL, RDO, że prawidłowa i pełna weryfikacja tożsamości polega także na dostępie i sprawdzeniu w rejestrach i ewidencjach publicznych, co czyni np. straż graniczną przy kontroli przekraczania granicy, czy Policja w czasie legitymowania i ustalania tożsamości osób. Dalej, skarżący nie podzielili stanowiska organu, że brak interesu prawnego wynika z faktu, że [...]S.A. na podstawie art. 21 pkt 2 ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej nie poniesie odpowiedzialności w przypadku nieprawdziwości danych zawartych w certyfikacie, jeżeli szkoda, która wystąpi nie będzie wynikać z niedołożenia przez skarżącego należytej staranności. Każda szkoda, która wyniknie z nieprawidłowych danych zawartych w wydanym kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego będzie rodzić w stosunku do skarżącego [...] roszczenie odszkodowawcze zgłaszane przez stronę poszkodowaną, czyli osobę fizyczną, lub przez stronę ufającą, którą może być osoba fizyczna, osoba prawna, lub jednostka organizacyjna nie posiadającą osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Skarżący nie może, dla udokumentowania prawidłowego przeprowadzania procesu, utrwalać ani wizerunku weryfikowanej osoby, ani kopii dokumentu tożsamości, na podstawie którego dokonano sprawdzenia tożsamości i danych zawartych w kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Dlatego też, w interesie prawnym skarżącego jest zminimalizowanie ryzyka wydania kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego z niepoprawnymi danymi, jak również zminimalizowanie przypadków niepoprawnie wypełnionych dokumentów dotyczących procesu wydawania kwalifikowanych certyfikatów podpisu elektronicznego. W ocenie skarżącej [...] S.A., organ wydając zaskarżoną decyzję nieprawidłowo dokonał wykładni art. 68 ust. 4 pkt 2 ustawy o dowodach osobistych, bowiem przepis ten stanowi o "wykazaniu" interesu prawnego, a organ mylnie zrównał pojęcie "wykazania" z pojęciem "udowodnienia", pomiędzy którymi nie można postawić znaku równości. Minister Cyfryzacji w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem decyzja nie narusza przepisów prawa. Jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1464), dalej jako "u.d.o.", ustawa ta określa m. in. zakres danych gromadzonych w Rejestrze Dowodów Osobistych oraz zasady prowadzenia tego rejestru (pkt 6) oraz zasady udostępniania danych gromadzonych w Rejestrze Dowodów Osobistych (pkt 8). Z kolei z art. 4 ust. 1 u.d.o. wynika, że dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym m. in. tożsamość osoby. Dane jakie się gromadzi w Rejestrze Dowodów Osobistych określa art. 56 u.d.o. Minister właściwy do spraw informatyzacji dane z Rejestru Dowodów Osobistych udostępnia: 1) w trybie pełnej teletransmisji danych; 2) w trybie ograniczonej teletransmisji danych o czym stanowi art. 65 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.o. Zgodnie z art. 68 ust. 1 u.d.o. udostępniając dane w trybie ograniczonej teletransmisji danych, porównuje się przekazywane przez uprawniony podmiot dane z danymi zawartymi w Rejestrze Dowodów Osobistych. Udostępnienie danych w tym trybie potwierdza istnienie albo nieistnienie ważnego dowodu osobistego zawierającego określony zakres danych. W trybie ograniczonej teletransmisji danych porównaniu podlegają: imię (imiona), nazwisko, numer PESEL, seria i numer dowodu osobistego, data wydania dowodu osobistego, termin ważności dowodu osobistego (art. 68 ust. 2 u.d.o). W ocenie Sądu, z zapisu art. 68 ust. 1 u.d.o. wynika, że udostępnienie danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych ma na celu potwierdzenie istnienia albo nieistnienia ważnego dowodu osobistego zawierającego określony zakres danych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że celem tej usługi jest weryfikacja istnienia dokumentu, jakim jest dowód osobisty. Zatem usługa ta odnosi się do weryfikacji istnienia lub nieistnienia ważnego dokumentu, co nie jest tożsame z identyfikacją osoby fizycznej i weryfikacji jej tożsamości. Udostępnianie danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych odbywa się na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanej na jednorazowy wniosek złożony przez uprawniony podmiot, jeżeli stosownie do art. 68 ust. 3 ustawy o dowodach osobistych uzyskanie danych jest uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności, po spełnieniu następujących wymogów: 1) posiadania i stosowania mechanizmów umożliwiających identyfikację i rejestrację osób uzyskujących dostęp do danych oraz rejestrujących zakres udostępnionych danych i datę udostępnienia danych; 2) posiadania i stosowania zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych chroniących przed uzyskaniem dostępu do danych przez inne osoby i podmioty. Zgodnie z art. 68 ust. 4 ustawy o dowodach osobistych do korzystania z danych udostępnianych w trybie ograniczonej teletransmisji danych są uprawnione inne podmioty niż wymienione w art. 66 ust. 3 ustawy o dowodach osobistych, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o dowodach osobistych. W zakresie rozumienia tego pojęcia należy odwołać się do poglądów wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie. Interes prawny to interes chroniony przepisami prawa, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie jedynie hipotetyczny. Interes prawny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, oderwanego od sytuacji faktycznej, w której znajduje się podmiot administrowany. Musi się on znajdować bowiem w takiej sytuacji faktycznej, w której skierowany do niego indywidualny akt administracyjny w sposób bezpośredni wpływa na jego sytuację prawną (por. wyrok NSA z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2990/13). W rozpoznawanej sprawie skarżąca [...] S.A. jako uzasadnienie interesu prawnego w uzyskaniu danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych wskazała, że zajmuje się świadczeniem kwalifikowanych usług zaufania dotyczących w znacznej mierze wydawania kwalifikowanych certyfikatów podpisu elektronicznego i znakowania czasem. Z uwagi na potrzebę stosowania postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE, wydanie kwalifikowanego certyfikatu dla osoby uzależnione jest od weryfikacji tożsamości takiej osoby i spoczywa na podmiotach świadczących kwalifikowane usługi zaufania. Skarżąca [...] S.A. wskazała, że korzystanie z danych zgromadzonych w [...] umożliwi realizowanie wymogu dołożenia należytej staranności wymaganej przy sprawdzaniu czy dane osoby ubiegającej się o wydanie certyfikatu są poprawne. Zgodnie z art. 3 pkt 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. 257.73) "usługa zaufania" oznacza usługę elektroniczną zazwyczaj świadczoną za wynagrodzeniem i obejmującą: a) tworzenie, weryfikację i walidację podpisów elektronicznych, pieczęci elektronicznych lub elektronicznych znaczników czasu, usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego oraz certyfikatów powiązanych z tymi usługami lub b) tworzenie, weryfikację i walidację certyfikatów uwierzytelniania witryn internetowych lub c) konserwację elektronicznych podpisów, pieczęci lub certyfikatów powiązanych z tymi usługami. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 17 ww. rozporządzenia, "kwalifikowana usługa zaufania" oznacza usługę zaufania, która spełnia stosowne wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu. I tak sięgając do art. 24 pkt 1 rozporządzenia, możemy stwierdzić, że wydając osobie fizycznej kwalifikowany certyfikat dla usługi zaufania, kwalifikowany dostawca usług zaufania weryfikuje, za pomocą odpowiednich środków i zgodnie z prawem krajowym, tożsamość i, w stosownym przypadku, wszelkie specjalne atrybuty osoby fizycznej, której wydaje kwalifikowany certyfikat. Informacje, o których mowa wyżej, są weryfikowane przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania albo bezpośrednio, albo polegając na stronie trzeciej zgodnie z prawem krajowym: a) przez fizyczną obecność osoby fizycznej lub b) zdalnie, przy użyciu środka identyfikacji elektronicznej, w przypadku którego przed wydaniem kwalifikowanego certyfikatu zapewniono fizyczną obecność osoby fizycznej i który spełnia wymogi określone w art. 8 w odniesieniu do średniego lub wysokiego poziomu bezpieczeństwa lub c) za pomocą certyfikatu kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub kwalifikowanej pieczęci elektronicznej wydanych zgodnie z lit. a) lub b) lub d) przy użyciu innych metod identyfikacji uznanych na szczeblu krajowym, które zapewniają pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności. Równoważna pewność musi być potwierdzona przez jednostkę oceniającą zgodność. Z powyższego wynika, że na skarżącej [...] S.A., jako dostawcy kwalifikowanych usług zaufania, spoczywa obowiązek weryfikacji tożsamości osoby fizycznej, której wydaje kwalifikowany certyfikat. Weryfikacja ta odbywa się bezpośrednio przez fizyczną obecność osoby fizycznej. Nie wskazuje to jednak na to, że realizacji tego obowiązku służy uzyskanie dostępu do danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Spółka nie jest zobowiązana do weryfikacji prawdziwości dowodu osobistego klienta ani prawdziwości danych zawartych w tym dowodzie, a na tym polega udostępnienie danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Jak zostało wskazane, stosownie do art. 68 ust. 1 ustawy o dowodach osobistych, udostępnienie danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych sprowadza się do potwierdzenia istnienia ważnego dowodu osobistego zawierającego określone (ograniczone) dane. W ten sposób nie następuje ani identyfikacja osoby, która posługuje się tymi danymi ani weryfikacja jej tożsamości. Identyfikacja osoby fizycznej polega na zebraniu od niej stosownych danych, a następnie następuje weryfikacja jej tożsamości na podstawie dowodu osobistego, poprzez porównanie danych znajdujących się w dowodzie z podanymi danymi. Weryfikacja tożsamości klienta w przypadku osoby fizycznej polega na potwierdzeniu ustalonych danych identyfikacyjnych na podstawie dokumentu stwierdzającego tożsamości osoby fizycznej. Dokumentem tym może być dowód osobisty, który zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dowodach osobistych jest dokumentem stwierdzającym tożsamość danej osoby. Wskazane przez skarżących argumenty dotyczące istnienia zagrożenia wynikającego przede wszystkim z obecności w obiegu tzw. dokumentów kolekcjonerskich odzwierciedlających rzeczywisty wygląd prawdziwego dokumentu, i że korzystanie z danych zgromadzonych w RDO umożliwi realizowanie wymogu dołożenia należytej staranności wymaganej przy sprawdzaniu czy dane osoby ubiegającej się o wydanie certyfikatu są poprawne, w ocenie Sądu, nie świadczą o posiadaniu przez skarżącą [...] S.A. interesu prawnego. Usługa udostępnienia danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych pozwala jedynie na weryfikację tego, że istnieje taki dowód osobisty, który zawiera takie dane, ale nie pozwala na weryfikację tożsamości osoby, która się tymi danymi posłużyła. W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organu, że usługą weryfikacji dokumentu tożsamości nie można potwierdzić tożsamości osoby. Rejestr Dowodów Osobistych umożliwi potwierdzenie istnienia dowodu osobistego, natomiast nie umożliwia weryfikacji tożsamości osoby, która się tym dowodem posługuje. Weryfikacja osoby fizycznej co do zasady możliwa jest za pomocą dowodu osobistego. Natomiast z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE nie wynika dla skarżącej [...] S.A. uprawnienie do potwierdzania istnienia albo nieistnienia ważnego dowodu osobistego zawierającego określony zakres danych, czemu ma służyć usługa udostępniania danych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Tym samym samo powołanie się na zamiar identyfikacji i weryfikacji klientów na podstawie danych uzyskanych w trybie ograniczonej teletransmisji danych, nie oznacza wykazania interesu prawnego skarżącej Spółki. Za wykazanie interesu prawnego nie można uznać samego powołania się na obowiązek stosowania postanowień ww. rozporządzenia, którego celem jest m. in. dążenie do osiągnięcia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa usług zaufania. Przepisy te wskazują na istnienie takiego obowiązku po stronie dostawców usług zaufania, ale nie wskazują, że w sytuacji wskazanej we wniosku, uzyskanie danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych gwarantuje realizację tego obowiązku. Tym samym nie ma wystarczających podstaw, aby uznać, że doszło do konkretyzacji, aktualizacji i urealnienia się interesu prawnego w pozyskaniu danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Również przepisy ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 162) nie wskazują na interes prawny skarżącej Spółki w pozyskaniu danych z Rejestru Dowodów Osobistych w trybie ograniczonej teletransmisji danych. Mając powyższe na uwadze, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że skarżąca Spółka nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., co uprawniałoby ją do korzystania z danych udostępnianych w trybie ograniczonej teletransmisji danych po uzyskaniu decyzji Ministra Cyfryzacji. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazane w skardze zwłaszcza, że organ ustala istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w oparciu o przepisy prawa, a nie materiał dowodowy dołączony do pisma PIIT z 14 lutego 2019 r., który może jedynie świadczyć o posiadaniu interesu faktycznego Spółki w dostępie do RDO. Z kolei powołanie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może wywrzeć skutek tylko w sytuacji, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonania konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie wykazali, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił im dokonanie czynności procesowych ani nie wskazali tych czynności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów skarg i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło