IV SA/Wa 979/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego jest prawidłowa, gdy organ ustalił, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe pomimo konfliktu rodzinnego i toczącego się postępowania o przywrócenie posiadania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, jeśli ustali, że dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i na stałe, co oznacza trwałe opuszczenie lokalu z zamiarem założenia nowego ośrodka interesów życiowych. W przypadku sporu dowodowego organ powinien zebrać i ocenić materiał dowodowy wyczerpująco, a powództwo o przywrócenie posiadania nie wpływa na legalność decyzji wymeldowującej. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał decyzję zgodną z prawem.Stan faktyczny
I. J. wraz z małoletnim synem P. J. zostali wymeldowani z lokalu przy ul. [...] w L. na podstawie decyzji Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. o wymeldowaniu. Spór dotyczył dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu przez skarżących. Skarżąca twierdziła, że opuszczenie było niedobrowolne z powodu konfliktu rodzinnego i utrudniania dostępu do lokalu, a także wskazywała na toczące się postępowanie o przywrócenie posiadania. Organ ustalił, że skarżąca opuściła lokal 5 sierpnia 2009 r., zabrała swoje rzeczy i nie powróciła, a opuszczenie miało charakter dobrowolny i trwały.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi I. J. i małoletniego P. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie wymeldowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 r. sprawy ze skarg I. J. i małoletniego P. J. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego I. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargi -
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu I. J. wraz z małoletnim synem P. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. J. na powołaną decyzję Wojewody [...]z dnia [...] kwietnia 2010 r., wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1084/10, uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera koniecznej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien w szczególności wyjaśnić, które dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności przemawiają, bądź nie za spełnieniem przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest trwałości i dobrowolności opuszczenia przez I. J. wraz z małoletnim synem P. spornego lokalu. Sąd podkreślił także, że przedmiotem analizy organu odwoławczego powinien być cały materiał dowodowy, zatem w uzasadnieniu decyzji powinny znaleźć odzwierciedlenie także przyczyny, dla których organ nie przyznał waloru wiarygodności określonym dowodom.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania zostało wszczęte w dniu 20 listopada 2009 r. na wniosek H. J.
Wnioskodawca wskazał, że I. J. wraz z małoletnim synem P. J. od 5 sierpnia 2009 r. nie zamieszkują stale w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. , w tym bowiem dniu dobrowolnie opuścili ten lokal i zamieszkali wraz z rodzicami I. J. w budynku nr [...] przy ul. [...] w L. . H. J. oświadczył ponadto, że wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu I. J. zabrała ze sobą wszystkie swoje i dziecka rzeczy osobiste, zabawki, a także meble. Na rozprawie przed Sądem Rejonowym w L. w dniu 3 września 2009 r. sama przyznała również, iż z dniem 5 sierpnia 2009 r. wyprowadziła się wraz z synem z przedmiotowego lokalu.
Jak wskazał Wojewoda [...], na dowód swoich twierdzeń wnioskodawca złożył do akt sprawy protokół rozprawy przed Sądem Rejonowym w L. w sprawie z wniosku A. J. z udziałem I. J. o ustalenie kontaktów z małoletnim P. J.
Organ odwoławczy zauważył, że również z treści wyjaśnień składanych podczas rozprawy w dniu 3 września 2009 r. przez A. J. (męża I. J. ) wynika, że wymieniona nosiła się już wcześniej z zamiarem opuszczenia wraz z małoletnim synem miejsca, gdzie są zameldowani na pobyt stały. Pierwszy raz wyprowadziła się bowiem już 9 maja 2009 r., po czym powróciła 31 maja 2009 r. i przebywała w spornym lokalu z różną częstotliwością, by ostatecznie opuścić go 5 sierpnia 2009 r.
Organ odwoławczy wywiódł, że H. J. również potwierdził, iż I. J. w okresie od maja 2009 r. do sierpnia 2009 r. bywała w przedmiotowym lokalu jedynie sporadycznie, zabierając powoli swoje i dziecka rzeczy. Trwale i ostateczne opuściła go natomiast w dniu 5 sierpnia 2009 r. Jak zauważył Wojewoda, z oświadczeń składanych przez wymienionego wynika, iż wyprowadzka I. J. miała charakter dobrowolny. Wnioskodawca wskazał bowiem, że wymieniona nigdy nie miała utrudnionego dostępu do spornego lokalu, posiadała bowiem klucze do drzwi wejściowych i miała do lokalu swobodny dostęp. Gdy 31 maja 2009 r. zostały zmienione zamki, I. J. otrzymała nowy komplet kluczy. Dodatkowo H. J. zwrócił uwagę na fakt, że od momentu kiedy wymieniona zabrała wszystkie swoje i syna rzeczy z przedmiotowego lokali, tj. od 16 października 2009 r., nie pojawiła się tam ani razu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przedstawił okoliczności ustalone na podstawie zeznań przesłuchanych w toku postępowania świadków.
Wywiódł, że z zeznań złożonych przez K. S. wynika, iż I. J. w dniu 5 sierpnia 2009 r. wraz z małoletnim synem P. J. wyprowadziła się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. . Świadek zauważył, że po wyprowadzce I. J. w spornym lokalu brakuje takich rzeczy jak meble, czy żyrandol. Nie ma tam również żadnych damskich kosmetyków ani zabawek dziecka.
Także A. J. (mąż I. J. ) potwierdził w złożonych zeznaniach, że żona wraz z małoletnim synem P. J. opuściła przedmiotowy lokal 5 sierpnia 2009 r., a w październiku 2009 r. zabrała z niego wszystkie swoje i dziecka rzeczy, a także talerze, sztućce, obrazy, szafy wnękowe i żyrandol. Wyprowadzając się, wymieniona nie zwróciła kluczy do przedmiotowego lokalu. A. J. poinformował ponadto, że w dniu, kiedy I. J. wraz z dzieckiem opuściła miejsce zameldowania, w spornym lokalu miały miejsce dwie interwencje policji, z tym, że zgłaszającym był zarówno A. J. , jak i I. J. .
Również z zeznań M. J. (matki I. J. ) wynika, że strona świadomie podjęła decyzję o opuszczeniu miejsca pobytu stałego, a od 5 sierpnia 2009 r. mieszka z synem u matki przy ul. [...]w L. . M. J. potwierdziła też, że I. J. ze spornego lokalu zabrała swoje rzeczy, rzeczy dziecka, a także meble. Dodała, że z informacji, jakie powzięła od córki wynika, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu nie było dobrowolne.
Z kolei brat I. J. (M. J.) w złożonych zeznaniach potwierdził, że w połowie października 2009 r. pomagał wywieźć z przedmiotowego lokalu rzeczy I. J. i małoletniego P. J. - w tym meble. M. J. poinformował również, że nigdy nie był bezpośrednim świadkiem utrudniania I. J. przez A. J. zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a jedynie słyszał o takich próbach od wymienionej.
Świadek R. B. potwierdziła natomiast, że w połowie października 2009 r. pomagała I. J. podczas wyprowadzki, która nastąpiła 5 sierpnia 2009 r. Najpierw świadek wskazała, że strona swoje i dziecka rzeczy zabrała z lokalu w połowie października 2009 r., natomiast po konsultacji z I. J. zmieniła zeznania twierdząc, że odwołująca nie zabrała jeszcze ze spornego lokalu wszystkich swoich rzeczy osobistych.
Również gospodarz bloku przy ul. [...] w L. (M. S.) potwierdziła fakt opuszczenia przez stronę i jej małoletniego syna przedmiotowego lokalu oraz opróżnienia go z wszelkich, należących do nich rzeczy.
Z informacji posiadanych przez A. G. (siostrę strony) wynika zaś, że I. J. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania z powodu konfliktu, jaki istnieje między nią, a jej mężem. Jak zeznała wymieniona, jej siostra opuściła miejsce stałego zameldowania chwilowo, ze względu na zachowanie męża.
Jak dalej wywiódł organ odwoławczy, również przeprowadzone w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. dwie kontrole meldunkowe potwierdziły, że I. J. opuściła go trwale, ze świadomym zamiarem założenia nowego ośrodka koncentracji swoich i małoletniego syna spraw w innym miejscu.
Wojewoda wskazał też, że w toku składanych oświadczeń również sama I. J. przyznała, że przedmiotowy lokal opuściła w dniu 5 sierpnia 2009 r. Poinformowała jednak przy tym, że tego dnia w lokalu tym miały miejsce dwie interwencje policji w związku z nagannym zachowaniem teściów i męża. Zwróciła ponadto uwagę na fakt, że w miejscu zameldowania pozostały jeszcze jej rzeczy oraz rzeczy dziecka, tj. sprzęt AGD i RTV oraz ubrania. I. J. podniosła również, iż ma utrudniany dostęp do spornego lokalu, gdyż H. J. wymienił zamki w drzwiach.
Organ odwoławczy nadmienił, że strona w dniu 7 czerwca 2010 r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w L. z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania, jednakże do dnia zakończenia postępowania, sprawa ta nie została zakończona prawomocnym wyrokiem.
Mając na uwadze, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji I. J. dowodziła, iż miejsce stałego zameldowania opuściła na skutek nagannego zachowania H. J. i A. J. Wojewoda ustalił, że sprawy z jej wniosków o wszczęcie dochodzenia, co do czynów z art. 207 Kodeksu karnego, zostały umorzone z powodu braku ustawowych znamion przestępstwa, co zdaniem organu odwoławczego świadczy o tym, iż nie wykazano sytuacji, w której doszło do przymusu w opuszczeniu miejsca stałego pobytu przez stronę. Wojewoda powołał się w tym względzie na szereg złożonych do akt sprawy przez pełnomocnika H. J. postanowień Sądu Rejonowego oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z dnia [...] listopada 2009 r. Wskazał ponadto, że z informacji Policji wynika, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. do interwencji dochodziło zarówno na podstawie zgłoszeń I. J. , jak i A. J. Stwierdził, że wedle oświadczenia pełnomocnika, obecnie nie toczą się jakiekolwiek sprawy z zawiadomień I. J. lub A. J.
Wojewoda [...] podniósł również, że także złożenie przez A. J. w dniu 15 czerwca 2009 r. wniosku o ustalenie kontaktów z małoletnim P. J. świadczy o tym, iż już wtedy I. J. wraz z synem nie przebywała pod adresem stałego zameldowania.
Odnosząc się do wniosków I. J. o wystąpienie do Pogotowia Niebieskiej Linii o udostępnienie jej karty, zebranie notatek o interwencjach policji w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. , przesłuchanie funkcjonariuszy policji na okoliczność niewpuszczenia jej do przedmiotowego lokalu oraz utrudnianie przebywania w nim, a także o przesłuchanie innych osób na okoliczność tego, że miejsca stałego zamieszkania nie opuściła dobrowolnie, organ odwoławczy wskazał, że wnioski te uznał za niezasadne, ponieważ na podstawie analizy akt sprawy bezspornie wykazano, że strona wielokrotnie zgłaszała w policji i w prokuraturze zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez A. J., a jak już wzmiankowano, sprawy te zostały zakończone poprzez umorzenie postępowań.
Wojewoda uznał, że choć strona wielokrotnie podnosiła, iż ma utrudniony dostęp do przedmiotowego lokalu, to jej twierdzenia, jakoby w grudniu 2009 r. nie mogła wejść do lokalu z powodu wymienionych zamków, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Zdarzenia takiego strona nie zgłosiła ani na policji, ani w prokuraturze. Z akt sprawy wynika natomiast bezspornie, że zamki w lokalu wymieniane były dwukrotnie: 31 maja 2009 r. (przy czym nowy komplet kluczy został wydany I. J. niezwłocznie po zakończeniu leczenia przez A. J.) oraz w marcu 2010 r. (przy czym o fakcie wymiany zamków H. J. poinformował policję w L. ). W ocenie organu odwoławczego, od wyprowadzki w sierpniu 2009 r. do wymiany zamków w marcu 2010 r., strona miała zatem swobodny dostęp do lokalu, jednakże do niego nie powróciła. Powództwo o przywrócenie posiadania złożyła natomiast dopiero w czerwcu 2010 r., w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie wymeldowania.
Dostrzegając, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż między I. J. A A. J. istnieje silny konflikt, w który uwikłana jest także najbliższa rodzina wymienionych, Wojewoda wskazał, że wydaną przez siebie decyzję oparł o bezstronny materiał dowodowy, tzn. notatki funkcjonariuszy policji, rozstrzygnięcia wydane przez Prokuraturę w L. i Sąd Rejonowy w L. , dwukrotną kontrolę meldunkową oraz zeznania bezstronnych świadków. Dowody te w ocenie organu odwoławczego stanowią spójny, logiczny, a przez to wiarygodny materiał dowodowy, na podstawie którego stwierdzono, że I. J. wraz z małoletnim synem opuściła miejsce stałego zameldowania trwale i dobrowolnie.
Wojewoda zaznaczył, że jeżeli I. J. uzyska prawomocne rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie przywrócenia naruszonego posiadania i ponownie zamieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. , to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa będzie mogła się tam ponownie zameldować na pobyt stały lub czasowy, zgodnie z charakterem pobytu.
I. J. , działając w imieniu własnym oraz małoletniego syna P. J., zaskarżyła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze podniesiono następujące zarzuty:
1. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, polegające na niesłusznym oddaleniu jej wniosków dowodowych, motywowanym uznaniem, że zebrany materiał dowodowy uzasadnia zajęte przez organ administracji stanowisko w sprawie,
2. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie się od oceny licznych dowodów i okoliczność, jak również zaniechanie ustalenia istotnych faktów, pod kątem dobrowolności i trwałości wyprowadzenia się przez skarżących z mieszkania, a to:
a) faktu wszczęcia przez skarżącą postępowania cywilnego o przywrócenie posiadania mieszkania,
b) przyczyn, dla których A. J. i H. J. wymienili zamki w drzwiach przedmiotowego mieszkania,
c) niepoddanie analizie zagadnienia motywacji, dla której skarżąca miałaby razem z dzieckiem dobrowolnie i trwale wyprowadzić się z mieszkania (albowiem nie miała motywacji opartej o swobodny wybór), w szczególności w kontekście:
– faktu trwania małżeństwa skarżącej i A. J.,
– braku innego, własnego miejsca zamieszkania (w sensie miejsca zamieszkania nie u kogoś). Skarżąca przypomniała, że obecnie mieszka u rodziców,
– dążenia skarżącej do zapewnienia synowi kontynuacji rozwoju w miejscu, z którym był od urodzenia związany,
d) faktu licznych interwencji policji w mieszkaniu z wniosków skarżącej (których zaistnienie odniesione zostało tylko do okoliczności prawno-karnych),
3. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą - w szczególności nieodpowiadającą logice i przekraczającą zasadę swobody orzekania - ocenę licznych dowodów i ujawnionych okoliczności, a to:
a) błędne wywiedzenie z faktu umorzenia postępowań karnych w sprawie znęcania się przez A. J. nad skarżącymi, że wyprowadzenie się z mieszania było dobrowolne i trwałe,
b) błędne wywiedzenie z protokołu przesłuchania skarżącej na rozprawie przed Sądem Rejonowym w L. w sprawie o sygn. akt [...], gdzie znajduje się stwierdzenie o "wyprowadzeniu się", jakoby wyprowadzenie to było dobrowolne i trwałe. I. J. podniosła, że niezwłocznie po wskazanej rozprawie wniosła o sprostowanie protokołu podnosząc, że mówiła, iż musiała się wyprowadzić, i że wyjechała, a odmowa sprostowania zapadała po kilku miesiącach od wniosku. Zarzuciła także nadinterpretację sformułowania "wyprowadzić się", poprzez bezpodstawne uznanie, że immanentnie obejmuje ono dobrowolność i trwałość opuszczenia danego miejsca,
c) przyjęcie bez uzasadnionych podstaw dowodowych, jakoby - po stronie skarżącej i jej syna - "brak było zamiaru stałego pobytu w przedmiotowym lokalu",
d) błędne wywiedzenie swobody i trwałości wyprowadzenia się z zeznań świadka K. S. , który nie był obecny w trakcie konfliktów stron i w czasie opuszczenia mieszkania przez skarżącą i jej syna, a swoją wiedzę opiera na zapewnieniach A. J. ,
e) błędne wywiedzenie z faktu wywiezienia przez skarżącą określonych rzeczy z przedmiotowego lokalu (np. ubrania i niektórych mebli), że lokal ten opuściła wraz z synem dobrowolnie i na stałe, albowiem w sytuacji niemożności powrotu do mieszkania rzeczy te zabrała, bo nie mogła bez nich normalnie funkcjonować w udzielonym jej przez rodziców miejscu pobytu,
f) błędne wywiedzenie z faktu, że A. J. wniósł do sądu opiekuńczego w dniu 15 czerwca 2009 r. o ustalenie kontaktów z synem, że w czasie tym skarżący nie mieszkali już w przedmiotowym mieszkaniu, albowiem A. J. składał wiele wniosków w sposób nieracjonalny. Jak I. J. wskazała, wymieniony 14 czerwca 2009 r. nie wpuścił jej do mieszkania, gdy wracała z dzieckiem z urlopu, a kolejnego dnia złożył wniosek o ustalenie kontaktów z synem,
g) uchylenie się od obowiązku zachowania samodzielności orzeczniczej, poprzez wskazanie wprost, że zaskarżona decyzja zapadła "w oparciu o bezstronny materiał dowodowy", w tym "rozstrzygnięcia wydane przez Prokuraturę Rejonową w L. i Sąd Rejonowy w L. ", podczas gdy w tym zakresie organ administracji nie był związany innymi orzeczeniami,
h) uchylenie się od oceny zeznań skarżącej, jej matki, brata i siostry, w których wyraźnie wskazano na niedobrowolność opuszczenia mieszkania i nagłość zdarzeń, a także, że stale naciskano skarżącą, aby opuściła mieszkanie, tworząc presję, której w tamtym czasie uległa,
4. naruszenie art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegające na błędnej interpretacji okoliczności "miejsca koncentracji interesów życiowych", oparte na uznaniu, że "miejsce" to wynika z aktualnego, faktycznego miejsca pobytu, bez uwzględnienia przyczyn tego stanu rzeczy,
5. mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieklarowne ustalenie i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na wymieszaniu ustaleń faktycznych z przytaczaniem stanowisk i dążeń innych stron, a nawet wzięcie za podstawę ustaleń pisemnych wywodów pełnomocnika drugiej strony,
6. uchylenie się od wykonania wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyłożonych w wyroku z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1084/10, głównie w przedmiocie konieczności zachowania należytej konstrukcji uzasadnienia decyzji - zgodnie z art. 107 k.p.a. - opartej o omówienie całości dowodów, bez pomijania dowodów istotnych, wskazania motywów przyznania lub odmowy wiarygodności poszczególnym dowodom.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. zasądzenie od Wojewody [...]na ich rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargi organ administracji wniósł o ich oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 26 sierpnia 2011 r., reprezentowany przez pełnomocnika uczestnik postępowania H. J. , wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) zadaniem sądu jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja Wojewody [...]ego nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.
Podstawę materialnoprawną decyzji o wymeldowaniu skarżących z lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji). Przy czym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga zatem ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - stałe przebywanie oznacza skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych, a więc ulokowanie w nim swego centrum życiowego (zob. wyrok z dnia 6.12.2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1890/06; wyrok z dnia 20.03.2008r., sygn. akt II SA/Bd 64/08).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest także pogląd, w świetle którego - miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (zob. wyrok z dnia 6.12.2007r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok z dnia 12.03.2008., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07).
O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można natomiast mówić, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Należy przy tym mieć na uwadze, iż spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały, a nie wynika z bezprawnych działań lub zachowań innych osób (zob. wyrok z dnia 5.06.2008r., sygn. akt n OSK 626/07; wyrok z dnia 7.1O.2008r., sygn. akt n SA/Bd 569/08).
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący opuścili przedmiotowy lokal w dniu 5 sierpnia 2009 r. Kwestią zatem zasadniczą jest ustalenie, czy opuszczenie spornego lokalu było dobrowolnym opuszczeniem lokalu, w myśl art. 15 ust. 2 cyt. ustawy oraz czy miało charakter trwały.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca z małoletnim synem opuścili lokal nr [...] przy ul. [...] w L. w dniu 5 sierpnia 2009 r. W dniu tym, w lokalu miały miejsce dwie interwencje policji, jedna na wniosek skarżącej, druga na wniosek jej męża A. J. W ocenie Sądu można przyjąć, że tego dnia skarżąca działała pod presją sytuacji. Natomiast jej zachowanie w następnych dniach i miesiącach świadczy, że w rezultacie opuszczenie przez nią i dziecko lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. stało się trwałe. Po dniu 5 sierpnia 2009 r. skarżąca z dzieckiem nie próbowała powrócić do lokalu i zamieszkać w nim ponownie. Przy czy nie miała utrudnionego do niego dostępu. Skarżąca przychodziła do lokalu i zabierała z niego swoje i dziecka rzeczy. Świadek M. S., gospodarz domu, zeznała, iż po opuszczeniu lokalu przez skarżącą widywała ją jeszcze sporadycznie jak wynosiła z niego jakieś drobiazgi w torbie. W dniu 16 października 2009 r. z własnej inicjatywy skarżąca zabrała z lokalu wszystkie swoje rzeczy, w tym meble, żyrandol. Wizje lokalne w lokalu potwierdziły, że pokój, który zajmowała skarżąca jest pusty. To, że skarżąca zabrała z lokalu swoje i dziecka rzeczy osobiste wynika z faktu, iż potrzebowała tych rzeczy do codziennego życia. Natomiast zabranie całego wyposażenia pokoju (szaf, żyrandola) świadczy o zamiarze opuszczenia lokalu. Nie były to rzeczy potrzebne skarżącej do codziennego życia. Jednocześnie jak sama ujawniła przechowuje je w garażu u rodziców. Nieprzekonywujące jest twierdzenie skarżącej, że zabrała te rzeczy z powodu obawy przed ich zniszczeniem. W ocenie Sądu, zabranie w dniu 16 października 2009 r. przez skarżącą z lokalu wszystkich swoich i dziecka rzeczy wraz z wyposażeniem zajmowanego pokoju świadczy, że skarżąca nie miała zamiaru powrócić do lokalu i ponownie w nim zamieszkać. Po tym dniu skarżąca nie przychodziła już do tego lokalu.
W tych okolicznościach sprawy należy uznać, że opuszczenie przez skarżącą z synem lokalu nr [...] przy ul. [...] w L. nabrało cech trwałości i dobrowolności.
Organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i dokonały właściwej jego oceny.
Bezsporne jest, że pomiędzy skarżącą i jej mężem dochodziło do licznych nieporozumień i kłótni w czasie ich wspólnego zamieszkiwania. Dochodziło do wielokrotnych interwencji policji. Jednakże żaden z czynów, które wzajemnie sobie zarzucali małżonkowie nie dał podstaw do wszczęcia postępowania karnego z oskarżenia publicznego. Nie wykazano również żeby toczyło się postępowanie karne z oskarżenia prywatnego. Świadczy to, że skarżąca wyprowadzając się z lokalu nie była do tego przymuszona działaniem męża, czy teścia. Wyprowadzała się jedynie w atmosferze konfliktu istniejącego między małżonkami, w który zaangażowani zostali rodzice obu małżonków i wzajemnych kłótni. Po 5 sierpnia 2009 r. skarżąca mogła zmienić zdanie i wrócić do spornego lokalu celem ponownego zamieszkania w nim, jednakże tego nie uczyniła, co świadczy o trwałości jego opuszczenia i w konsekwencji dobrowolności.
Organ prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania, obowiązany jest samodzielnie dokonać ustaleń, czy osoba, której dotyczy postępowanie, faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dlatego wystąpienie przez skarżącą z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu, pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Organy w oparciu o zebrany materiał dowodowy przyjęły, iż skarżąca z dzieckiem opuściła lokalu w dniu 5 sierpnia 2009 r. Miała możliwość swobodnego dostępu do niego do marca 2010 r., kiedy zostały zmienione zamki. Jednakże skarżąca w okresie od 5 sierpnia 2009 r. do marca 2010 r. nie wyraziła faktycznej chęci ponownego zamieszkania w lokalu. Jeżeli skarżąca uzyska wyrok nakazujący przywrócenie jej posiadania lokalu, w następstwie którego w nim zamieszka, wystąpi podstawa do ponownego jej i dziecka zameldowania w lokalu.
Wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego nie dotyczyły nowych okoliczności faktycznych w sprawie i organ oddalając je miał prawo uznać, że dotyczą one faktów wyjaśnionych w sprawie już w sposób dostateczny.
Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt IVSA/Wa 1084/10. Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku są wiążące dla organu i sądu w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji dostosował się do wskazań zawartych w tym wyroku i w konsekwencji uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów Sąd oceniając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło