IV SA/Wa 981/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-12
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Marta Laskowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca w lokalu, który pierwotnie był hotelem pracowniczym, a następnie przeszedł w ręce nowego właściciela, może zostać zameldowana na pobyt stały, mimo braku formalnej umowy najmu i zastrzeżeń nowego właściciela co do stanu technicznego budynku?Ratio decidendi
Zameldowanie jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie rodzi prawa do lokalu. Osoba, która faktycznie zamieszkuje w lokalu i ma zamiar stałego pobytu, spełnia przesłanki do zameldowania na pobyt stały, nawet jeśli lokal znajduje się w obiekcie hotelowym. Organ administracyjny nie jest właściwy do oceny legalności pobytu ani stanu technicznego budynku, gdyż te kwestie należą do właściwości sądu powszechnego.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zameldowania I. G. na pobyt stały. I. G. mieszkała w lokalu od 1993 r., pierwotnie jako pracownik hotelu pracowniczego, a następnie za zgodą kolejnych dysponentów budynku. Spółka H. Sp. z o.o., jako nowy właściciel, podniosła zarzuty dotyczące braku tytułu prawnego do lokalu, złego stanu technicznego budynku i braku możliwości meldowania na pobyt stały w hotelu pracowniczym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie zameldowania na pobyt stały - oddala skargę -
Prezydent W. decyzją z dnia (..) lutego 2007r. odmówił zameldowania na pobyt stały I. G. w lokalu nr [...] przy ul. (...) w W.. Organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka uzasadniająca zameldowanie określona w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm. /, bowiem zainteresowana mieszka w przedmiotowym lokalu ale jej pobyt nie jest legalny.
W toku postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek I. G., organ meldunkowy ustalił, że wnioskodawczyni zamieszkała w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. w dniu 15 stycznia 1993r. Wówczas był to hotel pracowniczy, rodzinny, prowadzony przez F., w której to F. wnioskodawczyni pracowała. Wnioskodawczyni nie posiada umowy najmu na zajmowany lokal. W przedmiotowym lokalu meldowana była na pobyty czasowe. Lokal składa się z pokoju, łazienki i przedpokoju. Wnioskodawczyni opłaca czynsz za zajmowany lokal.
Spółka H. Sp. z o.o., obecny właściciel budynku podniosła, że w hotelach pracowniczych nie melduje się żadnych osób na pobyt stały. Ponadto przedmiotowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga natychmiastowego remontu.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia (...) lutego 2007r. złożyła wnioskodawczyni podnosząc, że mieszka w przedmiotowym lokalu od 15 stycznia 1993r., umowa najmu miedzy nią a Spółdzielnią Mieszkaniową B. została zawarta w sposób dorozumiany, a ponadto do czasu zakupienia budynku przez H. Sp. z o.o. nie był on traktowany jak hotel.
Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, Wojewoda [...] decyzją z dnia (...) marca 2007r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 47 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o zameldowaniu I. G. na pobyt stały w lokalu nr (...)przy ul. (...) w W..
Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania osoby na pobyt stały konieczne jest spełnienie wyłącznie warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba zgłasza swój pobyt. Art. 13 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopuszcza możliwość zameldowania w zakładzie hotelarskim na pobyt stały. Okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni w przedmiotowym lokalu od 15 stycznia 1993r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego legalności pobytu wnioskodawczyni w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., organ odwoławczy wskazał, że I. G. zamieszkała w nim za zgodą zakładu pracy, który był dysponentem budynku, a po zakończeniu zatrudnienia za wiedzą i zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej B.. Dlatego zarzut nielegalności pobytu wnioskodawczyni w tym lokalu nie jest zasadny. Aktualny właściciel budynku Spółka z o.o. H. może żądać opuszczenia lokalu przez wnioskodawczynię, jeżeli nie posiada ona uprawnień do tego lokalu, ale w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Zameldowanie w lokalu, jak wskazuje organ odwoławczy, jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia (...) marca 2007r. złożyła Spółka H. Sp. z o.o.
Skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 kpa polegające na niedokładnym i błędnym ustaleniu stanu faktycznego, nieuwzględnieniu słusznego interesu strony skarżącej skutkującym uznaniem, że zameldowanie na pobyt stały I. G. w hotelu pracowniczym jest konieczne i uzasadnione, podczas gdy stan techniczny budynku zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegające na zameldowaniu I. G. na pobyt stały w hotelu pracowniczym, podczas gdy w hotelu takim nie melduje się żadnych osób na pobyt stały. Naruszenie art. 77 kpa poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia istotnych jej elementów i orzeknięcie o zameldowaniu na pobyt stały, podczas gdy dyspozycja art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewiduje możliwość zameldowania danej osoby przebywającej w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby także na pobyt czasowy.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest, iż I. G. zamieszkała w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. w dniu 15 stycznia 1993r. i zamieszkiwała w nim nieprzerwanie do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Zamieszkanie wnioskodawczyni w tym lokalu wiązało się z zatrudnieniem w Fabryce Z.. Budynek przy ul. (...) w W. pełnił rolę hotelu pracowniczego tej Fabryki. Wnioskodawczyni była pracownikiem F. od 13 października 1982r. do 6 września 2000r. Budynek przy ul. (...) w W. został wybudowany przez Spółdzielnię Mieszkaniową B. i znajdował się w jej zasobach. W dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego tj. w dniu 16 października 2006r. budynek ten stanowił własność Spółdzielni Mieszkaniowej B. i był przez nią administrowany. W czasie zamieszkiwania w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. I. G. była meldowana w nim na okresy czasowe, ostatnio do dnia 30 listopada 2006r.
Wnioskodawczyni uznając, że jej pobyt w przedmiotowym lokalu utracił charakter czasowy i faktycznie jest pobytem stałym, wystąpiła o zameldowanie w nim na pobyt stały. Spółdzielnia Mieszkaniowa B. nie wyraziła zgody na jej zameldowanie w lokalu na pobyt stały.
Zaistniała sytuacja dała podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zameldowania wnioskodawczyni na pobyt stały w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm. /.
Jak wynika z oświadczenia przedstawicielki Spółdzielni Mieszkaniowej B. złożonego na rozprawie administracyjnej w dniu 14 listopada 2006r., brak zgody Spółdzielni na zameldowanie wnioskodawczyni na pobyt stały w przedmiotowym lokalu wiąże się z tym, że nie ma ona tytułu prawnego do lokalu, jak również z tego, że Spółdzielnia wszczęła procedurę związaną ze sprzedażą budynku przy ul. (...) w W..
W toku postępowania administracyjnego doszło do zbycia aktem notarialnym z dnia 4 grudnia 2006r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową B. na rzecz Spółki H. Spółka z o.o. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności usytuowanego na nim budynku przy ul.(...) w W..
W 1993r., kiedy wnioskodawczyni zamieszkała w jednym z lokali w budynku przy ul. (...) w W., budynek ten pełnił rolę hotelu pracowniczego. W dacie tej, zasady funkcjonowania hoteli pracowniczych regulowało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 lipca 1988r. w sprawie zasad zajmowania i opróżniania lokali położonych w hotelach pracowniczych, ustalania opłat za zakwaterowanie oraz ramowych zasad ustalania kategorii hoteli pracowniczych /Dz. U. Nr 30, poz. 211 ze zm. /.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 lipca 1988r. w sprawie zasad zajmowania i opróżniania lokali położonych w hotelach pracowniczych, ustalania opłat za zakwaterowanie oraz ramowych zasad ustalania kategorii hoteli pracowniczych miało zastosowanie do zakładów pracy prowadzących hotele pracownicze, zakładów pracy zawierających umowy najmu miejsc hotelowych z innymi zakładami pracy prowadzącymi zbiorowe zakwaterowanie oraz zakładów pracy najmujących kwatery prywatne na cele zbiorowego zakwaterowania ( § 1 ust. 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Hotele pracownicze w kształcie organizacyjnym określonym w/w rozporządzeniem służyły okresowemu zakwaterowaniu m. in. pracowników zamiejscowych zatrudnionych w zakładzie pracy prowadzącym hotel pracowniczy oraz pracowników zamiejscowych zatrudnionych w innych zakładach pracy - na podstawie umowy zawartej między zakładami pracy ( § 3 pkt 1 rozporządzenia). Zakwaterowanie w hotelu pracowniczym następowało na podstawie pisemnego skierowania wydanego przez kierownika zakładu pracy po porozumieniu z organizacjami związkowymi zakładu pracy, w którym pracownik był zatrudniony. Skierowanie to powinno było zawierać warunki zakwaterowania i określać czas zakwaterowania (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Wysokość opłat za zakwaterowanie, ponoszonych przez pracowników, ustalał kierownik zakładu pracy po porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi ( § 7 ust. 1 rozporządzenia). Porządek wewnętrzny w hotelu pracowniczym, zasady współżycia mieszkańców, ich uprawnienia i obowiązki określał regulamin porządkowy, ustalany przez kierownika jednostki prowadzącej administrację hotelu pracowniczego po porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi oraz samorządem mieszkańców hoteli ( § 8 ust. 1 rozporządzenia). Pracownik tracił prawo do zakwaterowania w hotelu pracowniczym m. in., jeżeli została z nim rozwiązana umowa o pracę, bądź w przypadku rozwiązania z nim stosunku pracy z przyczyn określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 i Nr 10, poz. 59) - ( § 10 ust. 1 pkt 1i ust. 1a rozporządzenia).
Z powyższego wynika, że zamieszkiwanie w hotelu pracowniczym wynikało ze stosunku łączącego zakład pracy z pracownikiem.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 lipca 1988r. w sprawie zasad zajmowania i opróżniania lokali położonych w hotelach pracowniczych, ustalania opłat za zakwaterowanie oraz ramowych zasad ustalania kategorii hoteli pracowniczych utraciło moc z dniem 13 maja 1995r. Po tej dacie nowe przepisy dotyczące hoteli pracowniczych nie zostały wydane.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że wnioskodawczyni była pracownikiem Fabryki Z. do 6 września 2000r., jak również to, że były jej zakład pracy zaprzestał prowadzenia hotelu pracowniczego w budynku przy ul. (...) w W.. Budynek ten wrócił pod administrację Spółdzielni Mieszkaniowej B.. Spółdzielnia nie zawarła z wnioskodawczynią umowy najmu na zajmowany lokal, jak również nie ustanowiła na jej rzecz spółdzielczego prawa do lokalu. Natomiast pobierała od niej czynsz za zajmowany lokal i wyrażała zgodę na zameldowanie jej w lokalu na pobyt czasowy.
Spółka H. Sp. z o.o. nabywając w dniu 4 grudnia 2006r. od Spółdzielni Mieszkaniowej B. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własności usytuowanego na nim budynku przy ul. (...) w W. nabyła je wraz z wszystkimi obciążeniami z prawami tymi związanymi, w tym z roszczeniem wnioskodawczyni o zameldowanie jej w spornym lokalu na pobyt stały. Z aktu notarialnego wynika, że Spółka H. Sp. z o.o. nabyła nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki H. Sp. z o.o., że nabyła budynek będący hotelem pracowniczym. Spółdzielnia Mieszkaniowa B. nie prowadziła w obiekcie tym hotelu pracowniczego, nie miała takich uprawnień, nie była pracodawcą osób w nim zamieszkujących. Również Spółka H. Sp. z o.o. nie prowadzi w obiekcie tym hotelu pracowniczego, bo nie jest pracodawcą osób w nim zamieszkałych, ani w imieniu jakiegoś zakładu pracy nie zarządza takim hotelem.
Natomiast zgodzić się należy, że jako właściciel Spółka H. Sp. z o.o. ma prawo prowadzić w nabytym obiekcie jakiegoś typu działalność hotelarską i określać zasady wewnętrznego funkcjonowania tego obiektu. Z pewnością działalność ta nie jest kontynuacją funkcjonowania hotelu pracowniczego prowadzonego pierwotnie przez Fabrykę Z.. Sam budynek jako obiekt nie ma cech hotelu, takich cech nabiera dopiero z chwilą prowadzenia w nim działalności hotelarskiej zgodnej z obowiązującymi przepisami przez określony podmiot. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego nie wskazuje żeby Spółdzielnia Mieszkaniowa B. przed zbyciem prawa własności do budynku przy (...) w W. prowadziła nim hotel.
W związku z wnioskiem I. G. o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., zadaniem organu meldunkowego było ustalenie, czy spełnia ona przesłanki do tego rodzaju zameldowania wynikające z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. czy zamieszkuje w tym lokalu i czy zamieszkiwanie to łączy się z zamiarem jej stałego przebywania pod tym adresem.
W ocenie Sądu organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił, iż pobyt wnioskodawczyni w lokalu (...) przy ul. (...) w W. ma cechy pobytu stałego. Wnioskodawczyni faktycznie w lokalu zamieszkuje i zamieszkiwanie to nosi cechy stałego przebywania w nim.
W toku postępowania skarżąca Spółka podniosła, że w budynku przy ul. (...) w W. prowadzi hotel pracowniczy, nie precyzując w oparciu o jakie przepisy działalność ta jest prowadzona. Wskazała również, że niedopuszczalne jest meldowanie na pobyt stały osób w takim obiekcie.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, gdyż z art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że w zakładzie hotelarskim osoba w nim przebywająca ma możliwość zameldowania się zarówno na pobyt stały jak i czasowy.
Skoro pobyt I. G. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. jest pobytem stałym, to spełnia ona warunki do zameldowania w nim na pobyt stały nawet, jeżeli jest to lokal w obiekcie hotelowym.
Należy zauważyć, że skarżąca Spółka wstąpiła do postępowania administracyjnego o zameldowanie w toku jego trwania. Postępowanie meldunkowe zostało wszczęte, kiedy właścicielem budynku przy ul. (...) w W. była jeszcze Spółdzielnia Mieszkaniowa B.. W tej sytuacji nie można czynić zarzutu, że nie została przeprowadzona procedura meldowania w zakładzie hotelarskim. Gdyby skarżąca Spółka uznała roszczenie I. G. do zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu dokonałaby stosownych procedur meldunkowych. Skoro tak się nie stało, zasadne było kontynuowanie postępowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych w art. 5 ust. 1 nakłada na osoby posiadające obywatelstwo polskie i przebywające stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. I. G. wykonała nałożony na nią ustawowy obowiązek. Wykonanie tego obowiązku nie może być jednocześnie traktowane jako działanie naruszające słuszny interes skarżącego, wywodzącego swój interes z prawa własności. Samo zameldowanie w lokalu jest jedynie rejestracją stanu faktycznego ustalającego istnienie i rodzaj pobytu danej osoby pod danym adresem. Z faktu zameldowania w określonym lokalu, osoba zameldowana nie może wywodzić praw do lokalu.
Natomiast legalności pobytu I. G. w przedmiotowym lokalu na datę wydania zaskarżonej decyzji nie została skutecznie zakwestionowana. Organ administracyjny nie jest właściwy do dokonywania takiej oceny. Ocena czy obecnie I. G. posiada prawo do pobytu w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. może być dokonana w postępowaniu przed sądem powszechnym. Również zły stan techniczny budynku nie jest przeszkodą w wykonaniu obowiązku meldunkowego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło