IV SA/Wa 982/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-26
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego z powodu konfliktu rodzinnego i obawy o własne bezpieczeństwo, mimo braku podjęcia przez nią działań prawnych zmierzających do powrotu?Ratio decidendi
Wymeldowanie jest czynnością rejestrującą stan faktyczny, polegającą na odzwierciedleniu faktu nieprzebywania danej osoby w dotychczasowym miejscu stałego pobytu, wynikającego z dobrowolnego i trwałego jego opuszczenia. Motywy opuszczenia miejsca pobytu, nawet związane z konfliktem rodzinnym i obawą o bezpieczeństwo, nie wyłączają woli opuszczenia, jeśli osoba nie podjęła dalszych działań prawnych zmierzających do zapewnienia sobie pobytu w tym miejscu. Obowiązek meldunkowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie rodzi prawa do lokalu.Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu I. K. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego. Organ ustalił, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w listopadzie 2005 r. z powodu konfliktów rodzinnych z mężem i zamieszkała w wynajętym mieszkaniu, koncentrując tam swoje życie osobiste. Skarżąca wniosła skargę, wskazując na obawę o życie i bezpieczeństwo, spowodowane zamachami ze strony męża. Sąd uznał, że mimo motywów opuszczenia miejsca pobytu, skarżąca nie podjęła działań prawnych zmierzających do powrotu, co uzasadnia wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - skargę oddala -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2007 r. o wymeldowaniu I. K. wraz z dziećmi A. i D. z miejsca pobytu stałego w budynku mieszkalnym nr [...] w T.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił D. K. mąż skarżącej, jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania dowodowego ustalono, iż skarżąca opuściła wraz z dziećmi miejsce stałego pobytu w listopadzie 2005 r., ze względu na konflikty rodzinne z mężem, i zamieszkała w wynajętym mieszkaniu w P., w którym skoncentrowała swoje życie osobiste. Dotychczasowe miejsce pobytu skarżąca opuściła na trwałe, skoro nie podejmowała żadnych działań w celu powrotu. O ile, w ocenie organu drugiej instancji, opuszczenie lokalu przez skarżącą nastąpiło bez jej woli, to jednak nie skorzystała z prawnych działań zmierzających do powrotu do dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w szczególności nie występowała do sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Wskazano przy tym, że obowiązek meldunkowy służy wyłącznie do ewidencjonowania ruchów ludności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r., I. K. wskazała na zaistniały w sprawie stan faktyczny i poczucie obawy o własne życie i bezpieczeństwo swoich dzieci, wnosząc o zobowiązanie D. K. do zabezpieczenia skarżącej innego lokalu, przez którego stała się wraz z dziećmi bezdomna. Skarżąca zmuszona bowiem została do opuszczenia dotychczasowego miejsce stałego pobytu przez zamachy na jej życie ze strony jej męża.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, powołując motywy zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie stanowi więc czynność mającą odzwierciedlać stan faktyczny w postaci nieprzebywania danej osoby w dotychczasowym miejscu stałego pobytu, wynikającego z dobrowolnego i trwałego jego opuszczenia.
Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu.
Czynność zameldowania oraz wymeldowania ma zatem charakter czynności rejestrującej stan faktyczny w zakresie pobytu stałego lub czasowego w danym miejscu. Czynności te są więc pochodne wobec tego, czy dana osoba przebywa, czy też nie przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym dana osoba przebywa, lub który opuściła. Tym bardziej, nie mają znaczenia dla zameldowania lub wymeldowania roszczenia majątkowe, jakie dana osoba może formułować wobec właściciela lokalu (nieruchomości). Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem.
Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu w listopadzie 2005 r. i nie podjęła jakichkolwiek działań, także prawnych, aby powrócić do opuszczonego miejsca stałego pobytu, w tym przywrócić sobie posiadanie przedmiotowego budynku, w którym zamieszkiwała. Sama skarżąca przyznała, iż w listopadzie 2005 r. pojechała bagażówką do T. i zabrała wszystkie swoje rzeczy osobiste, meble dzieci 2 regały, butlę gazową. Akta dokumentujące postępowania prowadzone wobec byłego męża skarżącej o fizyczne i psychiczne znęcanie się nad nią, wskazują na istnienie długotrwałego konfliktu małżeńskiego przybierającego różne formy i treść. Ustalono przy tym, iż skarżąca pozostaje w zasadzie jedynym świadkiem na okoliczność znęcania się nad nią przez byłego męża. Prowadzone postępowania w prokuraturze nie dały jednak podstaw do uznania działań byłego męża skarżącej za posiadające cechy przestępstwa.
Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zatem opuszczenie przez skarżącą dotychczasowego miejsca stałego pobytu i nie uzasadnia oceny, aby skarżąca miała stanowczy zamiar pobytu w tym miejscu. Brak jest również podstaw do oceny, aby opuszczenie przez skarżącą dotychczasowego miejsca stałego pobytu dokonało się bez jej woli lub wbrew jej woli. Czym innym są natomiast motywy, jakimi kierowała się skarżąca, opuszczając wraz z dziećmi dotychczasowe miejsce stałego pobytu, które nie świadczą o wyłączeniu jej woli w opuszczeniu miejsca tego pobytu, skoro nie podjęła dalszych działań prawnych zmierzających do zapewnienia sobie pobytu w tym miejscu bez narażania się na niebezpieczeństwa, o jakich zeznała w toku prowadzonego postępowania o wymeldowanie.
Organy orzekające w sprawie dysponowały więc wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie się warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącej z dotychczasowego jej miejsca pobytu stałego, jako w konsekwencji usunięcia niezgodności rejestrowej w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym wobec nieprzebywania skarżącej w miejscu, w którym była zameldowana na pobyt stały.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło