IV SA/Wa 985/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej odszkodowanie za kury nioski, z uwagi na uwzględnienie w szacunku utraconych korzyści (wartość przyszłych jaj), narusza rażąco prawo?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej odszkodowanie za kury nioski, z uwagi na uwzględnienie w szacunku utraconych korzyści (wartość przyszłych jaj), nie narusza rażąco prawa, ponieważ przepisy określające wartość rynkową zwierzęcia nie przewidują uwzględniania utraconych korzyści w postaci przyszłych dochodów z jaj. Skoro sąd powszechny, rozpatrując sprawę odszkodowawczą, nie uwzględniłby utraconych korzyści, to decyzja organu administracji stwierdzająca nieważność wadliwie ustalonego odszkodowania jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w D. wniosła skargę na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii i stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w części dotyczącej wysokości przyznanego odszkodowania za kury nioski. Spółdzielnia kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, podnosząc m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie zwierząt, a także zarzucając, że organ nie wykazał rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) kpa stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. znak [...] nr [...] z dnia [...] września 2010r. w części punktu 1 tej decyzji tj. przyznającej odszkodowanie na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. za kury nioski poddane ubojowi z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej oraz kury padłe po zastosowaniu się strony do decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] o łącznej liczbie 129605 sztuk.
Wskutek odwołania wniesionego przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w D. Główny Lekarz Weterynarii uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2011r. w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. znak [...] nr [...] z dnia [...] września 201 Or. w części dotyczącej pkt 1 tj. wysokości przyznanego odszkodowania za kury z sześciu stad oraz pkt 2 tj. określającego łączną kwotę odszkodowania przyznanego z budżetu państwa na rzecz wymienionej Spółdzielni w zakresie dotyczącym kwoty 2 597 870, 69 PLN.
W uzasadnieniu podkreślono, że Powiatowy Lekarz Weterynarii z/s w O. decyzją z dnia [...] września 2010r. na podstawie art. 49 ust. 1-6 i 8 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt przyznał Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w D. odszkodowaniej za kury nioski poddane ubojowi z nakazu inspekcji Weterynaryjnej oraz kury padłe po zastosowaniu się strony do decyzji Powiatowego lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] sierpnia 201Or. nr [...] o łącznej liczbie 129605 sztuk, za środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego zniszczone z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej G. w liczbie 49968 sztuk), za środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego poddane z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej obróbce cieplnej G. w ilości 554580 sztuk) oraz za sprzęt i materiały, których dezynfekcja nie! jest możliwa. Następnie ustalone zostało w decyzji odszkodowanie za kury z sześciu kurników, za jaja konsumpcyjne zniszczone z nakazu Inspekcji Weterynaryjnej oraz poddane obróbce termicznej gwarantującej zabicie pałeczek Salmonella, a także za sprzęt, który nie może zostać poddany dezynfekcji. Organ wyliczył ostateczną, łączną kwotę przyznanego z budżetu odszkodowania dla Spółdzielni. Kwota ta wyniosła 2 769 913, 29 PLN.
Następnie [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. z dnia [...] września 2010r. i w dniu [...] listopada 2011r. wydał decyzję stwierdzającą nieważność tej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. w części przyznającej odszkodowanie za kury poddane ubojowi, a także za kury padłe.
[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii podał w tej decyzji, że odszkodowanie przysługuje w wysokości wartości rynkowej zwierząt. Szacowanie wartości ptaków ustala się uwzględniając czynniki wskazane w § 6 ust. 2 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. nr 142, poz. 1161). Zgodnie z załączonymi kartami rozliczeniowymi przy określaniu wartości ptaków dla potrzeb wypłaty odszkodowania, wartość jednego ptaka została powiększona o prognozowany zysk z jaj, które potencjalnie byłyby zniesione przez kury do końca okresu nieśności. Organ podkreślił, że zarówno przywołane rozporządzenia, jak również ustawa z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt odnosi się jedynie do wartości rynkowej zwierzęcia, nie wspomina zaś o utraconych korzyściach, jakie otrzymałby hodowca gdyby nie doszło do uboju zwierzęcia. Szacunek przyjęty w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. jest błędny bo gdyby te kury podlegały obrotowi handlowemu, nabywca nie zapłaciłby takiej ceny jaką przyjęto w decyzji.
Spółdzielnia składając odwołanie podniosła, że pierwotnie wysokość odszkodowania przyznanego Spółdzielni nie budziła wątpliwości [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, a nawet została zaaprobowana przez niego. Zdaniem strony organ nie wskazał i nie udowodnił rażącego naruszenia prawa, nie przeprowadził analizy skutków społeczno-ekonomicznych, jakie to naruszenia pociąga.
Dalej jej zdaniem znajdują tutaj zastosowanie przepisy art. 361 § 2 kc, z którego wynika, że naprawienie szkody obejmuje także przyznanie utraconych korzyści. W tym stanie rzeczy decyzja stwierdzająca nieważność naruszyła art. 6, art 7, a także art. 156 § 1 pkt 2) kpa. Strona zarzuciła, że nie wykazano na czym miałoby polegać rażące naruszenie prawa.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego przez Spółdzielnię odwołania Główny Lekarz Weterynarii w pierwszej kolejności podniósł, że Powiatowy Lekarz Weterynarii uznając zasadność roszczenia o odszkodowanie najpierw winien określić za co przyznaje odszkodowanie, a następnie w jakiej wysokości. Tak się stało w rozpatrywanej sprawie. Zatem stwierdzając nieważność decyzji o przyznaniu odszkodowania, organ oceniając wysokość odszkodowania winien stwierdzić nieważność decyzji względem wysokości przyznanego odszkodowania, a nie w części dotyczącej rozstrzygnięcia za co owo odszkodowanie przysługuje. Z tego względu decyzja [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii stwierdzająca nieważność decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii odnosząca się do przyznania odszkodowania musiała zostać uchylona, a organ I! instancji powinien orzec co do istoty sprawy, gdyż nie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 kpa.
Główny Lekarz Weterynarii dalej stwierdził, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania za padłe lub poddane ubojowi kury nioski. Decyzja ta bowiem narusza rażąco art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania.
Żaden z tych przepisów nie wskazuje, że dokonując oszacowania wartości zwierzęcia można brać pod uwagę wartość jaj, które potencjalnie zostałyby zniesione do końca okresu nieśności. Dalej wskazano, że w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii przyjęto jako wzór wyliczenia wysokości odszkodowania współczynnik W, który oznaczał szacunkową wartość jednego ptaka w stadzie kur towarowych nieśnych w zależności od jego wieku powiększoną o wartość netto jaj, które potencjalnie byłyby zniesione przez zwierzę do końca okresu nieśności, który przyjęto na 80 tydzień życia. W ocenie organu wartość jednego ptaka wypracowana w D. już uwzględnia wartość sprzedanych jaj.
Jak podniesiono dalej, kwota wartości jednego ptaka ustalona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii zbieżna jest z wartościami podanymi przez dwóch rzeczoznawców.
Z art. 49 ust. 3 przywoływanej ustawy z dnia 11 marca 2004r. wynika, że wartość rynkową zwierzęcia określa się na podstawie średniej z 3 kwot szacowania przyjętych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców wyznaczonych przez tego lekarza z prowadzonej przez niego listy. W ocenie organu średnia ta została wyliczona z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie organ nie stwierdził, aby w ogóle nie przysługiwało Spółdzielni odszkodowanie, co wynikać mogłoby z decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Odszkodowanie przysługuje co do zasady, pozostaje jedynie nieprawidłowo wyliczona jego wysokość. Z tego względu należało stwierdzić nieważność decyzji w części dotyczącej wysokości odszkodowania za kury nioski, a wobec tego również w odpowiednim zakresie łącznej kwoty przyznanego odszkodowania, czyli kwoty 2 597 870.69PLN. Kwota ta powstała przez zsumowanie odszkodowania przyznanego za nioski z poszczególnych kurników. Wobec tego stronie przysługuje odszkodowanie w kwocie 172 042,60 PLN. Odszkodowanie to zostało wyliczone przez odjęcie łącznej kwoty odszkodowania przyznanego z budżetu Państwa tj. kwoty 2 769 913,29 PLN kwoty 2 597 870,69 PLN, czyli kwoty odszkodowania przyznanego za kury nioski. Powiatowy Lekarz Weterynarii powinien ponownie rozstrzygnąć w sprawie wysokości przyznanego odszkodowania za kury nioski padłe oraz poddane ubojowi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie ma dowodów świadczących, że doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa. Dalej podniesiono, że możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji jedynie co do jej części. Zatem rozstrzygnięcie w zakresie odszkodowania za środki spożywcze, sprzęt i materiały jest prawidłowe i może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym.
W kwestii zastosowania art. 361 § 2 kc podniesiono, że przepis ten stanowi, że w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy naprawienie szkody obejmuje straty, które poniósł poszkodowany oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W niniejszej sprawie taki przepis istnieje i jest wskazany w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniosła Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w D.
Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. znak [...] nr [...] w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Spółdzielni zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 156 § 1 kpa oraz art. 49 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt w zw. z art. 361 § 2 kc.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że przez ponad rok żaden organ nie kwestionował wysokości przyznanego skarżącemu odszkodowania i dopiero po programie telewizyjnym zostało wszczęte postępowanie nieważnościowe.
Zaskarżona decyzja nie wskazuje podstawy prawnej, nie podając żadnego z punktów § 1 art. 156 kpa. Wykazuje sprzeczność pomiędzy osnową, a uzasadnieniem.
Z decyzji nie wynika, czy skarżący musi zwrócić kwotę wypłaconego odszkodowania i na jakich zasadach oraz w jakim terminie. Stworzona została w ten sposób niejasna sytuacja ekonomiczna skarżącego. Narusza to art. 6, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 i 3 kpa.
W ocenie skarżącego z art. 49 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt nie wynika, że nie można objąć odszkodowaniem także utraconych korzyści, skoro art. 49 ust. 8 tej ustawy odsyła do postępowania przed sądem powszechnym. Sąd powszechny nie mógłby pominąć tego składnika skoro przepisy szczególne nie wyłączają tego elementu z odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od statuowanej w art. 16 § 1 Kpa ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 Kpa. Jedną z przesłanek nieważności uregulowanych powołanym przepisem i wskazanym jako podstawa prawna w zaskarżonej decyzji jest sytuacja, gdy decyzja dotknięta jest kwalifikowanym naruszeniem prawa tj. rażącym naruszeniem (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W orzecznictwie sądowym, po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, przyjmowany jest obecnie pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r.f V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91).
W niniejszej sprawie spór dotyczy kwestii czy zasadnie organ nadzoru przyjął, że powiatowy lekarz weterynarii ustalając wysokość odszkodowania z tytułu uboju oraz za padłe sztuki kur niosek zakażonych salmonellą uwzględnił utracone korzyści, czyli wartość jaj potencjalnie zniesionych przez kury do końca okresu nieśności - naruszył w sposób oczywisty konkretne przepisy prawa i dalej, czy decyzja ta tj. o przyznaniu odszkodowania powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa, choć nie dotyczy to normy art. 107 § 3 kpa, czyli obowiązku sporządzenia pełnego i wyczerpującego uzasadnienia. Uzasadnienie bowiem nie odnosi się do istotnej z punktu widzenia zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 kpa przesłanki jaką jest obowiązek przeanalizowania jakie skutki wywiera decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Tej treści rozważań zabrakło w zaskarżonej decyzji, a w ocenie sądu okoliczności te w niniejszej sprawie są istotne. Uchybienie to jednak nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy i z tego względu nie mogło skutkować uchyleniem decyzji Głównego Lekarza Weterynarii.
Kwestia oczywistego naruszenia przepisów została przez organ przeanalizowana i tok rozumowania znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Wbrew twierdzeniom skargi organ precyzyjnie przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia ze wskazaniem konkretnego punktu art. 156 § 1 kpa. Z rozstrzygnięcia wynika także, że rażące naruszenie dotyczy normy art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tj. Dz. U. z 2008r, Nr 213, poz. 1342 ze zm.) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. nr 142, poz. 1161). Przepisy te brzmią:
Art. 49 ust. 2: "Odszkodowanie przysługuje w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia."
§ 6 ust. 2: M Wartość rynkową zwierzęcia podlegającego szacowaniu ustala się, uwzględniając:
1) w przypadku zwierząt rzeźnych - gatunek, masę, kondycję i wiek zwierzęcia;
2) w przypadku zwierząt wpisanych do ksiąg lub rejestrów hodowlanych - gatunek, masę, kondycję, wartość hodowlaną lub użytkową oraz wiek zwierzęcia;
3) w przypadku ryb - gatunek, ilość, masę oraz wartość hodowlaną lub użytkową;
4) dokumentację hodowlaną oraz dokumenty poświadczające cenę zakupu zwierzęcia, jeżeli dokumenty te były wystawione i możliwe jest ich uzyskanie dla celów szacowania;
5) aktualną cenę rynkową zwierzęcia w dniu szacowania oraz informacje określone w przepisach w sprawie zbierania danych rynkowych."
Skoro ustawa nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem: "wartość rynkowa zwierzęcia", a czyni to akt wykonawczy i z porównania treści tych norm nie można wywieść, aby rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania pozostawało w sprzeczności z ustawą, trafnie organ odniósł się do zapisów tego rozporządzenia. Z brzmienia § 6 ust. 2 wyprowadził wniosek, że najbardziej adekwatnym kryterium w przypadku kur niosek będzie wskazówka zawarta w § 6 ust. 2 pkt 1) tego rozporządzenia. Inne bowiem przesłanki wymienione w przepisie w tym wypadku nie wchodziły w rachubę, a kury jako takie stanowić mogą zwierzę rzeźne. W przypadku zaś takich zwierząt ich wartość rynkową uwzględnia się biorąc pod uwagę gatunek, masę, kondycję i wiek zwierzęcia. Nie ma mowy zatem w tym przepisie o ewentualnych utraconych korzyściach, które w razie uboju takiego zwierzęcia byłyby brane pod uwagę przy ustalaniu jego wartości rynkowej.
Skoro przepisy w taki sposób ujmują wartość rynkową zwierzęcia za sprzeczną z nimi należy uznać koncepcję wyliczenia tego odszkodowania zaprezentowaną w decyzji powiatowego lekarza weterynarii. Organ ten oparł wyliczenia tego odszkodowania co prawda o średnią odszkodowania ustalonego przez siebie i przez dwóch rzeczoznawców, co pozostaje w zgodzie z przepisami. Jednakże ustalenie wysokości odszkodowania oparte jest na wadliwych danych wyjściowych. Lekarz powiatowy ustalił pewien wzór matematyczny, który nie wynika z obowiązujących przepisów, a który stanowił podstawę do wyliczenia odszkodowania i uwzględniał w założeniu utracone korzyści, czyli wartość niezniesionych jaj, które kury te zniosłyby gdyby nie zostały poddane ubojowi lub nie padłyby. W kontekście przytoczonych przepisów taka metodyka wyliczenia odszkodowania nie jest możliwa do przyjęcia. Narusza bowiem przywołany przepis rozporządzenia wykonawczego. W omawianym przepisie rozporządzenia w żadnym uregulowaniu nie zawarto możliwości uzyskania pełnego odszkodowania, które uwzględniałoby również utracone korzyści.
Z tego względu zasadnie zaskarżona decyzja przyjęła, że co do zasady odszkodowanie winno zostać Spółdzielni przyznane, jednakże nie w takiej wysokości jaka wynika z decyzji lekarza powiatowego i skorygowała stanowisko zajęte przez [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w decyzji z dnia [...] listopada 2011r.
Jako istotne uzupełnienie argumentacji przemawiającej za oceną decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. z dnia [...] września 201Or. w części ustalającej wysokość odszkodowania za kury nioski poddane ubojowi bądź padłe jako rażąco naruszającej prawo należy wskazać skutki dla poszanowania praworządności, jakie decyzja o przyznaniu odszkodowania w takim kształcie wywarła.
Otóż jak podniosła strona skarżąca, stosownie do art. 49 ust. 8 ustawy o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt posiadacz zwierzęcia niezadowolony z decyzji w sprawie odszkodowania może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Oznacza to przeniesienie kompetencji w sprawie orzekania o szkodzie na sądy powszechne. Z przepisu tego Spółdzielnia wywiodła, że sąd orzekając w przedmiocie odszkodowania będzie stosować art. 361 § 2 kc. Oznacza to obowiązek uwzględnienia przy ustalaniu wysokości odszkodowania utraconych przez Spółdzielnię korzyści, czyli wartości owych jaj, które nie zostały zniesione i zbyte z tego powodu, że wskutek działań organów weterynaryjnych ptaki padły lub zostały poddane ubojowi.
Art. 361 § 2 kc wyznacza zakres obowiązku odszkodowawczego. Ustalenia istnienia i wielkości szkody dokonuje się za pomocą metody dyferencyjnej (różnicowej), która nakazuje przyjąć za szkodę różnicę między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego z chwili dokonywania ustaleń a stanem hipotetycznym, jaki istniałby, gdyby do zdarzenia sprawczego nie doszło. Jej cechą charakterystyczną jest uwzględnienie wszelkich następstw określonego zdarzenia dla majątku poszkodowanego, a więc nie tylko bezpośrednich skutków dla poszczególnych dóbr (np. uszkodzeń samochodu, mieszkania), ale i dalszych konsekwencji dla wszelkich dóbr składających się na majątek poszkodowanego (np. możliwości wykonywania zawodu, zamieszkania). O ile ustalenie stanu rzeczywistego jest względnie łatwe, to określenie stanu hipotetycznego sprawia z reguły trudności. W szczególności należy ustalić realną możliwość wystąpienia określonych konsekwencji w danej, konkretnej (a nie typowej) sytuacji, biorąc pod uwagę najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń.
Przepis art. 361 § 2 kc stanowiąc, że naprawieniu podlega strata i utracone korzyści, wyraża regułę pełnego odszkodowania w granicach szkody prawnie relewantnej. Przez sformułowanie "w powyższych granicach" ustawodawca odwołuje się bowiem do unormowania związku przyczynowego w § 1 komentowanego przepisu. W tych granicach podmiot odpowiedzialny zobowiązany jest do naprawienia szkody ustalonej metodą dyferencyjną. Jednocześnie przepis dopuszcza szczególne regulacje normatywne lub umowne. Mogą one inaczej określać szkodę podlegającą naprawieniu. Taki charakter mają odszkodowania zryczałtowane (np. kara umowna, zadatek, a także wyrównanie uszczerbku spowodowanego legalnym działaniem administracji publicznej; por. art. 49 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (vide komentarz do Kodeksu cywilnego - art. 361 kc, Adam Olejniczak, Lex).
Sąd podzielając pogląd komentatora przedstawiony w powyższej publikacji stwierdza, że w omawianym przypadku - w razie skierowania sprawy do postępowania sądowego - poszkodowany nie uzyskałby odszkodowania w pełnej wysokości obliczonego za pomocą metody dyferencyjnej. Jak podkreślił organ jest to sytuacja stanowiąca wyjątek od zasady określonej w art. 361 § 2 k.c.
Oceniając zatem decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z/s w O. z dnia [...] września 2010r. należy przyjąć, że skutki, które ona wywołała nie są do pogodzenia z zasadą poszanowania prawa. Zaakceptowanie jej z punktu widzenia praworządności byłoby niemożliwe. Gdyby bowiem orzekał sąd powszechny Spółdzielnia nie uzyskałaby odszkodowania uwzględniającego utracone korzyści. Z tych względów stwierdzenie jej nieważności w części odnoszącej się do
wysokości odszkodowania za kury nioski nie narusza przepisów prawa. Przeciwnie, wskutek działania organów nadzoru, prawo to będzie prawidłowo stosowane.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej polega na wyeliminowaniu tych postanowień decyzji, które (jak w tym wypadku) rażąco naruszają prawo. Oznacza to, że nie rozstrzyga o ewentualnych roszczeniach restytucyjnych (o zwrocie wypłaconego odszkodowania). Jeżeli zostanie wyeliminowana z obrotu decyzja lub jej część z reguły właściwy organ administracji, który wydał wadliwe rozstrzygnięcie ma obowiązek ponownie procedować w sprawie. Tak też wskazał Główny Lekarz Weterynarii stwierdzając, że lekarz powiatowy ma ponownie rozstrzygnąć w przedmiocie odszkodowania za kury nioski.
Z tych względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło