IV SA/Wa 986/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego W. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" w związku z art. 84 ust. 1 i 2, art. 85, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach" utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "G.". Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. Na wniosek Z. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S." w P. zostało wszczęte w dniu 21 grudnia 2009 r. postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego z udokumentowanego złoża "G." na działkach ew. nr [...] i [...] położonych w miejscowości G. 2. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wójt Gminy M. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. 3. Po rozpatrzeniu odwołania N. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. 4. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wójt Gminy M. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. 5. Po rozpatrzeniu odwołania W. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2010 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. 6. Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. ponownie stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego z udokumentowanego złoża "G." na działkach ew. nr [...] i [...] położonych w miejscowości G. W uzasadnieniu organ wskazał, że wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o wydanie opinii w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określając jednocześnie zakres raportu. W ocenie konieczności sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko odniesiono się do poszczególnych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r.). Powyższe stało się podstawą wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., w której organ ocenił, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, ani na strefy ochronne wód. Wskazano, że w toku postępowania wpłynęły protesty, które nie zostały uwzględnione. 7. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. B. podnosząc, że decyzja nie uwzględnia postanowień wynikających z decyzji z dnia [...] września 2010 r. 8. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...]kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że planowane przedsięwzięcie na mocy § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia raportu stwierdza się w postępowaniu określonym w trybie art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach. Podkreślono, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania ma charakter obligatoryjny lub fakultatywny. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a do takich przedsięwzięć zalicza się przedsięwzięcie objęte zaskarżoną decyzją, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy (art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o ocenach). Dalej stwierdzono, że organ pierwszej instancji zasięgnął opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. Do wniosku o opinię załączył wymagane przez art. 64 ust. 2 ustawy o ocenach dokumenty oraz poinformował, że dla działek, na których będzie realizowane planowane przedsięwzięcie nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ma środowisko. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. w opinii z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdził, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał, że zakres raportu winien być zgodny z art. 66 ustawy o ocenach. Zdaniem Kolegium kluczowe znaczenie w sprawie ma kwestia związania organu prowadzącego postępowanie wydanymi w sprawie opiniami. Wskazano, że co do zasady organ nie jest związany tymi opiniami i ma możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. Skoro organ nie był związany opiniami to miał prawo wydać postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna stanowią załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy o ocenach). Wszystkie te elementy zawiera zaskarżona decyzja. Zaznaczono, że zarówno z akt sprawy jak i treści charakterystyki planowanego przedsięwzięcia wynika, że ok. 80 m od granicy złoża istnieją studnie głębinowe gminnego ujęcia wody. Całość złoża znajduje się w strefie ochrony sanitarnej pośredniej zewnętrznej. W tej strefie dopuszcza się pozyskiwanie kopalin. Ostatecznie wskazano, że decyzja odpowiada wymogom art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach, gdyż wskazano w niej rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu, powiązań z innymi przedsięwzięciami w szczególności braku kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć, emisji i występowania innych uciążliwości, wykorzystania zasobów naturalnych, ryzyka wystąpienia ponownej awarii przy uwzględnianiu używanych substancji i stosowanych technologii. Dlatego też, zarzuty zawarte w odwołaniu nie mogły zostać uwzględnione. Zaznaczono, że organ pierwszej instancji nie jest związany zaleceniami Kolegium co do rozpatrzenia sprawy. W skardze na powyższą decyzję W. B. wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji w całości rozstrzygnięciu organu odwoławczego zarzucił naruszenie: - art. 7 kpa poprzez załatwienie sprawy w sposób naruszający interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący całkowity brak zaufania do organów administracji publicznej, m.in. poprzez całkowite nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji protestów, jakie wpłynęły w trakcie postępowania oraz wytkniętych nieprawidłowości przez organ odwoławczy poprzednio orzekający w sprawie (decyzję z dnia [...] maja 2010 r. oraz [...] września 2010 r.); - art. 107 § 3 kpa poprzez całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia podstawy prawnej oraz motywów, jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie w sprawie - brak wskazania dlaczego nie uwzględniono protestów oraz opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska; - art. 85 ust. 2 ustawy o ocenach poprzez jedynie formalne uczynienie zadość temu przepisowi, przy jednoczesnym braku wskazania w jaki sposób informacje zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wpłynęły na decyzję organu o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. stawił się osobiście skarżący wraz z profesjonalnym pełnomocnikiem, który to popierając skargę wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "G.". Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o ocenach w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Wójt orzekł, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak wynika z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o ocenach, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody niezależnie od wymagań wynikających z przepisów kpa, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach jest mowa o następujących grupach uwarunkowań: dotyczących rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz dotyczących rodzaju i skali możliwego oddziaływania rozważanych w odniesieniu do w/w uwarunkowań. Kontrolowana decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r. takich informacji nie zawiera, dlatego też stwierdzić należy, że została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa). Wskazana zasada gwarantuje skarżącemu prawo do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięciu sprawy. Oznacza to, że organ II instancji nie tylko rozpatruje odwołanie ale bada sprawę od nowa, ocenia zebrany materiał dowodowy i wyciąga na jego podstawie logiczne wnioski. Stwierdzić należy, że decyzją środowiskową umożliwiono wnioskodawcy realizację określonego przedsięwzięcia bez przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Zatem w decyzji środowiskowej powinno być wskazane w jaki sposób uwzględniono uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o ocenach, które przesądziły o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast w zaskarżonej decyzji nie ma argumentacji wskazującej, które cechy przedsięwzięcia, jakie kwestie związane z jego usytuowaniem uzasadniają brak konieczności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja nie zawiera samodzielnych konstatacji organu wskazujących na fakt przeprowadzenia oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Za takie nie może być bowiem traktowane wyłącznie przywołanie brzmienia przesłanek z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach przy jednoczesnym stwierdzeniu, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wymogi stawiane jej przez przepisy prawa. W decyzji organu pierwszej instancji wskazano np., że eksploatacja przedsięwzięcia będzie wiązała się z emisją hałasu oraz substancji i pyłów do powietrza. Również transport urobku będzie wywoływał takie oddziaływania. Natomiast w decyzji organu odwoławczego brak jest jakiegokolwiek wskazania w kontekście rodzaju przedsięwzięcia i jego usytuowania dlaczego ten niekorzystny wpływ jest w ocenie organów akceptowalny i dopuszczalny. To iż, realizacja planowanego przedsięwzięcia jest dopuszczalna np. z punktu widzenia ograniczeń związanych z ustanowieniem strefy ochrony ujęć wód nie oznacza a priori, jakoby nie była konieczna analiza w szczególności jakie warunki musi spełniać inwestor, aby ograniczyć potencjalne szkodliwe oddziaływanie. Kwestie te są wyjaśniane w toku postępowania (art. 62 ust. 1 ustawy o ocenach), a stosowne wnioski znajdują odzwierciedlenie poprzez nałożenie wymagań na inwestora w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 82 ust. 1 ustawy o ocenach). Sytuacja taka nie ma miejsca, o ile organy na gruncie uwarunkowań konkretnej sprawy uznają, że przeprowadzenie procedury ocen nie jest konieczne. Niewątpliwe jedynym konkretnym kryterium dla takiej oceny nie może być stwierdzenie, iż realizacja przedsięwzięcia jest dopuszczalna (jak wskazano w decyzji organu odwoławczego). Jedynie na marginesie można wskazać, iż przeprowadzenie procedury ocen o ile realizacja przedsięwzięcia byłaby z gruntu niedopuszczalna może budzić wątpliwości co do jej celowości, natomiast możliwość realizacji przedsięwzięcia na danym terenie nie przesądza, iż przeprowadzenie procedury nie jest uzasadnione. Zauważyć należy dodatkowo, że w sprawie została wydana opinia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. stwierdzająca konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i jednocześnie wskazująca zakres raportu. Rację ma organ twierdząc, że nie jest związany opinią organu opiniującego, jednakże powinien wskazać dlaczego uznał argumenty zawarte w opinie za nietrafne. Obowiązek ten dotyczy nie tylko organu pierwszej instancji, ale również organu odwoławczego, który zobowiązany jest merytorycznie ponownie rozpoznać sprawę. Zasadnie więc wskazuje na powyższe uchybienie skarżący, gdyż skutkuje ono naruszeniem art. 7 kpa (dochodzenia prawdy obiektywnej), art. 15 (zasady dwuinstancyjności), art. 77 § 1 kpa (zasady swobodnej oceny dowodów) oraz art. 107 § 3 kpa (rzetelnego uzasadnienia decyzji), które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji brak jest również oceny złożonych protestów (zasadny zarzut skargi w tym zakresie). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że naruszenie wskazanych przepisów postępowania (art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o ocenach) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "ppsa" orzekł jak w sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 2 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 200 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceni zebrany w sprawie materiał dowodowy z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym orzeczeniu.