IV SA/Wa 988/10

WyrokWSA w Warszawie2010-08-11

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która w okresie od 17 maja 1998 r. do 16 listopada 2008 r. nie posiadała organów (zarządu), a jej reprezentację sprawował ustanowiony kurator, może skutecznie wnieść o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 18 listopada 2003 r., powołując się na brak należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie, a spółka była należycie reprezentowana przez ustanowionego kuratora w postępowaniu zakończonym wyrokiem NSA z dnia 18 listopada 2003 r. Pomimo braku zarządu w spółce w okresie od 17 maja 1998 r. do 16 listopada 2008 r., ustanowiony kurator posiadał upoważnienie do działania w imieniu spółki w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Ponadto, NSA wielokrotnie badał kwestię reprezentacji spółki i nie stwierdził wad w tym zakresie. W związku z tym, sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że zaskarżony wyrok NSA z dnia 18 listopada 2003 r. był prawidłowy.
Stan faktyczny
Spółka Z. w S. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 18 listopada 2003 r., powołując się na brak należytej reprezentacji w związku z brakiem organów spółki w okresie od 17 maja 1998 r. do 16 listopada 2008 r. Skarżąca twierdziła, że termin do wniesienia skargi o wznowienie biegnie od dnia, w którym o wyroku dowiedział się nowo powołany zarząd. WSA w Warszawie, po uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi, wznowił postępowanie i rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki Z. w S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego punktem 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2003 roku w sprawie o sygn. akt II SA 3345/01 ze skargi J. N. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie leśno-gruntowej, wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie oraz ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową - oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego - IVSA/Wa988/10 UZASADNIENIE W roku 1992 wszczęte zostało postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób, uprawnionych do udziału we wspólnocie leśno-gruntowej w S., obszaru wspólnoty i wielkości udziałów, przysługujących członkom wspólnoty. Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r. wydaną w powołaniu na przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169), zwanej dalej "ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych", ustalił wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie oraz wykaz obszarów gospodarstw i wielkość udziałów przysługujących członkom Spółki L. W wyniku odwołania od tej decyzji, wniesionego przez Zarząd Spółki L., który zarzucił pominięcie w wykazie 46 osób, a także w wyniku odwołania wniesionego przez 36 osób fizycznych, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie i rozstrzygając sprawę co do istoty wykaz ten uzupełnił, wskazując jednocześnie osoby, które utraciły prawo do tego udziału. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Ka 125/94, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niewyjaśnienie okoliczności mającej istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności - czy przed wszczęciem postępowania została wydana już decyzja administracyjna w tej samej sprawie. Jednocześnie Sąd wskazał, że w przypadku ustalenia, że decyzja taka została wydana, postępowanie w sprawie należy umorzyć, przy czym NSA uznał za błędny pogląd, że aktualizacja wykazów, o których mowa w sprawie, może być dokonywana w trybie administracyjnym decyzją, o której mowa w art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 1995 r. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, gdyż materiał dowodowy zgromadzony w aktach dał mu podstawę do uznania, że w sprawie w latach 60-tych XX w. wydana została decyzja w trybie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołań od tej decyzji wniesionych przez 7 osób, decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1996 r., uzupełnionym postanowieniem z dnia [...] lutego 1997 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] grudnia 1995 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", a jako nową okoliczność - ujawnienie przywileju [...] z [...] 1792 r., z którego wynika, że uwłaszczone grunty stanowią mienie gromadzkie położone na terenie miasta S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1998 r. wydaną w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k. p. a. uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 1995 r. i umorzył postępowanie w sprawie, wskazując w motywach jako przyczynę umorzenia postępowania okoliczność, że do nieruchomości, których sprawa dotyczy, nie mają zastosowania przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, bowiem adresatem wszystkich przywilejów [...] było miasto S. i jego mieszkańcy, a nie wąsko ujęta grupa mieszkańców. Nieruchomości, których sprawa dotyczy, stanowią mienie gromadzkie, położone na terenie miasta S., którego nie dotyczą unormowania zawarte w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych -zgodnie z jej art. 1 pkt 3. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. W decyzji tej wskazano, że zostaje ona wydana po rozpoznaniu odwołania Zarządu S. w S. z dnia [...] października 1998 r. i odwołania członków Spółki z dnia 17 listopada 1998 r. Skarga na tę decyzję wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez członków Spółki, w tym m. in. J. N. W skardze podniesiono szereg zarzutów, m.in. zarzucono, że w zaskarżonej decyzji organ orzekający nie odniósł się do zarzutów, zawartych w skardze niektórych członków Spółki, wniesionej 12 października 1998 r., będącej w istocie odwołaniem od decyzji organu wojewódzkiego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 5578/99 i 736-777/99, skargi oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przy ocenie zaskarżonej decyzji nie mogą być rozważane zawarte w skardze zarzuty, dotyczące decyzji, wydanych przed wznowieniem postępowania. Sąd uznał za niezasadne zarzuty, dotyczące braku podstaw do wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu okoliczności ujawnienia treści aktu wydanego przez [...], z którego wynikało, jaki był przedmiot nadania, dawało podstawę do wznowienia postępowania w powołaniu na art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. Sąd uznał także za niezasadny zarzut, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W dniu 26 czerwca 2000 r. J. N. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, polegającą na nierozpoznaniu wniesionej przez niego w dniu 12 października 1998 r. "skargi - odwołania" od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. Głównym (i jedynym) zarzutem tej "skargi - odwołania" było prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w czasie, kiedy przed Sądem Rejonowym w Z. toczyło się postępowanie w sprawie ustanowienia kuratora Spółki, zakończone postanowieniem z dnia [...] grudnia 1999 r. W ocenie J. N. ta okoliczność dawała podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] września 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lutego 2001 r., sygn. akt II SAB 178/00, zobowiązał Ministra Środowiska do rozpatrzenia w terminie 6 tygodni odwołania J. N. i "innych osób", datowanego na 12 października 1998 r. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że w sprawie zaistniała sytuacja szczególna. Z jednej strony J. N. brał czynny udział w postępowaniu odwoławczym i sądowym, dotyczącym decyzji z dnia [...] września 1998 r. i decyzji organu odwoławczego z dnia [...] lutego 1999 r., z drugiej zaś strony faktycznie nie zostały rozpatrzone jego zarzuty zawarte w piśmie z dnia 12 października 1998 r., które ma charakter odwołania, a także nie została doręczona mu decyzja z dnia [...] lutego 1999 r. Dlatego Sąd uwzględnił wniosek i wydał wyrok zobowiązujący Ministra Środowiska do rozpatrzenia tego odwołania. Po wydaniu wyroku z dnia 19 lutego 2001 r. J. N. wniósł dwa pisma procesowe: z dnia 26 kwietnia 2001 r. i z dnia 28 maja 2001 r. w których rozszerzył zarzuty zawarte w piśmie z dnia 12 października 1998 r. zarzucając dodatkowo, że: Minister Środowiska nie jest właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1998 r. ponieważ od dnia 1 kwietnia 1999 r. sprawy dotyczące wspólnot gruntowych należą do właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bezzasadne było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 1995 r., bowiem z akt wynika, że organom rozpoznającym sprawę przed wznowieniem postępowania powinna być znana treść przywileju [...], a okoliczność, że istniała wspólnota gruntowa z tytułu tego przywileju, wskazana została w uzasadnieniu wyroku NSA z 20 grudnia 1994 r. jako bezsporna. W wyroku tym podano: "za bezsporne uznano fakt istnienia wspólnoty gruntowej z tytułu przywilejów i darowizn na rzecz mieszkańców S.". To stwierdzenie Sądu w wyroku z 20 grudnia 1994 r. zdaniem J. N. wiąże Sąd i organy orzekające. Także sąd powszechny we wcześniej wydanych wyrokach, w tym w wyroku z dnia [...] grudnia 1959 r. i z [...] kwietnia 1964 r., przyjmował, że omawiane grunty wchodzą w skład przedmiotowej wspólnoty gruntowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 października 2001 r. wniesionego przez J. N. i innych, uzupełnionego pismami z dnia 26 kwietnia 2001 r. i z dnia 28 maja 2001 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zarzut braku możliwości obrony interesu stron był badany w postępowaniu przez NSA, zakończonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2001 r, sygn. akt II SA 2374/90 w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 557/99 i II SA 736-777/99. W wyroku tym Sąd wyraził i uzasadnił pogląd, że zarzut braku możliwości właściwej ochrony interesów stron jest bezzasadny. Ten pogląd z mocy art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jest wiążący dla organu administracji rozpoznającego niniejszą sprawę. Kwestię dotyczącą właściwości organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody z [...] grudnia 1998 r. przesądza wyrok NSA z dnia 6 października 1999 r. W dniu wydania decyzji z dnia [...] lutego 1999 r. organem właściwym był Minister Ochrony Środowiska. Skargę na tę decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. N. W skardze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i o umorzenie postępowania administracyjnego. J. N. wystąpił także do Naczelnego Sądu Administracyjnego o "zastosowanie środka przewidzianego art. 31 ust. 1 ustawy o NSA" wobec Ministra Środowiska, w związku z niewykonaniem wyroku z dnia 19 lutego 2001 r. Sąd połączył obie skargi do wspólnego rozpoznania i wyrokiem z dnia 18 listopada 2003 r. skargi te oddalił. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 2003 r. wskazano, iż w toczących się postępowaniach organy administracji publicznej przyjmowały, że w charakterze jego stron mogli występować także członkowie S. w S. Ich procesowe czynności, podejmowane indywidualnie lub przez grupy osób -wzajemnie przenikające się- spowodowały konieczność wydawania licznych orzeczeń, następnie poddawanych kontroli instancyjnej. W rezultacie sąd administracyjny zmuszony był do oceny legalności z uwzględnieniem legitymacji strony postępowania administracyjnego, z której indywidualnie lub zbiorowo osoby takie już wcześniej korzystały. Znalazło to odbicie w wyroku SA/Ka 125/94 z 20 grudnia 1994 r. i innych, wspomnianych orzeczeniach NSA. W podobny sposób został oceniony interes prawny skarżącego w wyroku NSA z 19 lutego 2001 r. (II SAB 178/00) zobowiązującym Ministra Środowiska do rozpatrzenia jego odwołania (i kilku innych osób) od decyzji Wojewody z [...] września 1998 r. Sąd przyjął w nim, że mimo wydania decyzji z 19 lutego 1999 r., kończącej postępowanie odwoławcze z udziałem innych stron postępowania i oddalenia ich skarg wyrokiem NSA z 6 października 1999 r., konieczne jest rozpatrzenie pominiętego odwołania z 12 października 1998 r., jakie wniósł skarżący i inne osoby w ramach własnego interesu prawnego strony, wynikającego z członkostwa powyższej spółki. Mimo przekroczenia zakreślonego terminu wyrok ten został w pełni wykonany przez wydanie decyzji z [...] lutego 2002 r., a jego wzruszenie było możliwe jedynie w trybie rewizji nadzwyczajnej. Nie ma więc podstaw do zastosowania środków przewidzianych w art. 31 ust. 1 ustawy o NSA służącym głównie celom prewencyjnym i dlatego skarga w sprawie II SA 3345/01 w przedmiocie niewykonania wyroku jest bezzasadna. Powyższe wywody, zdaniem Sądu, miały też istotny wpływ na ocenę legalności decyzji z [...] lutego 2002 r., będącej przedmiotem skargi w sprawie II SA 1120/02. W ich świetle nie jest ona decyzją, dotyczącą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją z [...] lutego 1999 r. (art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a.) ani decyzją wydaną przez niewłaściwy organ. Poza skutkami prawnymi, jakie wywołał wyrok II SAB 178/00 z 19 lutego 2001 r., Sąd podzielił argumentację, zawartą w uzasadnieniu decyzji, dotyczącą unormowań kształtujących właściwość Ministra Środowiska na potrzeby tej sprawy. Brak było konsekwencji w poczynaniach skarżącego, gdy usilnie zabiegał o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia jego odwołania, a następnie decyzję wydaną po wyroku Sądu kwalifikuje do nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k. p. a. Widoczne jest także przewijające się przez skargę niezrozumienie uprawnień procesowych strony i skutków, jakie wywołują ostateczne i prawomocne orzeczenia administracyjne. Skarżący nie jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych w imieniu bądź niejako w zastępstwie innych stron (w tym spółki) i nie może kwestionować czy ciągle powracać do ostatecznych bądź prawomocnych już orzeczeń administracyjnych, wyłączonych teraz spod kontroli Sądu rozpoznającego skargę. W ocenie Sądu podstawowe znaczenie w sprawie ma określona w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych kolejność rozstrzygnięć, jakie muszą być dokonane przy zagospodarowaniu wspólnot gminnych. W pierwszej kolejności musi zostać ustalone (decyzją starosty) na podstawie tytułów prawnych zestawionych w art. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Taka decyzja nie może kształtować, a jedynie wskazuje tytuł prawny spośród ujętych w art. 1 i 3 powyższej ustawy. Dopiero jej istnienie otwiera możliwość ustalenia - w drodze decyzji starosty wydanej w następnym postępowaniu - wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie. Wszystkie dotychczasowe orzeczenia były wydane w postępowaniu objętym art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, toczącym się od 17 czerwca 1992 r. Po ustaleniu przez wojewodę, że nie istnieje decyzja, jaka musiała być wydana na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, konieczne stało się umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej sytuacji na drugim niejako planie znalazły się wywody organów obu instancji dotyczące legitymowania się przez miasto S. tytułem własności terenów objętych zapisem biskupa i aktem nadawczym króla, które jako mienie gromadzkie położone na terenie miasta S. zostały wyłączone spod działania ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych na podstawie jej art. 1 ust. 3. Dotyczy to liczącego obecnie 1.130 ha kompleksu (głównie leśnego), który w sposób opisany przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w K. w wystąpieniu z [...] listopada 1986 r. skierowanym do Naczelnika Miasta i Gminy w S. został już wcześniej pomniejszony o liczne działki, sprzedane na preferencyjnych warunkach osobom pełniącym funkcje organów spółki. Skarga kasacyjna J. N. od wyroku z dnia 18 listopada 2003 r. została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2005 r. wydanym w sprawie o sygn. akt OSK 367/04. W dniu 30 czerwca 2009 r. (data stempla pocztowego, koperta - k. 76) S. w S. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego pkt 2 wyroku NSA z dnia 18 listopada 2003 r. Jako podstawę wznowienia podano brak należytej reprezentacji określony w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.". Wskazano, że spółka nie brała udziału w postępowaniu sądowym zakończonym wydaniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2003 r., ponieważ w okresie od 17 maja 1998 r. do 16 listopada 2008 r. nie posiadała organów (zarząd spółki został ustanowiony dopiero w dniu 16 listopada 2008 r.), a ustanowiony kurator nie mógł jej reprezentować. Odnośnie terminowości wniesienia skargi o wznowienie postępowania podniesiono, że M. M. - członek zarządu skarżącej spółki - natrafił na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2003 r. w archiwum spółki w czasie poszukiwania materiałów na pierwsze zebranie członków spółki, zwołane na dzień 26 kwietnia 2009 r. W tym dniu zarząd spółki dowiedział się o powyższym wyroku, czego dowodem są informacje, zawarte w protokole zebrania członków spółki z dnia 26 kwietnia 2009 r. Wskazano, iż zarządowi wybranemu w dniu 16 listopada 2008 r. nie zostały przekazane skatalogowane i zinwentaryzowane materiały i dokumenty, otrzymywane od kuratora. W ocenie skarżącego, termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zaczyna biec od dnia, w którym o wyroku dowiedział się organ spółki w pełnym składzie. W dniu 26 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2010 r., w którym Sąd ten uznał, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W związku z uchyleniem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. Sąd na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 281 p.p.s.a. wznowił postępowanie sądowe, zakończone pkt 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2003 r. Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż związany był stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2010 r. w którym Sąd ten uznał, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny poczynił we wspomnianym postanowieniu ustalenia nie tylko co do daty, w której o wyroku NSA z dnia 18.11.2003 r. dowiedziała się spółka, ale również co do tego, że spółka zadośćuczyniła obowiązkowi uprawdopodobnienia okoliczności, stwierdzającej zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 277 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W tej sytuacji, podczas ponownego rozpoznania sprawy, Sąd postąpił zgodnie z dyspozycją art. 280 § 1 p.p.s.a., według którego Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Sąd nie miał bowiem wątpliwości, że skarga oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia, W sprawie zaistniała bowiem okoliczność, że w postanowieniu z dnia 07.03.2008 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że kurator ustanowiony dla spółki powinien niezwłocznie zwołać zebranie jej członków w celu powołania zarządu spółki, a zatem podjąć wszelkie czynności zmierzające do powołania organów spółki. W tej sytuacji, na rozprawie w dniu 11.08.2010 r. Sąd, stosownie do art. 281 p.p.s.a., rozstrzygnął pozytywnie o dopuszczalności wznowienia i połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania skargi S. w S. o wznowienie postępowania sądowego. Sąd rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Sąd zapewnił skarżącej S. w S. udział we wznowionym postępowaniu sądowym. Pełnomocnik tej spółki był zawiadomiony o terminie rozprawy, na którą się stawił osobiście i wypowiedział się co do okoliczności sprawy. W rozprawie uczestniczył również J. N., obecnie przewodniczący zarządu spółki, który (m.in.) był inicjatorem wskazywanych powyżej postępowań przed sądami powszechnymi i administracyjnymi, oraz przed organami administracji. Uczestnicząc w rozprawie osobiście, miał on również możliwość obrony praw swoich (jako uczestnika postępowania) i spółki w niniejszym postępowaniu. Skarżący w treści skargi o wznowienie postępowania wnosił o stwierdzenie nieważności lub o uchylenie decyzji organów administracji. Jednak brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji oraz do uchylenia decyzji organów administracji. Po rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania Sąd uznał, że zaskarżony wyrok NSA z dnia 18.11.2003 był prawidłowy. Jego uzasadnienie wskazuje na dogłębną analizę zaskarżonego orzeczenia Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2002 r. utrzymującego w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. Konieczne jest podkreślenie, że w postępowaniu w sprawie II SA 3345/01 toczącym się ze skargi J. N., spółka była (tylko) uczestnikiem, a Naczelny Sąd Administracyjny doręczał spółce zawiadomienia o terminach rozpraw, a spółka w owym czasie posiadała kuratora. W dacie wydania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.11.2003 r., istniało postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...].12.1999, ustanawiające dla spółki kuratora w osobie A. K. i upoważniające ją do przeprowadzenia likwidacji spółki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy sprecyzował, że z istoty rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia kuratora wynika jego upoważnienie do działania w imieniu spółki również w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Postanowieniem z dnia [...].09.2000 r. Sąd Okręgowy w K. zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...].12.1999 r. o tyle, że uchylił rozstrzygnięcie w części, dotyczącej upoważnienia kuratora do przeprowadzenia likwidacji spółki, a w pozostałym zakresie apelację oddalił. Zatem w dacie wydania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania należytej reprezentacji spółki. Kurator, ustanowiony dla spółki miał upoważnienie do działania w imieniu spółki również w postępowaniach sądowych i administracyjnych. Oceny tej nie zmienia zasadniczo treść uchwały Sądu Najwyższego [...], zgodnie z którą kurator powinien był zwołać zebranie w celu powołania zarządu spółki. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że po rezygnacji członków organów spółki w roku 1998 z pełnienia funkcji spółka utraciła organ zarządzający i kontrolny; uchwała została jednak wydana kilka lat po orzeczeniach NSA, wydanych w sprawie, więc wyrażony w niej pogląd Sądu Najwyższego nie mógł być znany Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Kwestia możliwości działania spółki w postępowaniu administracyjnym była oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z urzędu bierze pod uwagę brak organów, prowadzący do nie brania udziału strony w postępowaniu. Skoro NSA, kontrolujący zaskarżony wyrok, nie stwierdził istnienia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Środowiska z dnia [...].02.2002 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekający w sprawie niniejszej, oceną tą jest związany. Sąd, orzekający w sprawie niniejszej uznał, że kwestie należytej reprezentacji spółki w postępowaniu, zakończonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2002 r. zostały już należycie ocenione i rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, który kontrolując postępowanie w sprawie, nie stwierdził w tym zakresie naruszeń. Kwestie te zostały przez NSA zbadane kilkakrotnie, nie tylko w sprawie, zakończonej zaskarżonym wyrokiem. Zarzut braku możliwości obrony praw stron był badany już w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zakończonym wyrokiem z dnia 19 lutego 2001 r, sygn. akt II SA 2374/90 w sprawie o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 557/99 i II SA 736-777/99. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził i uzasadnił pogląd, że zarzut braku możliwości właściwej ochrony interesów stron jest bezzasadny. Ten pogląd jest wiążący dla Sądu administracyjnego, rozpoznającego sprawę niniejszą. Kwestia należytej reprezentacji spółki w postępowaniu administracyjnym wymyka się spod kontroli Sądu orzekającego w sprawie również dlatego, że wydana w I instancji decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. została wydana, zanim miał miejsca brak należytej reprezentacji spółki. Spółka jako uczestnik postępowania mogła w tym postępowaniu wskazywać na brak organów i doprowadzić do zawieszenia postępowania administracyjnego. Działania spółki w toku postępowania administracyjnego również były wielokrotnie przedmiotem kontroli NSA, prowadzonej na skutek bardzo licznych skarg, kierowanych do tego Sądu w sprawach, dotyczących spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, wielokrotnie rozpoznając sprawy, w których kwestie reprezentacji spółki stanowiły zarzuty, nie dostrzegł wad w zakresie reprezentacji spółki w toku postępowania administracyjnego i tą oceną Sąd, orzekający w sprawie niniejszej, również jest związany. Ponadto, oceniając merytorycznie zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że jest on prawidłowy. Nawet gdyby Sąd rozstrzygał sprawę ponownie, skarga J. N. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...].02.2002 musiałaby zostać oddalona, gdyż decyzja Ministra Środowiska była merytorycznie prawidłowa. Na temat jej prawidłowości wypowiadał się NSA zarówno w wyroku z dnia 18.11.2003, jak i w wyroku z dnia 12.08.2005, w którym oddalono kasację od pierwszego z wymienionych wyroków. W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a., po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. W sytuacji, gdy Sąd ocenia, że w wyniku wznowienia postępowania mógłby zostać wydany tylko wyrok odpowiadający treścią wyrokowi, zaskarżonemu skargą o wznowienie postępowania, powinien oddalić skargę. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło