IV SA/Wa 993/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] ([...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. K., uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] odmawiającą wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. i jednocześnie umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że M. K. we wniosku z dnia [...] grudnia 2007r. domagała się sprostowania w danych objętych ewidencją gruntów i budynków, powierzchni działki ew. nr [...] z obr. [...] w jednostce ewidencyjnej [...] W., poprzez wykazanie powierzchni zgodnej ze stanem faktycznym i prawnym, tj. 0,3663 ha, a nie 0,3367 ha. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] stycznia odmówił wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmian wnioskowanych przez skarżącą. Organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy kopii aktu notarialnego - Rep. A Nr [...] z dnia [...] października 2008r. wynika, że M. K. zbyła udział (1/6) w przedmiotowej nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], stanowiącą niezabudowaną działkę o nr ew. [...], o pow. 0,3367 ha, co oznacza, że utraciła status strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dotyczącym wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni przedmiotowej działki. Przedmiotowy udział nabyła G. C., która zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, nie podtrzymała wniosku o wprowadzenie zmian. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 maja 2005r., sygn. IV SA/Wa 420/05 (Lex 179224), przymiot strony w postępowaniu o wprowadzenie zmian do operatu ewidencji gruntów przysługuje jedynie podmiotom, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji. Wedle art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. M. K. nie jest właścicielem przedmiotowej działki, a zatem nie przysługuje jej prawo do występowania jako strona w tym postępowaniu. Wymieniona z powodu zbycia ww. aktem notarialnym posiadanego udziału w przedmiotowej nieruchomości utraciła status strony w trakcie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji, wobec tego zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, co uzasadniało umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył pełnomocnik M. K., podnosząc zarzut naruszenia: I.art. 28 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż M. K. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu; 2. art. 105 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania na skutek zbycia udziału w nieruchomości przez skarżącą; 3. art. 7 i art. 77 kpa polegający na niewyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nierozstrzygnięte o istotnych zarzutach odwołującej. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ dokonał nieprawidłowej i zawężającej wykładni art. 28 kpa przyjmując, że skarżąca utraciła przymiot strony w postępowaniu administracyjnym od chwili zbycia udziału w nieruchomości. Zdaniem pełnomocnika art. 28 kpa wyodrębnia legitymację proceduralną czynną (stroną jest każdy kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek) i legitymację proceduralną bierną (stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie). Skarżąca żądając wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków swoje uprawnienia realizowała w ramach pierwszej legitymacji. Żądanie skarżącej dotyczyło wpisania w miejsce dotychczasowego błędnej powierzchni działki (0.3367 ha) powierzchnię 0,3663 ha działki zgodną ze stanem prawnym i faktycznym, na co przedłożyła stosowne dokumenty, wykazując tym samym swój interes prawny. W ocenie pełnomocnika w takim przypadku zbycie udziału nieruchomości w toku postępowania administracyjnego nie skutkuje utratą tego interesu. Skarżącej chodziło o wykazanie, iż przysługuje jej prawo do większej powierzchni gruntu, interes prawny realizuje się w wartości ekonomicznej posiadanego, czy też zbytego prawa. Ponadto skarżąca ma interes prawny w wykazaniu, iż jest współwłaścicielem pozostałej części przedmiotowej nieruchomości, do których organ odmówił jej praw. Organ wadliwie zawężył pojęcie strony do każdoczesnego właściciela nieruchomości, podczas gdy z orzecznictwa NSA dotyczącego nieruchomości wynika, iż pojęcie strony w tych sprawach należy rozumieć szeroko. Interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego, lecz także z prawa cywilnego. "W razie ustalenia przez organ, iż wpis w ewidencji jest zgodny ze stanem faktycznym i prawnym i sprzedana działka ma de facto obszar 0,3367 ha, skarżącej przysługiwałyby roszczenia o charakterze cywilnoprawnym (np. odszkodowanie za bezprawne przejęcie części gruntu)". Skarżąca ze względu na ustalenia z nabywcą udziału co do powierzchni nieruchomości nadal zainteresowana jest wynikiem sprawy, gdyż negatywne konsekwencje odmowy sprostowania wpisu mogą ją obciążać jako stronę umowy cywilnoprawnej, co jest kolejnym argumentem uzasadniającym istnienie interesu prawnego po jej stronie. Stroną postępowania jest nie tylko podmiot, którego bezpośrednio decyzja dotyczy, ale również podmiot, na którego mogą rozciągać się jakiekolwiek (negatywne i pozytywne) skutki decyzji. Organ drugiej instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i się do nich nie odniósł, co zdaniem pełnomocnika skarżącej oznacza, że naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. .Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nieuprawniony jest zarzut podniesiony w skardze, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 28 kpa przyjmując, że skarżąca utraciła przymiot strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wszczętym na jej wniosek. W przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji postępowanie administracyjne o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów w zakresie żądania określonego we wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2007r. Bezspornym jest w sprawie, że skarżąca zbyła przysługujący jej udział w przedmiotowej nieruchomości umową aktu notarialnego z dnia [...] października 2008r. na rzecz G. C. Nie ulega wątpliwości, że w dacie wszczęcia postępowania w sprawie skarżąca miała status strony, który wynikał z posiadanego przez nią tytułu prawnego do wymienionej nieruchomości. W dacie zbycia umową sprzedaży udziału w nieruchomości, skarżąca utraciła tytuł prawny do tejże nieruchomości, tym samym utraciła podstawę materialnoprawną do wywodzenia interesu prawnego, w konsekwencji powyższego przestała być stroną w toczącym się postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji powinien umorzyć wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie rozstrzygać sprawy co do istoty poprzez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącej od decyzji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 kpa rozpatruje sprawę na nowo w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji i obowiązany jest do uwzględnienia wszelkich zmian co do stanu faktycznego jak i prawnego. W niniejszej sprawie jak prawidłowo ustalił organ drugiej instancji nie było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, skoro stwierdził zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszej instancji z powodu utraty przymiotu strony przez skarżącą na skutek zbycia udziału w nieruchomości. W tych warunkach organ odwoławczy obligowany był do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa i na jego podstawie do uchylenia decyzji pierwszej instancji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.