IV SA/Wa 997/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-10

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Joanna Kabat-Rembelska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty opracowania urbanistycznego poniesione przez właściciela nieruchomości przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą zostać zaliczone na poczet jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (tzw. renty planistycznej)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że koszty opracowania urbanistycznego poniesione przez właścicieli nieruchomości przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią nakładu na nieruchomość, który mógłby zostać zaliczony na poczet jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu jej wartości. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dopuszczają pomniejszenie opłaty o nakłady mające wpływ na wzrost wartości nieruchomości, ale nie obejmują kosztów związanych z procedurą planistyczną poniesionych przed zmianą planu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza W. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Opłata została naliczona w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmieniła przeznaczenie działki z rolnego na mieszkaniowo-usługowe. Skarżący domagali się pomniejszenia opłaty o koszty opracowania urbanistycznego, które ponieśli.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jakub Linkowski Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].11.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w wyniku rozpatrzenia odwołania W. i A. P. oraz J. i Z. G., współwłaścicieli działki oznaczonej nr ewid. [...], o pow. 847 m2, położonej w W. przy ul. [...], od decyzji nr [...] Burmistrza W. z dnia [...].08.2004 r., ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Opłatę tę naliczono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności jej art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 4 i 6, w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. dokonaną na wniosek współwłaścicieli działki nr [...] w obrębie [...] i dotyczącą tej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji stwierdziło prawidłowość ustaleń i rozstrzygnięcia Burmistrza W. Podkreśliło, iż w związku z podjęciem przez Radę Miejską w W. uchwały nr [...], z dnia [...].12.1999 r. w sprawie zatwierdzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2000 r., nr [...], poz. [...]) nastąpił obiektywny wzrost wartości działki oznaczonej nr ewid. [...], o pow. 847 m2, położonej w W. przy ul. [...], na co jednoznacznie wskazywał operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Przed zmianą planu obszar ten oznaczony był symbolem 0.2. i stanowił teren o priorytecie funkcji rolniczych, a obecnie zmienił przeznaczenie i stał się terenem o priorytecie funkcji mieszkaniowo-usługowych, oznaczonym symbolem U. l. W § 3 przytoczonej uchwały określono 30% stawkę służącą naliczeniu przedmiotowej opłaty. Współwłaściciele zbyli tę nieruchomość aktem notarialnym z dnia 27.04.2004 r. za kwotę 40.000 zł, a operat szacunkowy ustalił jej aktualną wartość na kwotę 38.369 zł. Z uwagi na wskazane przesłanki w ocenie Samorządowego Kolegium zaistniały podstawy do naliczenia "renty planistycznej" w kwocie 3.075 zł, o czym jak podkreślono, prawidłowo orzekł Burmistrz W. w swej decyzji. Samorządowe Kolegium nie uznało zasadności zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż od kwoty wymierzonej opłaty należałoby potrącić koszty (4.000 zł) zapłacone przez W. i A. P. oraz J. i Z. G. projektantowi o uprawnieniach urbanistycznych za sporządzenie projektu zmiany tego planu, do czego zobowiązali się w porozumieniu zawartym z Burmistrzem miasta W. W przekonaniu odwołujących się kwota ta powinna zostać im zwrócona lub rozliczona jako nakłady poniesione na wzrost wartości nieruchomości. Samorządowe Kolegium nie podzielając argumentacji W. i A. P. oraz J. i Z. G. stwierdziło, że art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która miała zastosowanie do wymierzenia przedmiotowej opłaty, pozwala na jej pomniejszenie o wartość nakładów poniesionych przez właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości. W ocenie organu II instancji przytoczone sformułowanie ustawowe oznacza zamknięty katalog możliwych odliczeń, w którym nie mieszczą się koszty związane z wykonaniem opracowania urbanistycznego, jako że nakład ten nie miał wpływu na wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości gruntowej i został poniesiony przez odwołujących się przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli W. i A. P. Stwierdzili, iż uchwałę o zmianie planu podjęto z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ nie pouczono ich o możliwości wniesienia protestu lub zarzutu, a przez to wadliwa jest decyzja nakładająca na nich obowiązek uiszczenia renty planistycznej. Nadto zaznaczyli, że koszty związane z procedurą uchwalania planów obowiązana jest ponosić gmina bez względu na to, czy procedurę planistyczną prowadzi z własnej inicjatywy, czy też na wniosek osób zainteresowanych (art. 14 przedmiotowej ustawy). Z tego względu skarżący uważają, że poniesione przez nich koszty związane z wykonaniem opracowania urbanistycznego powinny zostać rozliczone przy ustalaniu przedmiotowej opłaty, w przeciwnym razie stanowią nieuprawniony dochód gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swe dotychczasowe stanowisko, sformułowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uwzględniona. W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. są prawidłowe. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż strona skarżąca nie kwestionuje wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, wynikającego z dokonanej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., dokonanej na wniosek współwłaścicieli działki nr [...] w obrębie [...], a jedynie uważa, że kwota wymierzonej opłaty winna zostać pomniejszona o poniesione przez współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nakłady na tę zmianę. Z uwagi na to, iż Rada Miejska w W. uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. podjęła w dniu [...].12.1999 r., zmiana ta nadal stanowi akt prawa miejscowego i w przeciwieństwie do samego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...].11.1994 r. nie wyekspirowała. Należy podzielić przekonanie organu odwoławczego, iż kwota 4000 zł uiszczona przez współwłaścicieli przedmiotowej działki na pokrycie kosztów opracowania urbanistycznego w dniu 9.12.1999 r. (zgodnie z porozumieniem zawartym w tym przedmiocie z Burmistrzem), została zapłacona przed dniem wejścia w życie uchwały nr [...] w sprawie zatwierdzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., nadto kwota ta nie stanowiła nakładu na nieruchomość. Natomiast art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która miała zastosowanie do wymierzenia przedmiotowej opłaty, pozwalał na jej pomniejszenie o wartość nakładów poniesionych przez właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego, a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości, co siłą rzeczy uniemożliwiało dokonanie tego pomniejszenia przez organ I instancji. Na skutek wniesionego odwołania na Samorządowym Kolegium Odwoławczym spoczął obowiązek ponownego rozpatrzenia przedłożonej sprawy w jej całokształcie, w wyniku czego uznało ono, że ustalenia poczynione przez Burmistrza W. były prawidłowe. Dodatkowo zauważyć należy, choć organ odwoławczy nie podniósł tego w swej decyzji, iż wskazany przepis art. 37 ust. 2 cyt. ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 22.09.2004 r., został bowiem uchylony przez art. 10 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 28.11.2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Nastąpiło to zatem przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Odpadła więc w ogóle podstawa do pomniejszania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i tę zmianę stanu prawnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zobowiązane uwzględnić z urzędu, co dodatkowo przesądza o prawidłowości podjętego przez nie rozstrzygnięcia, choć tej okoliczności nie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mógł uwzględnić zarzutów skargi. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło