IV SA/Wa 997/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodu, zajmuje się chorą matką wymagającą stałej opieki, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest niska emerytura matki, może zostać zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego i otrzymać ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy jedynym dochodem rodziny jest niska emerytura, a istnieją znaczne zadłużenia i potrzeby medyczne, brak zasobów pieniężnych i wartościowych przedmiotów uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
G. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z chorą matką, która wymaga stałej opieki. Jedynym dochodem jest emerytura matki w wysokości 1.021,34 zł miesięcznie. Skarżący zawiesił działalność gospodarczą z powodu braku dochodów. Rodzina posiada majątek w postaci mieszkania, nieużytków rolnych i placu, które nie przynoszą dochodu. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, a jego konto bankowe ma saldo 8,50 zł. Istnieją znaczne zadłużenia z tytułu opłat mieszkaniowych, gazowych i elektrycznych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla G. M. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W..
G. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 22 sierpnia 2011 r. oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia z dnia 5 października 2011 r. wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z chorą matką, która nie może samodzielnie się poruszać i wymaga stałej opieki.
Jedyne źródło dochodu w dwuosobowym gospodarstwie domowym stanowi obecnie świadczenie emerytalne matki wnioskodawcy w miesięcznej wysokości 1.021,34 zł. Skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, która od 2009 r. nie przynosiła dochodu.
Majątek strony i jego matki stanowią mieszkanie o powierzchni 45 m2, 3,5 ha nieużytków rolnych oraz plac o powierzchni 1.100 m2. Wymienione nieruchomości nie przynoszą dochodu. G. M. nie ma zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów.
Saldo na rachunku bankowym skarżącego wyniosło na dzień 27 marca 2010 r. 8,50 zł. Wedle oświadczenia strony, od tamtej pory nie uległo zmianie. Saldo na rachunku bankowym matki skarżącego na dzień 9 listopada 2011 r. wyniosło
-1.977,88 zł, przy przyznanym limicie kredytowym 2.000,00 zł.
Skarżący nie reguluje terminowo zobowiązań z tytułu opłat mieszkaniowych. Zadłużenie z tego tytułu wyniosło na koniec września bieżącego roku 19.575,76 zł. Zalega też z opłatami za gaz na kwotę około 1.000 zł oraz za energię elektryczną na kwotę około 300 zł. Również nieruchomość matki skarżącego zadłużona jest z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych oraz nieuregulowanych opłat za energię elektryczną.
Wedle oświadczenia G. M. środki, jakie pozostają do dyspozycji dwuosobowej rodziny niejednokrotnie nie pozwalają na wykupienie niezbędnych jemu oraz matce leków.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Skarżący nie osiąga obecnie dochodu i zajmuje się matką, która nie porusza się samodzielnie i wymaga stałej opieki. Stanowiąca jedyne źródło utrzymania dwuosobowej rodziny emerytura matki skarżącego wynosi 1.021,34 zł miesięcznie, co daje 510,67 zł na osobę. Środki w takiej wysokości mogą pozwolić co najwyżej na pokrycie kosztów zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dwuosobowej rodziny, jak wyżywienie i ubranie. Stan zdrowia skarżącego i jego matki wymagają tymczasem wydatkowania dodatkowych środków, chociażby na zakup niezbędnych leków. Sytuacja taka powoduje, że strona nie reguluje terminowo wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jak na przykład opłaty związane z eksploatacją mieszkania. W październiku bieżącego roku zaległość z tego tytułu wyniosła ponad 20.000 zł. Nie dysponując przy tym ani zasobami pieniężnymi, ani wartościowymi przedmiotami, które można by zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków, G. M. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tej sytuacji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło