IV SAB 484/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie przyznania odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę, powstałą na skutek wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] lipca 1998r. nr [...] Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa: I / na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził nieważność: * Orzeczenia Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] czerwca 195 lr. o przejęciu i przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa: T., w części dotyczącej nieruchomości gruntowych o powierzchni 1, 4281 ha oraz * Orzeczenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1977r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: T., w części dotyczącej nieruchomości gruntowych o powierzchni 1, 4281 ha II / na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 158 § 2 k.p.a. stwierdzono, że Orzeczenia: * Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] czerwca 195 lr. o przejęciu i przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa: T., w części dotyczącej maszyn i urządzeń tartacznych oraz nieruchomości gruntowych przekazanych odpłatnie przez Urząd Miasta W. na rzecz Urzędu Skarbowego w W. (0,1520 ha) i osób trzecich * Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1977r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: T., w części dotyczącej maszyn i urządzeń tartacznych oraz nieruchomości gruntowych przekazanych odpłatnie przez Urząd Miasta W. na rzecz Urzędu Skarbowego w W. (0,1520 ha) i osób trzecich, zostały wydane z naruszeniem prawa. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w trybie art. 127 § 3 k.p.a., Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia [...] marca 1999r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 1998r. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 200 lr. W. J., następczyni , prawna byłych właścicieli ww. przedsiębiorstwa, zwróciła się do Ministra Środowiska o wypłacenie odszkodowania za szkody poniesione w związku z wydaniem orzeczeń: Nr [...] Ministra Leśnictwa z dnia [...] czerwca 195 lr. oraz Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] maja 1977r., które to orzeczenia - decyzją Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lipca 1998r. nr [...] - zostały w części unieważnione, zaś w części orzeczono o ich niezgodności z prawem. W dniu 15 września 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga W. B. (następczyni prawnej byłych właścicieli ww. przedsiębiorstwa) na bezczynność Ministra Środowiska polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia 12 stycznia 200lr. i niewydaniu decyzji w przedmiocie przyznania i wypłacenia odszkodowania. W skardze podniesiono, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania w trybie art. 160 k.p.a. toczy się od stycznia 200 lr. i jest prowadzone w sposób opieszały. Ministerstwo Środowiska pismem z dnia 6 lutego 200lr. potwierdziło otrzymanie wniosku o wypłatę odszkodowania. Skarżąca wskazała, że przy wniosku złożono potrzebną dokumentację włącznie z operatem szacunkowym dotyczącym przejętej przez Państwo nieruchomości. Pomimo ponagleń wnioskodawczyni m.in. w pismach z dnia 2 marca i 24 września 200lr. organ naczelny nie wydał stosownej decyzji w trybie art. 160 k.p.a. Bez odpowiedzi pozostało także zażalenie złożone do Ministra Środowiska w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przez W. J. w dniu 27 czerwca 2002r. Skarżąca podkreśliła, że Minister Środowiska naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw pozostając w bezczynności przez okres ponad dwóch lat. Odpowiadając na skargę Minister Środowiska wnosił o jej oddalenie wskazując, że prowadzone są działania mające na celu zakończenie sprawy i wydanie stosownej decyzji. Wskazano ponadto, że wystąpienie strony skarżącej z powództwem do sądu powszechnego wstrzymało bieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Podano ponadto, że do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest dokonanie weryfikacji operatu szacunkowego, przedstawionego przez wnioskodawczynię, przez biegłego sądowego powołanego przez Ministerstwo Środowiska oraz wykazanie następstwa prawnego przez spadkobierców, o czym informowano stronę postępowania m.in. pismami z dnia 25 kwietnia i 9 lipca 2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uregulowanie zawarte w tym przepisie daje sądowi administracyjnemu podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność tylko w przypadku istnienia jej w dacie orzekania, bowiem przepis ten uprawnia tylko do wydania orzeczenia o zobowiązaniu organu administracji do wydania określonego aktu albo dokonania czynności tylko wówczas, gdy organ administracji pozostaje w zwłoce w ich wydaniu w dacie wyrokowania. Omawiany przepis jak i inne uregulowania zawarte w cytowanej ustawie nie dają podstawy do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia stwierdzającego, że organ administracji pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy, jeśli w dacie orzekania ta bezczynność nie istnieje, w szczególności brak jest podstaw do wydawania orzeczenia stwierdzającego pozostawanie organu administracji w bezczynności w wydaniu orzeczenia w określonym czasie. W sprawie niniejszej Minister Środowiska pismem z dnia 22 października 2003r. zawiadomił zainteresowanych o wszczęciu postępowania w trybie art. 160 k.p.a. z wniosku W. J. Wcześniej tj. pismem z dnia 25 kwietnia 2003r. organ wezwał W. J. do uzupełnienia braków we wniosku. Pismem z dnia 9 lipca 2003r. organ powiadomił zainteresowanych o tym, że w związku z zawieszeniem przez Sąd Okręgowy w W. postępowania w sprawie o zapłatę odszkodowania za tartak w W. niezwłocznie zostaną w sprawie podjęte dalsze czynności wyjaśniające, zostanie także sporządzony przez biegłego operat szacunkowy. Porównanie powyższego operatu z operatem sporządzonym na zlecenie stron pozwoli ustalić wysokość poniesionej rzeczywistej szkody. Zawiadomieniem z dnia 23 lutego 2004r. poinformowano strony o zakończeniu postępowania w sprawie i jednocześnie poinformowano o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi zaś przedstawiciele Ministra Środowiska podali, że w sprawie uzupełnienia wymaga jedynie opinia biegłego i po jej uzupełnieniu wydana zostanie decyzja, co nastąpi najdalej w ciągu dwóch miesięcy. Z zestawienia powyższych faktów wynika, że w dacie orzekania przez Sąd, organ administracji nie pozostawał w bezczynności. Prowadził bowiem postępowanie mając na celu możliwie szybkie wydanie orzeczenia kończącego sprawę. Skoro, zatem w dacie orzekania przez Sąd bezczynność organu nie istniała, brak jest podstaw do wydawania orzeczenia stwierdzającego pozostawanie organu administracji w bezczynności. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.