IV SAB 566/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr), sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004 sprawy ze skargi H.C. w przedmiocie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku H.C. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej jego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] w terminie 1 (jednego) miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku Pismem z dnia 06 marca 2003 roku Z. i M. F. oraz H.C. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] udzielającą J.R. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania drugiej kondygnacji budynku handlowo - usługowego znajdującego się na terenie nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] przy ul. P. w L. na cele mieszkalne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku. Nr [...] ([...]) Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją przy czym rozpoznał jedynie wniosek Z. i M. F.. H. C. natomiast poinformowana została przez Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia 12 maja 2003 roku, że przedstawione przez nią dokumenty nie dają podstaw do przyjęcia, iż przysługuje jej status strony w postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku handlowo usługowego dokonanej w oparciu o decyzję z dnia [...] lutego 1996 roku. Pismem z dnia 29 maja 2003 roku H.C. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie odpowiedzi na jej wniosek w trybie przewidzianym przez przepisy kpa tj. poprzez wydanie decyzji. Pismem z dnia 24 czerwca 2003 roku Prezydent Miasta [...] poinformował H.C.. że ponieważ brak jest podstaw do uznania ją za stronę postępowania to tym samym brak jest podstaw by stanowisko organu administracji wyrażone zostało w formie decyzji lub postanowienia. Stanowisko to podtrzymane zostało w kolejnych pismach Prezydenta Miasta [...] skierowanych do H.C. Pismem z dnia 09 września 2003 roku H.C. zwróciła się do Wojewody [...] o zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do udzielenia odpowiedzi na jej wniosek o wznowienie postępowania w formie przewidzianej dla postępowania administracyjnego tj. wydanie stosownej decyzji. Wobec braku reakcji ze strony Wojewody [...] H.C. złożyła do Naczelnego Sadu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w rozpoznaniu jej wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej jego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.l49§3 kpa. Wznowienie postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić jedynie powodów enumeratywnie wymienionych w art.145 kpa i art.l45a kpa. Zasady wszczęcia postępowania wznowieniowego są odmienne od zasad określających wszczęcie postępowania zwykłego. Zwykłe postępowanie zgodnie z treścią art. 61 §1 kpa wszczynane jest automatycznie na żądanie strony z chwilą złożenia przez nią wniosku. Nie jest wymagane wydanie odrębnego rozstrzygnięcia, które warunkowałoby jego wszczęcie. Jeżeli postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku złożonego przez osobę nie będącą stroną to organ administracji wydaje wówczas decyzję o umorzeniu wobec jego bezprzedmiotowości z powodów podmiotowych. Inaczej jest w przypadku postępowania wznowieniowego. Zgodnie z treścią art.l49§l kpa organ administracji publicznej musi wydać odrębne postanowienie o wszczęciu postępowania. Następuje to wówczas gdy zostanie wstępnie stwierdzone, że wniosek pochodzi o od strony postępowania, został złożony w terminie oraz. że strona powołuje się na podstawy wznowienia wymienione w art. 145 kpa i 145a kpa. Jeżeli natomiast zostanie ustalone, iż brak jest jednego z tych elementów organ administracji winien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego może więc nastąpić z przyczyn przedmiotowych jak i podmiotowych. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych następuje wówczas gdy organ administracji stwierdza z absolutną pewnością już na tym wstępnym etapie postępowania, że osoba, która składa wniosek o wznowienie postępowania nie jest stroną i nie ma potrzeby czynienia dodatkowych ustaleń w tej kwestii. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 08 października 1999 roku. sygn. akt I SA 1611/98. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ..z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego". W niniejszej sprawie z treści pism kierowanych przez Prezydenta Miasta [...] do H.C. w związku z jej wnioskiem o wznowienie postępowania wynika, że nie została ona uznana za stronę postępowania. W tej sytuacji Prezydent Miasta [...] winien zakończyć postępowanie poprzez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, a nie poprzez poinformowanie H.C. pismem, iż nie przysługuje jej status strony. Taki sposób załatwienia sprawy narusza jak już na wstępie wspomniano art.l49§l kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.3 i art.149 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepis> wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.