IV SAB/Wa 103/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W dniu 23 marca 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. M., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania skarżącego wniesionego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie R., obręb D., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,1308 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, bowiem przed jej wniesieniem nie wyczerpano przysługujących środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie jeżeli 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie musi zawierać uzasadnienie, o czym stanowi art. 37 § 2 kpa. Z treści zaś art. 37 § 3 wynika, że ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Powyższe brzmienie art. 37 § 1 kpa obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). W art. 16 ustawy zmieniającej ustawodawca postanowił, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Okoliczność ta jest o tyle istotna dla niniejszej sprawy, że przedmiotowe administracyjne postępowanie odwoławcze zostało zainicjowane odwołaniem skarżącego z dnia 28 września 2017 r. Oznacza to, że w prowadzonym w sprawie administracyjnym postępowaniu odwoławczym znaleźć winny zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r. Zatem, przed wniesieniem rozpoznawanej skargi, skarżący zobowiązany był wnieść do organu ponaglenie. Z analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że wniesienie skargi do Sądu profesjonalny pełnomocnik skarżącego poprzedził wezwaniem z dnia 7 lutego 2018 r. do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, że przed dniem 1 czerwca 2017 r., tj. przed nowelizacją ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepis art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamiast nowowprowadzonego ponaglenia przewidywał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w korelujących przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 37 § 1 kpa. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji środkiem takim było zatem do dnia 31 maja 2017 r. zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś po tej dacie – tylko ponaglenie. W niniejszej sprawie wprawdzie profesjonalny pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 7 lutego 2018 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, jednakże pismo to nie może zostać przez Sąd zakwalifikowane jako ponaglenie. Pełnomocnik pismo to nazywa jako "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", podkreślając w treści pisma, że wzywa organ "do usunięcia naruszenia prawa", a więc składając wymienione pismo czynił to w przekonaniu i z pełną świadomością, że składa właściwy środek zaskarżenia, tj. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, który byłby właściwy przed zmianą art. 37 kpa, tj. przed 1 czerwca 2017 r. Tymczasem do postępowania odwoławczego wszczętego po 1 czerwca 2017 r. ma zastosowanie art. 37 § 1 kpa w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., który przewiduje tylko ponaglenie. Z pola widzenia nie może też ujść uwadze fakt, że skarżący od samego początku, również w postępowaniu administracyjnym, reprezentowany jest przez radcę prawnego, a więc profesjonalistę, od którego należy wymagać więcej staranności w prowadzeniu sprawy aniżeli od strony nie posiadającej przymiotu profesjonalisty, a więc należy oczekiwać, że radca prawny zna obowiązujące przepisy prawa. Wobec niewniesienia przez skarżącego właściwego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.