IV SAB/Wa 104/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-31

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie udostępnienia dokumentacji archiwalnej, w tym ksiąg meldunkowych, jest dopuszczalna, jeśli żądanie nie mieści się w katalogu czynności przewidzianych przepisami prawa materialnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli przepisy prawa materialnego nie nakładają na organ obowiązku podjęcia działania w formie żądanej przez stronę. W przypadku żądania wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej, w tym ksiąg meldunkowych, gdy przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidują jedynie wydanie zaświadczenia z danymi lub udostępnienie danych osobom wykazującym interes prawny, takie żądanie nie mieści się w katalogu czynności, do których organ jest zobowiązany, co skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy K., zarzucając mu uniemożliwienie wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej, w szczególności ksiąg meldunkowych, bez wydania stosownego postanowienia. Wójt odmówił wglądu, powołując się na ochronę danych osobowych. Skarżący wskazał, że jest stroną postępowania meldunkowego i domagał się umożliwienia wglądu do akt, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu i wymierzenia grzywny. Wójt Gminy K. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, zarzucając skarżenie bezczynności niewłaściwego organu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. sprawie uniemożliwienia wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 14 maja 2012 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. polegającą na uniemożliwieniu mu wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej – w szczególności ksiąg meldunkowych dotyczącej jego nieruchomości, bez dopełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że Wójt Gminy K. odmawia wglądu do tych dokumentów powołując się na ochronę danych osobowych, przy czym nie wydał stosownego postanowienia. Pismem z 26 lipca 2011 r. skarżący skierował do SKO w W. zażalenie na bezczynność Wójta. Zażalenie to zostało przekazane, zgodnie z właściwością, do Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione. Powołując się na uchwałę NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 1/11 skarżący dowodzi, że jest stroną postępowania meldunkowego. Podnosząc powyższe naruszenia wniósł m.in. o zobowiązanie skarżącego do umożliwienie mu wglądu do akt postępowań meldunkowych, stwierdzenie że bezczynność skarżonego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie mu grzywny. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, polegającej na skarżeniu bezczynności niewłaściwego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ponieważ jest niedopuszczalna. Biorąc pod uwagę treść art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 tekst jedn.) należy stwierdzić, że sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie lub rozstrzygają je co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie, czy też wydaniem innych aktów lub dokonaniem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Aby możliwa była ocena przez Sąd bezczynności danego organu administracji publicznej należy najpierw ustalić, czy żądanie wnioskodawcy mogło zostać przez organ spełnione, czyli czy istnieje przepis prawa zobowiązujący organ do podjęcia czynności lub wydania orzeczenia o treści żądanej przez stronę. Wobec tego organ administracji publicznej pozostawał będzie w bezczynności wówczas, gdy przepisy prawa materialnego będą nakładać na niego obowiązek podjęcia działania w przepisanej prawem formie, zgodnie z jego właściwością rzeczową i miejscową. Skarżący, jak wynika z akt niniejszej sprawy, żądał od Wójta Gminy K. wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej – w szczególności ksiąg meldunkowych dotyczącej jego nieruchomości. Przede wszystkim na wstępnie należy wyjaśnić, że żądanie skarżącego nie mogło zostać oparte o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie. Kwestię udostępniania danych osobowych ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych został bowiem uregulowany w rozdziale 8b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności o dowodach osobistych (Dz.U z 2006 r. Nr 139 poz. 993 j.t.). Przepisy tej ustawy miały zatem zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 44g ustawy o ewidencji ludności o dowodach osobistych, organy prowadzące zbiory meldunkowe, zbiór PESEL oraz ewidencje wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, na wniosek zainteresowanej osoby, złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, są zobowiązane wydać zaświadczenie zawierające pełny odpis przetworzonych danych dotyczących tej osoby. Zaświadczenie jest przekazywane w formie odpowiadającej złożonemu wnioskowi i może mieć formę wydruku z aktualnego programu informatycznego. Zgodnie zaś z art. 44i ust. 1 tej ustawy dane ze zbiorów meldunkowych oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia organ gminy. Zgodnie natomiast z art. 44h ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym jeżeli wykażą w tym interes prawny. Dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się na wniosek zainteresowanego podmiotu złożony w formie pisemnej lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dane są przekazywane w formie odpowiadającej złożonemu wnioskowi (art. 44h ust. 3) Powyższe regulacje wskazują, że dane dotyczące zbiorów meldunkowych mogą być wydane jedynie osobie, której dotyczą, jak również osobie, która wykaże w tym interes prawny. Przy czym powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że można żądać jedynie danych ze zbiorów meldunkowych. Dane te są przekazywane w formie odpowiadającej złożonemu wnioskowi. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie żądał wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej. Takiego rodzaju żądanie nie mieści się w katalogu czynności, do jakich podjęcia jest zobowiązany organ ewidencyjny. Skarżący na podstawie wskazanej ustawy mógł żądać danych z prowadzonych ksiąg - wydanych w stosownej formie, a nie wglądu do nich, gdyż tego rodzaju działania nie przewiduje powyższa ustawa. Wobec tego skarga na bezczynność Wójta Gminy K. podlega odrzuceniu, ponieważ przepisy prawa materialnego nie nakładają na ten organ obowiązku podjęcia działania w formie żądanej przez skarżącego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło