IV SAB/Wa 104/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie uniemożliwienia wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej postanawia: 1) zwolnić J. S. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla J. S. adwokata. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Wa 104/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie uniemożliwienia wglądu do pełnej dokumentacji archiwalnej. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 września 2012 r. W dniu 14 września skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku wskazał jednocześnie konkretnego adwokata (P. R.), z którego zastępstwa chciałby skorzystać. Z danych zawartych we wniosku oraz dokumentów do niego dołączonych wynika, że J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką małoletnich wnuków oraz synem i synową. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty 2219,52 zł., na którą składa się emerytura rolnicza uzyskiwana przez skarżącego oraz jego żonę (w wysokości po 859,26 zł. brutto) oraz zasiłki rodzinne jakie syn wnioskodawcy otrzymuje na dzieci w łącznej wysokości 501 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszka w domu syna (mieszkanie składa się z sześciu pomieszczeń, ogrzewanych centralnie, dom jest murowany, skanalizowany). Syn posiada nieruchomość rolną (gospodarstwo rolne) o powierzchni 2,58 i 6,1 ha. Wnioskodawca oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Płody rolne są przeznaczane, wg oświadczenia, w całości na żywność dla rodziny. Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich. Rozpatrując przedmiotowy wniosek stwierdzono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego J. S. wykazał, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje siedem osób, w tym czwórka wnuków kontynuujących naukę, które utrzymują się z dochodu o łącznej wysokości 2 219,52 zł. W tej sytuacji uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. O wyznaczenie adwokata Sąd zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W tym celu przekaże temu organowi samorządu zawodowego, wraz z odpisem postanowienia o udzieleniu prawa pomocy, wniosek strony zgłoszony w trybie art. 244 § 3 ustawy P.p.s.a., zawierający dane konkretnego adwokata, z którego zastępstwa strona pragnie skorzystać. Ostateczna decyzja co do wyznaczenia pełnomocnika pożądanego przez stronę należy bowiem do władz korporacyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.