IV SAB/Wa 106/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku E. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1973 r. nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 18 kwietnia 2010 r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z [...] czerwca 1973 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] grudnia 1972 r. orzekającej o przejęciu na Skarb Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego stanowiącego własność A. i J. A., położonego we wsi K. gm. J., oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż nic nie może usprawiedliwiać organu w przypadku jego bezczynności trwającej ponad 7 miesięcy. Minister w dniu [...] lipca 2009 r. wydał postanowienie, którym przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 sierpnia 2009 r., z uwagi na konieczność dokonania ustaleń aktualnego stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości. Do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał jednak wniosku, czym naruszył art. 35 § 3 i 36 § 1 K.p.a. Stąd, w ocenie skarżącego, skarga na bezczynność organu jest w pełni uzasadniona. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż niewątpliwie popadł w zwłokę, ale nie pozostaje w bezczynności. Obecnie strony postępowania, w szczególności aktualni właściciele działek wchodzących w skład przedmiotowego gospodarstwa rolnego, zostali w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, wezwani do zapoznania się z aktami sprawy. Po upływie wskazanego terminu zostanie w sprawie wydana decyzja. Organ przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Innymi słowy przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia czy organ w dacie orzekania pozostaje w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a., mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86). Przede wszystkim należy podkreślić, iż zasada sformułowana w art. 6 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 i art. 36 K.p.a. Obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 8 K.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. W myśl art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest, zgodnie z treścią art. 36 K.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności z 19 stycznia 2006 r., uzupełniony następnie pismem z 25 maja 2006 r., został przekazany według właściwości do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności w terminie sześćdziesięciu dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Wskazany wyrok, zawierający jednoznaczne wytyczne co do dalszego postępowania, doręczono Ministrowi w dniu 18 grudnia 2007 r. Od tego czasu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjął chronologicznie następujące działania: pismem z 14 kwietnia 2008 r. zawiadomił strony, iż został zgromadzony materiał dowodowy dający podstawę do wydania rozstrzygnięcia i wezwał do zapoznania się z aktami sprawy w terminie 14 dni; pismami z 6 lipca 2009 r. zwrócił się do: Urzędu Gminy J. o przesłanie wszelkich posiadanych w tej sprawie akt dotyczących przejęcia spornej nieruchomości, Starostwa Powiatu [...] o przesłanie danych w zakresie obecnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, w szczególności o podanie aktualnych numerów działek tej nieruchomości, ich powierzchni, informacji dotyczących właścicieli bądź posiadaczy zależnych ze wskazaniem adresów do doręczeń, ponadto o wskazanie podstawy prawnej władania oraz dołączenie kopii dokumentów, M.K. o nadesłanie odpisu lub uwierzytelnionej notarialnie kopii postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. A.; postanowieniem z [...] lipca 2009 r. przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 31 sierpnia 2009 r.; pismem z 18 maja 2010 r. poinformował strony, iż został zgromadzony materiał dowodowy dający podstawę do wydania rozstrzygnięcia i wezwał do zapoznania się z aktami sprawy w terminie 14 dni; postanowieniem z [...] maja 2010 r. przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 czerwca 2010 r.; Jak wynika z powyższego stanu sprawy, Minister pomimo upływu blisko 4 lat od wpłynięcia wniosku, jak i 3 lat od wydania wyroku przez WSA w Warszawie z 9 października 2007 r., w dalszym ciągu nie załatwił sprawy przez wydanie stosownego rozstrzygnięcia. W 2008 r. organ zawiadomił strony, iż został zgromadzony materiał dowodowy dający podstawę do wydania rozstrzygnięcia i wezwał do zapoznania się z aktami sprawy w terminie 14 dni. Tymczasem po tym fakcie próbował uzupełniać akta, ustalać wszystkie strony postępowania, czy obecny stan prawny przedmiotowej nieruchomości. Niemniej jednak przez cały 2008 r. dokonał jedynie jednej czynności, a przez cały 2009 r. w jednym dniu sformułował trzy wezwania oraz [...] lipca 2009r. przedłużył termin rozpoznania sprawy do 31 sierpnia 2009 r. Termin ten upłynął bezskutecznie. Z kolei działania Ministra w 2010 r. podjęte zostały dopiero po wpływie skargi na bezczynności, czyli po dniu 23 kwietnia 2010 r., tym niemniej w dalszym ciągu nie zostało wydane jakiekolwiek rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności. Minister kolejny raz przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 30 czerwca 2010 r., jednakże i ten termin nie został zachowany. W świetle powyższego, a także mając na uwadze powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, niezrozumiałe jest stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż "organ popadł w zwłokę, jednakże nie pozostaje w bezczynności". Przedstawione tłumaczenie organ jest nie na miejscu w sytuacji, gdy organ czynności jakie w sprawie wykonywał przez okres trzech lat, podejmował w zasadzie raz w roku, albo został zmotywowany wniesieniem kolejnej skargi na bezczynność. Wobec braku w sprawie rozstrzygnięcia, które powinno zapaść bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w art. 35 K.p.a., należało uznać, iż organ pozostaje w bezczynności. W tym stanie rzeczy - w ocenie Sądu - nie może budzić wątpliwości, że zaistniała przesłanka uwzględnienia skargi na bezczynność i należało orzec - na zasadzie art. 149 P.p.s.a. - jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Z kolei o kosztach postanowiono - w punkcie 2 - na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.