IV SAB/Wa 107/17

Dnia 5 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie renty rodzinnej postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 9 lutego 2017 roku P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 stycznia 2017r. o przyznanie renty rodzinnej po W. T., zmarłym w dniu [...] listopada 2016r. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność skargi wobec jej przedwczesności i niewyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia w sprawie. Zarządzeniem z dnia 18 maja 2017r. (k. 16) skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie odpisu zażalenia do organu wyższego stopnia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, a także dowodu nadania zażalenia do organu wyższego stopnia. Odpis zarządzenia z dnia 18 maja 2017r. został doręczony skarżącemu w dniu 13 czerwca 2017r. w trybie art. 73 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia; doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Siedmiodniowy termin do przedłożenia odpisu zażalenia do organu wyższego stopnia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. upłynął bezskutecznie w dniu 20 czerwca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z dniem 1 czerwca 2017r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) art. 52 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016; poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a. otrzymał brzmienie skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Na mocy art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw przepis art. 52 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017r. Zatem z uwagi na wniesienie skargi w dniu 9 lutego 2017r. w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 52 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23 ze zm.) – dalej k.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017r. Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 4 stycznia 2017r. o przyznanie renty rodzinnej po W. T., zmarłym w dniu [...] listopada 2016r. skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., gdyż nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia. Niezłożenie takiego zażalenia z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, a więc z co najmniej trzydziestodniowym wyprzedzeniem, wynikającym z terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zakreślonych w art. 35 k.p.a., stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który nie podejmuje działań w toku postępowania administracyjnego i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony. Z treści odpowiedzi na skargę jednoznacznie wynika, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu administracji publicznej skarżący nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia. Skarżący pomimo wezwania go do przedłożenia odpisu zażalenia wniesionego do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zarządzeniem z dnia 18 maja 2017r., nie złożył w zakreślonym siedmiodniowym terminie stosownego odpisu zażalenia na niezałatwiernie przez organ administracji publicznej wniosku o przyznanie renty rodzinnej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Wobec niewyczerpania przez skarżącego środka zaskarżenia, jaki służył mu w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.