IV SAB/Wa 108/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. w przedmiocie : rozpatrzenia wniosku p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 12 kwietnia 2013r. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przy ul. [.,..] w W. w wydaniu mu zaświadczenia potwierdzającego fakt, że jego niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż nie należy ona do jego właściwości, co skutkuje jej odrzuceniem. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych (podobnie J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.., 2004, s. 115). Przedmiotem sprawy jest sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych- skarga na bezczynność ZUS. Zastosowanie znajdują tu więc przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych rozdział 8 Obowiązki ubezpieczonych oraz tryb odwoławczy. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą bowiem do zakresu spraw cywilnych podlegających postępowaniu sądowemu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 k.p.c.). W tych sprawach właściwy jest sąd powszechny, z wyjątkiem spraw o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku oraz o umorzenie należności (art. 83 u.s.u.s.). Powyższe ustalenie znajduje również zastosowanie przy wydawaniu zaświadczeń przez ZUS. Zgodnie bowiem z art. 217 § 1 k.p.a. - organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia - art. 219 k.p.a. Zgodnie z art. 180 § 1 i § 2 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do treści art. 181 k.p.a. organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne; do postę- powania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 k.p.a., który stanowi, że przepisy tego Kodeksu stosuje się w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych tylko w takim zakresie, w jakim przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych nie zawierają uregulowań odmiennych. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 9 marca 2006 r., II UZP 1/06 (OSNP 2006 nr 13 -14, poz. 217), stwierdził, że nowe akty normatywne istotnie zmieniające obowiązujący dotychczas system ubezpieczeń społecznych, utrzymały konstrukcję, w myśl której pierwszeństwo przed regulacją zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego, mają przepisy postępowania zawarte w ustawie systemowej, stanowiąc w art. 123, że sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa ta nadto przewidziała odrębny niż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego tryb odwoławczy, wskazując w art. 83 ust. 2, że od decyzji organu rentowego wydanych w zakresie indywidualnych spraw dotyczących między innymi ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W ocenie Sądu takim przepisem o charakterze szczególnym zawierającym odmienną regulację aniżeli zawarta w 219 k.p.a. jest przepis art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, ZUS w tych przypadkach wydaje decyzję. W świetle ust. 2 tego przepisu od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień ZUS zażalenie nie przysługuje. Przyjęcie, iż przepis art. 83b ust. 1 ustawy znajdzie zastosowanie w sprawie odmowy wydania zaświadczenia lub wydania zaświadczenia o żądanej treści, wymaga ustalenia, że postanowienie z art. 219 k.p.a. można zaliczyć do postanowień kończących postępowanie w sprawie. W sytuacji zatem gdy w niniejszej sprawie skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, która należy do zakresu spraw cywilnych, objętych właściwością sądu powszechnego, to w tych sprawach wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a odrzucono skargę. Rozstrzygnięcie o zwrocie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wydano w oparciu o art. 250 w zw. z art. 242 p.p.s.a.