IV SAB/Wa 116/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska,, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie : rozpoznania wniosku p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w sprawie; 2. zasądzić od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej E. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] listopada 1981 r. o przejęciu na własność Państwa jako mienia opuszczonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,64 ha, położonego we wsi L., obejmującego działki ew. nr [...], [...], [...] oraz [...]. Skarżąca wniosła także o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 28 lutego 2007 r. skarżąca wniosła do SKO w O. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] listopada 1981 r, zaś jej wniosek w dniu 22 czerwca 2007 r. przekazano Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy. Po podjęciu pewnych działań organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na IV kwartał 2009 r. Do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona. W tym stanie rzeczy organ naruszył obowiązek wynikający z art. 35 § 1 i 3 oraz art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.". W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w dniu [...] maja 2010 r. wydał postanowienie o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością do Wojewody [...], w związku z czym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p. p. s. a., a więc m. in. w sprawach, gdy organ pozostaje w bezczynności w wydaniu decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p. p. s. a.). W niniejszej sprawie oczywiste jest zdaniem Sądu, że organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w dniu wniesienia skargi. Postanowienie SKO w O. z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie przekazania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosku skarżącej do rozpatrzenia jako organowi właściwemu wpłynął bowiem do Ministra w dniu 22 czerwca 2007 r., natomiast pozostałe materiały związane ze sprawą - w dniu 18 marca 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył więc obowiązujące go terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k. p. a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k. p. a.). Wziąć jednak należy pod uwagę okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, ponieważ w dniu [...] maja 2010 r. wydał postanowienie o przekazaniu sprawy zgodnie z właściwością do Wojewody [...]. Stosownie do art. 161 § 1 p. p. s. a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (opubl. w ONSAiWSA 2009/4/63) art. 161 § 1 pkt 3 p. p. s. a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p. p. s. a. - organ wyda akt, co do którego pozostawał w bezczynności. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec wydania aktu przez organ, stanowiącego o bezprzedmiotowości postępowania oznacza, że przegraną stroną procesu jest organ, który w wyniku wniesienia skargi przez stronę usunął stan niezgodności z prawem. W takiej sytuacji Sąd nie może uwzględnić skargi na podstawie art. 149 p. p. s. a. przez nakazanie określonego działania, gdyż organ nie jest już bezczynny. Z dniem doręczenia skargi organowi następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, w ramach którego organ może w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p. p. s. a.) podjąć rozstrzygnięcie w sprawie. Może tego dokonać uwzględniając skargę w całości, a zatem wydając żądany przez stronę akt. Z art. 149 p. p. s. a. wynika ponadto a contrario, że wydanie aktu przez organ wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy akt wydany został z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania. Oznacza to, że organ wprawdzie pozostaje w zwłoce, lecz nie jest bezczynny, a przedmiotem skargi z art. 3 § 2 pkt 8 p. p. s. a. jest właśnie bezczynność. Sąd byłby natomiast uprawniony do oddalenia skargi w przypadku stwierdzenia, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Gdy jednak sąd dojdzie do wniosku, że organ w dniu wniesienia skargi był bezczynny, ale przestał nim być (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), to powinien uznać, że sprawa sądowoadministracyjna w przedmiocie bezczynności organu przestała istnieć, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem sama bezczynność organu, a nie wadliwość jego działania (dokonanie czynności po terminie). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p. p. s. a. orzeczono, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 201 § 1 p. p. s. a.