IV SAB/Wa 120/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie nierozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do rozpoznania w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu orzeczenia wraz z aktami sprawy wniosku skarżącej M. K. zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2007 r. nr [...]; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SAB/Wa 120/08 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 7 lipca 2008 r. M. K., zwana dalej "skarżącą", wniosła skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zwanego dalej "GDDKiA" albo "organem" w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 15 lutego 2008 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia GDDKiA z dnia [...] września 2007 r. nr [...], odmawiającego uzgodnienia inwestycji polegającej na lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz lokalizacji szczelnego zbiornika na ścieki na terenie działki nr [...] położonej w P., przy drodze krajowej nr [...]. Uzasadniając skargę, skarżąca podniosła, iż od złożenia wniosku minęły ponad cztery miesiące, a sprawa do tej pory, pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 20 czerwca 2008 r. nie została załatwiona. Tym samym organ naruszył art.35§3 k.p.a. Odpowiadając na skargę, organ wskazał, co następuje. 1. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. GDDKiA odmówił uzgodnienia warunków zabudowy. 2. Pismem z dnia 15 lutego 2008 r. skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] września 2007 r. 3. Innym pismem z dnia 15 lutego 2008 r. skarżąca wystąpiła do organu o wydanie decyzji administracyjnej zezwalającej na lokalizację zjazdu. 4. W związku z wniesioną pismem z dnia 7 lipca 2008 r. skargą dotyczącą bezczynności GDDKiA w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] września 2007 r. organ wyjaśnia, iż mając na uwadze zasadę, zgodnie z którą w sprawie należy działać posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, poinformował skarżącą o działaniach, jakie zostały podjęte celem wydania orzeczenia zgodnego z wolą skarżącej: - przy piśmie z dnia [...] maja 2008 r. wydana została decyzja zezwalająca na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] do terenu inwestycji, decyzja ta z uwagi na to, iż nie złożono wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stała się ostateczna i wszelkie jej zapisy są w pełni wiążące, decyzja ta stanowiła podstawę do uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji zgodnie z wnioskiem strony, - celem pozytywnego uzgodnienia planowanej inwestycji organ pismem z dnia [...] maja 2008 r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy P. o przesłanie projektu decyzji, - w dniu [...] czerwca 2008 r. do organu wpłynęło pismo wraz z projektem decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., ustalającym na rzecz skarżącej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budowie szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki. W punkcie 3g wskazano, że obsługa komunikacyjna terenu inwestycji przewidziana jest z drogi krajowej poprzez projektowany zjazd indywidualny, z uwagi na wydaną decyzję lokalizacyjną zezwalającą na projektowany zjazd, o którym mowa powyżej, organ postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. uzgodnił planowaną inwestycję. 5. Mając na uwadze to, iż GDDKiA była wyłącznie organem uzgadniającym warunki zabudowy, zaś organem głównym ustalającym strony tego postępowania był Urząd Miasta i Gminy w P., który jako stronę postępowania wskazał wyłącznie skarżącą, omawiane postanowienie doręczone zostało bezpośrednio stronie. 6. Z całości akt sprawy oraz z faktu, iż strona nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, wynika jednoznacznie, że sporna kwestia warunków zabudowy dla działki nr [...] położonej w P. rozpatrzona została w całości zgodnie z oczekiwaniem strony. 7. Wobec powyższego stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] września 2007 r. stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a. oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Zgodnie z art.149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi jest bezczynność GDDKiA w przedmiocie rozpoznania wniosku stwierdzenie nieważności wcześniejszego postanowienia tego organu. Zgodnie z art.156§1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zgodnie z art.158§1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Zgodnie z art.126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Z zestawienia powyższych przepisów k.p.a. wynika, iż wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia winien co do istoty zostać załatwiony postanowieniem. W myśl art.126 w związku z art.156 i nast. k.p.a. organ winien zatem – w formie postanowienia - ewentualnie: 1) stwierdzić w całości lub części kwestionowane postanowienie, 2) odmówić stwierdzenia jego nieważności, 3) ograniczyć się do stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności postanowienia. Mogą również zaistnieć okoliczności, uniemożliwiające organowi merytoryczne załatwienie wniosku (konieczność zawieszenia postępowania, czy też jego umorzenia), co jednakże również wiąże się z obowiązkiem wydania stosownych, przewidzianych w k.p.a. orzeczeń administracyjnych. Działania powyższe organ winien podjąć w terminach wskazanych w art.35 k.p.a. Podkreślić należy, iż postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] września 2007 r. posiada odrębny, niezależny byt prawny od postępowań, które wskazano w odpowiedzi na skargę. Niedopuszczalne w tej sytuacji jest działanie organu, który uznał, iż jest zwolniony z procedowania w przedmiocie wniosku skarżącej z tej racji, iż inne postępowania administracyjne, toczące się z udziałem skarżącej zakończyły się dla niej korzystnie. Stwierdzenie organu, iż postępowanie z wniosku skarżącej z dnia 15 lutego 2008 r. stało się bezprzedmiotowe jest nietrafne, a termin bezprzedmiotowość został tu użyty w znaczeniu potocznym, nie zaś odpowiadającym utrwalonemu w orzecznictwie i doktrynie stanowisku sformułowanemu w odniesieniu do bezprzedmiotowości postępowania, o której mowa w art.105§1 k.p.a. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art.149 p.p.s.a.