IV SAB/Wa 127/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. S. i J. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1980 r. nr [...] w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia niniejszego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących K. S. i J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem procesowym z dnia 4 maja 2006 r. skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 21 kwietnia 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1980 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy w A. z dnia[...] maja 1980 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, jednakże z treści pisma z dnia 23 maja 2005 r. jednoznacznie wynika, że K. i J. S. wnoszą o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r. w przedmiocie przejęcia z urzędu na własność Państwa, w zamian za rentę, gospodarstwa rolnego położonego we wsi B. o obszarze 11,69 ha stanowiącego własność K. i S. S. - a do załatwienia tego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest właściwy. Z tego względu - jak wskazuje w odpowiedzi na skargę organ - postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał wniosek skarżących według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Stosownie do art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania [...]. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa). Rozpoznając skargę skarżących w pierwszej kolejności wskazać należy, że spadkodawca skarżących - S.S. - 9 kwietnia 1980 r. złożył wniosek do Naczelnika Gminy w A. o przekazanie gospodarstwa rolnego o pow. 11,69 ha na rzecz syna J. S. i jego żony K. S.. W sprawie zapadły następujące orzeczenia: decyzja z dnia [...] maja 1980 r., którą Naczelnik Gminy w A. odmówił sporządzenia umowy przekazania gospodarstwa rolnego oraz decyzja z dnia [...] lipca 1980 r., którą Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Gminy w A. Niezależnie od powyższych rozstrzygnięć, decyzją z dnia [...] sierpnia 1980 r. wydaną z urzędu, Naczelnik Gminy w A. przejął na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwo rolne położone we wsi B. o pow. 11,69 stanowiące własność K. i S. S. Powyższa decyzja nie została zaskarżona w toku instancji. Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2004 r. złożonym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi K. i J. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1980 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] maja 1980 r., którą Naczelnik Gminy w A. odmówił sporządzenia umowy przekazania gospodarstwa rolnego. W kolejnym piśmie z dnia 23 maja 2005 r. (data wpływu do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi) J. S. zwrócił się o przyśpieszenie "trybu załatwiania" jego wniosku dotyczącego przejęcia przez Skarb Państwa gospodarstwa po ojcu S. S. Wobec niepodjęcia żadnego rozstrzygnięcia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi K. i J. S. wnieśli skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tymczasem postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał wg właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] akta sprawy oraz wniosek K. i J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwo rolne położone we wsi B. o pow. 11,69 stanowiące własność K. i S. S.. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że właściwym rzeczowo do rozpoznania wniosku skarżących jest w/w samorządowe kolegium. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone w toku instancji. Rozpoznając niniejszą skargę stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi błędnie odczytał wniosek skarżących. W niniejszej sprawie winna więc mieć zastosowanie regulacja zawarta w art. 63 § 1-3 kpa obligująca organ administracji państwowej do szczególnie wnikliwego badania pism pod kątem zawartych w nich treści oraz dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia przedmiotu żądania strony, zwłaszcza gdy żądanie pochodzi od osoby, która czyni to w sposób wieloznaczny. Niezbędny jest przy tym czynny udział samych zainteresowanych stron, które - na żądanie organu - powinny ostatecznie zadecydować o tym, w jakim kierunku powinno być wszczęte postępowanie. Organ nie jest w ocenie sądu władny do zmiany żądania strony. W wyroku z dnia 17 września 1992 r. sygn. akt III SA 949/92 przyjęto, że o tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona, zaś jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ ma obowiązek na podstawie art. 9 kpa czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Rozpoznanie sprawy bez ustalenia dokładnego przedmiotu żądania wszczynającego postępowanie administracyjne stanowi naruszenie przepisów postępowania. Organ winien więc w pierwszej kolejności ustalić, stwierdzenia nieważności jakich decyzji domagają się skarżący. Tym bardziej, że jest właściwy do rozpoznania wniosku z dnia 21 kwietnia 2004 r., w którym skarżący jasno sprecyzowali swoje żądanie. Potwierdzili je w skardze na bezczynność organu wniesioną do sądu. W sprawie brak również zawiadomienia skarżących o ewentualnej przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy. Skoro, jak wynika z powyższego, organ administracji publicznej nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, ani też nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa skargę należało uznać za uzasadnioną i stosownie do art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.