IV SAB/Wa 127/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-26

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem, ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać oddalone, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona została już wcześniej prawomocnie zwolniona od tych kosztów w tym samym postępowaniu. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli mimo zwolnienia od kosztów sądowych, sytuacja materialna strony nadal nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest bezrobotny, opiekuje się chorą matką, a jedynym dochodem rodziny jest jej emerytura. Wcześniej, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r., został już zwolniony od kosztów sądowych w tej sprawie. Sąd rozpoznał ponownie wniosek, biorąc pod uwagę wcześniejsze zwolnienie oraz sytuację materialną strony.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla K. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. z dnia 10 czerwca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla K. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. K. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 10 czerwca 2009 r., wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką (rubryka nr 6 formularza wniosku). Jedynym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest świadczenie emerytalne matki w miesięcznej wysokości 659 zł (rubryka nr 10 formularza wniosku). Skarżący jest osobą bezrobotną. W aktach sprawy znajdują się pisma z dnia 7 października 2008 r. (karta 30) i z dnia 12 grudnia 2008 r. (karta 53), w których wskazał, że nie może podjąć pracy, ponieważ opiekuje się matką, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Jak wynika z oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku, skarżący został pozbawiony własności budynków. Nie posiada wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych (rubryka nr 7 formularza wniosku). Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SAB/Wa 127/08 referendarz sądowy przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił K. G. od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Jak wskazano, postanowieniem dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt IV SAB/Wa 127/08, po rozpoznaniu wniosku z dnia 5 stycznia 2009 r. o przyznanie prawa pomowcy złożonego w przedmiotowej sprawie, referendarz sądowy zwolnił K. G. od kosztów sądowych. Postanowienie to jest prawomocne. Zatem już od dnia złożenia wskazanego wniosku skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Należy podkreślić, że przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych na mocy orzeczenia sądowego, nie jest on zobowiązany do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek w z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Dochód uzyskiwany w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 659 zł miesięcznie, co daje kwotę 329,50 zł na jedną osobę. Wprawdzie powołanym wyżej postanowieniem z dnia 20 stycznia 2009 r. K. G. zwolniono od kosztów sądowych, jednakże należy stwierdzić, że mimo to, przy dochodach w gospodarstwie domowym kształtujących się na wskazanym wyżej poziomie, nie posiadając wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych ani innych zasobów pieniężnych, wnioskodawca może zaspokoić jedynie podstawowe, bieżące koszty utrzymania. W konsekwencji nie jest w stanie wygospodarować środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło