IV SAB/Wa 127/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi J. M. i A. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie dokumentów 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżących J. M. i A. M., data wpływu [...] października 2011 r., w przedmiocie udostępnienia dokumentów, w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. P. J. i A. M. wnieśli skargę, zarzucając Wójtowi Gminy D. bezczynność przy rozpatrywaniu ich wniosku o udostępnienie im dokumentów, dotyczących prowadzonego postępowania w przedmiocie usunięcie drzew bez zezwolenia. Uzasadniając skargę, podniesiono, że nie udostępniono im całych akt do wglądu. Usunięto z nich, w obecności Skarżących, pewne dokumenty na samym początku. Zachowano je w innych, niedostępnych dla nich aktach. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazano, co następuje: - Skarżący byli informowani o przysługującym im prawie wglądu do akt i z tego prawa korzystali; akta, zgromadzone w przedmiotowym postępowaniu, były w całości udostępniane Stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego; stosownie do art. 77 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", 1 września 2011 r. Skarżący zostali ustnie poinformowani, że do urzędu wpłynęło pismo zawierające informację o wycięciu drzew z działki ew. nr [...] w miejscowości C., - pismo to - zdaniem organu - nie stanowiło akt sprawy (znak [...]) i Strony nie miały prawa wglądu do tego pisma ze względu na ochronę danych osobowych nadawcy pisma, jak również z uwagi na zachowanie tajemnicy korespondencji, co wynika bezpośrednio z przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, jak i przepisów o ochronie danych osobowych; stanowisko to było przedstawione skarżącym m.in. w uzasadnieniu do uchwały Rady Gminy D. nr [...] z [...] października 2011 r., piśmie z 25 lutego 2014 r. oraz w uzasadnieniu do uchylonych decyzji (z [...] marca 2014 r.), - pismo, będące przedmiotem skargi, nie zostało włączone do akt sprawy, więc nie istniała prawna możliwość wydania postanowienia o odmowie udostępnienia akt; udostępnienia bądź też odmowy udostępnia akt można bowiem dokonać tylko w odniesieniu do tych dokumentów, które są w aktach danej sprawy, a nie jakichkolwiek dokumentów, w tym dokumentów będących w posiadaniu organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia - zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniły zadość temu wymaganiu stwierdzenia zawarte w odwołaniach od decyzji z 30 listopada 2011 r. (str. 2 wersy 12-16 od dołu) oraz od decyzji z 20 marca 2014 r. (str. 3 wersy 4-7 od góry). Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.). Trafne są zarzuty dotyczące występowania bezczynności w sprawie. Skarżący złożyli na piśmie wniosek o udostępnienie określonych dokumentów (data wpływu 14 października 2011 r. - pkt 1). W takiej sytuacji organ administracji winien był udostępnić dokumenty albo: - wydać postanowienie o odmowie udostępnienia akt, w myśl art. 74 § 1 K.p.a., o ile dokumenty te stanowiły w istocie element akt bądź jeżeli chodziło o inne dokumenty, pozostające w dyspozycji organu - rozpoznać wniosek, jako żądanie udostępnienia informacji publicznej, w myśl ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782); w świetle jej przepisów (wg stanu prawnego na dzień wniesienia skargi na bezczynność) odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1). Organ administracji winien był udostępnić dokument bądź orzec w sprawie w stosownej formie, tak, aby umożliwić zainteresowanym kontrolę legalności jego działań w procedurze odwoławczej, a następnie możliwość zaskarżenia kwestionowanego aktu do sądów administracyjnych, co wynika z odpowiednio z art. 74 § 2 K.p.a. in fine, bądź art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli w sprawie - w ocenie organu - nie znajdzie zastosowania szczególna forma udostępniania dokumentów, zakreślona art. 73 § 1 K.p.a. (nie chodzi o dokumenty, stanowiące część akt administracyjnych), żądanie należy rozpatrzeć na zasadach ogólnych, w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej (wobec treści jej art. 1 ust. 2). W tej sytuacji nie może być oceniana przez Sąd na danym etapie, merytoryczna argumentacja organu administracji, gdzie wskazuje się, że sporny dokument, jako niestanowiący części akt administracyjnych, nie może być udostępniony czy przywoływano ograniczania w jego udostępnieniu, wynikające ze stosownych regulacji. Stanowisko organu w tym zakresie musi zostać sformułowane z zachowaniem stosownej formy, ze wskazaniem przysługujących stronie środków odwoławczych. Z kolei jego ocena w niniejszym postępowaniu przez Sąd byłaby przedwczesna, wobec braku zachowania instancyjności postępowania w danym zakresie. Skoro organ nie dokonał czynności materialno-technicznej udostępnienia dokumentów, bądź nie orzekł w stosownej formie o odmowie ich udostępnienia, pozostaje on w bezczynności. W rozpatrywanym przypadku, bezczynność nie miała charakteru kwalifikowanego (rażącego). Organ komunikował bowiem swoje stanowisko w sprawie (patrz pisma, przywoływane w odpowiedzi na skargę), lecz bez zachowania wymaganej formy. Bezczynność polegała więc w istocie na uchybieniu wymaganej procedurze. Zobowiązując organ administracji do rozpatrzenia wniosku i zakreślając ku temu wymagany czas, Sąd miał na uwadze, że załatwienie sprawy nie wymaga przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, lecz jedynie dokonania czynności bądź zajęcia stanowiska w sprawie we właściwej formie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.