IV SAB/Wa 128/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 31 października 2012 r. skarżący zamieścił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, składając wniosek na urzędowym formularzu w dniu 22 listopada 2012 r. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2013 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku i niezłożenie dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Od powyższego postanowienia skarżący, w piśmie z dnia 27 stycznia 2013 r., wniósł sprzeciw, na skutek którego powyższe postanowienie referendarza sądowego utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wezwanie powyższe, wraz z pouczeniem o treści art. 233 § 1 kk i stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 18 lutego 2013 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 25 lutego 2013 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykonał wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 tej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W myśl art. 245 § 1–3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a to oznacza, że jest on zobligowany do wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Jeżeli strona postępowania uchyla się – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Skarżący nie podjął nawet próby zadośćuczynienia nałożonemu nań zobowiązaniu, kwestionując zarówno w sprzeciwie, jak i w zażaleniu z dnia 21 lutego 2013 r. jego zasadność. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie mu przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.