IV SAB/Wa 133/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, jeśli organ ten podjął już czynność będącą przedmiotem skargi po jej wniesieniu, a jednocześnie ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli organ ten podjął już czynność po wniesieniu skargi, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. Niemniej jednak, sąd nadal ma obowiązek ocenić, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nawet jeśli postępowanie sądowe zostało umorzone. W tym przypadku, mimo stwierdzonej bezczynności, sąd uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę m.in. zawisłość innej sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania. Wójt przez półtora roku nie przekazał wniosku Wojewodzie, który był organem właściwym do jego rozpoznania. Po wniesieniu skargi, Wójt przekazał wniosek Wojewodzie. Skarżąca domagała się zobowiązania Wójta do wydania decyzji, kontroli przewlekłości, wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania sumy pieniężnej oraz ukarania pracownika. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta do rozpoznania wniosku, stwierdził bezczynność, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącej A. K. z dnia [...] maja 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku; 3. stwierdza, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. K. kwotę 100, 00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienia postępowania 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącej A. K. z dnia [...] maja 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z lokalu na pobyt stały; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę: 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej A. K. kwotę 100, 00 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Pismem z dnia 13 marca 2017 r. A. K. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") skargę na bezczynność Wójta Gminy K. (dalej także "Wójta") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej, zawartego w piśmie z dnia 6 maja 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania J. W. (dalej "osoby zameldowanej w spornym lokalu/zameldowanego") z pobytu stałego w budynku nr [...] w miejscowości K., gmina K., zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] września 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy (po rozpatrzeniu odwołania skarżącej) decyzję Wójta z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], którą to decyzją Wójt odmówił wymeldowania w/w osoby. W skardze wniesiono o: 1) zobowiązanie Wójta do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu osoby zameldowanej z pobytu stałego w budynku nr [...] w miejscowości K., gmina K. (dalej "sporny lokal") w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, 3) wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia wniosku w terminie, 4) o orzeczenie, na podstawie art.6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1169) w związku z art.149 § 1a p.p.s.a., czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo tego ze będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu, 5) na podstawie art.154 § 7 p.p.s.a. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art.154 § 6 p.p.s.a., 6) zobowiązanie Wójta do dyscyplinarnego ukarania pracownika, winnego niezałatwienia sprawy w terminie, na zasadach określonych w art.38 k.p.a. II. Stan sprawy, poprzedzający wniesienie skargi do Sądu przedstawia się w następujący sposób: 1. Pismem datowanym na 5 maja 2015 r., które wpłynęło do organu w dniu następnym, skarżąca wniosła do Wójta o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania zameldowanego z pobytu stałego w spornym budynku, które to postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] września 2014 r. nr [...], utrzymującą w mocy (po rozpatrzeniu odwołania skarżącej) decyzję Wójta z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], którą to decyzją Wójt odmówił wymeldowania w/w osoby. We w/w piśmie, zatytułowanym wprost jako "Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego" skarżąca powołała się na przyczyny wznowienia postępowania, wskazane w art.145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., wskazując iż wystąpiły one w następstwie wydania przez Sąd Rejonowy w G., w sprawie o sygn. akt [...], postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r., zobowiązującego zameldowanego, w trybie przewidzianym w art.11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, do opuszczenia spornego lokalu. 2. Kolejnymi pismami z dnia: 2 i 30 czerwca, 28 lipca, 25 sierpnia, 22 września, 20 października, 17 listopada i 16 grudnia 2015 r. oraz 14 stycznia, 12 lutego, 11 marca, 8 kwietnia, 6 maja, 3 czerwca 2016 r. Wójt zawiadamiał skarżącą o sukcesywnym przedłużaniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność uzyskania odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...]. 3. Przy piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r., złożonym przez skarżącą w nawiązaniu do wniosku z dnia 5 maja 2015 r. ("W nawiązaniu do mojego wniosku z dnia 5 maja 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego ..."), skarżąca przedłożyła organowi odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2015 r. z klauzulą wykonalności z dnia [...] grudnia 2016 r., żądając wymeldowania "w trybie natychmiastowym" osoby zameldowanej w spornym lokalu. 4. W piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r. Wójt poinformował skarżącą m.in., że w jego ocenie brak jest obecnie podstaw do żądanego wznowienia postępowania o wymeldowanie, co wynika z faktu zawisłości przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2327/14, oddalającego z kolei skargę skarżącej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. 5. Pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. skarżąca ustosunkowała się do pisma Wójta z dnia 30 grudnia 2016 r. 6. Odrębnym pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewody zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Wójta postępowania w sprawie. 7. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Wojewoda uznał zażalenie skarżącej za uzasadnione. Organ wskazał w tym zakresie, co następuje: Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania lub o odmowie wznowienia postępowania wydaje organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sprawie dotyczącej wymeldowania J. W. z pobytu stałego w budynku nr [...] w miejscowości K., gm. K. decyzję ostateczną z [...] września 2014 r., nr [...] wydał Wojewoda [...]. Decyzja ta zapadła po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wójta Gminy K. z [...] lipca 2014 r., nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania J. W. z miejsca pobytu stałego. Zatem wniosek skarżącej z 5 maja 2015 r. o wznowienie postępowania, który wpłynął do Urzędu Gminy K. w dniu następnym, Wójt Gminy K. miał obowiązek przekazać Wojewodzie [...], zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że jeśli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Natomiast Wójt Gminy K. przez półtora roku (tj. od 6 maja 2015 r. do 18 stycznia 2017 r.) nie przekazywał Wojewodzie [...] jako organowi właściwemu wniosku skarżącej w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z [...] września 2014 r., nr [...], co uzasadnia stwierdzenie, że pozostawał on w głębokiej bezczynności. Jednocześnie organ wyższego stopnia odstąpił od wyznaczenia organowi niższej instancji dodatkowego terminu do załatwienia sprawy, bowiem przedmiotowy omawiany wniosek skarżącej został przekazany Wojewodzie [...] wraz z aktami administracyjnymi przy piśmie z 20 stycznia 2017 r. Niemniej zauważyć należy, że z akt przedmiotowej sprawy nie wynikają przyczyny tak rażącego opóźnienia w wykonaniu ciążącego na organie I instancji obowiązku wynikającego z art. 65 § 1 k.p.a. ani powody, dla których uznał się on za organ kompetentny do rozstrzygnięcia powyższego wniosku we własnym zakresie. Z tego też względu Wojewoda [...] uznał za konieczne wyjaśnienie przez Wójta Gminy K. przyczyn oraz ustalenie osób winnych omawianego zaniechania. 8. Pismem z dnia 8 marca 2017 r. Wójt przedstawił Wojewodzie następujące wyjaśnienia co do przyczyn zaistniałej bezczynności. Skarżąca była informowana przez tutejszy organ, iż na obecnym etapie postępowania w związku z postępowaniem sądowoadministracyjnym przed NSA, brak jest możliwości wznowienia postępowania. Ponadto, przesłanka materialnoprawna wznowienia na którą powołała się strona, nie mogła stanowić podstawy wznowienia postępowania. Podniesione przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania argumenty związane z wydaniem przez Sąd Rejonowy w G. postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 roku w przedmiocie zobowiązania J. W. do opuszczenia budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości gruntowej położonej K. [...] ( sygn. akt [...]) nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Przedłożone przez skarżącą prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 2015 roku nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi, który wydał decyzję. Regulacja art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyraźnie wskazuje, iż tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postanowienie na które powołuje się skarżąca zapadło po wydaniu przez Wojewodę [...] orzeczenia odwoławczego. Wskazywane przez skarżącą okoliczności mogły stanowić co najwyżej podstawę skierowania do Wójta Gminy K. nowego wniosku o wymeldowanie J. W. z budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości w K. . [...]., na co zwrócił uwagę w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę w niniejszej sprawie na ostateczną decyzję Wojewody [...]. Sąd ten wprost wskazał, "że okoliczność na którą powołuje się skarżąca wystąpiła dopiero po wydaniu orzeczenia odwoławczego przez Wojewodę". Osoba odpowiedzialna za załatwienie sprawy pozostawała ze stroną w stałym kontakcie, informowała ją o nieskuteczności podejmowanych przez nią działań wskazując jednocześnie na możliwość zredagowania i złożenia nowego wniosku (wszczęcia nowego postępowania w przedmiocie wymeldowania J. W.). Czasami pracownik był zdezorientowany w twierdzeniach i żądaniach strony, co skutkowało brakiem przekazania Wojewodzie [...] wniosku o wznowienie postępowania. W wyniku pozostawania tutejszego organu w bezczynności strona nie poniosła szkody- do chwili obecnej, nawet w przypadku wystąpienia pozytywnych przesłanek z art. 145 § 1 kpa, nie ma możliwości wznowienia postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne. III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r., Wójt wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.). Art. 149 § 2 p.p.s.a stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art.119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przesłanką dopuszczalności wniesienia do sądu skargi na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie przez stronę zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a., albowiem jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, publ. LEX). Przesłanka ta została spełniona w niniejszej sprawie, albowiem pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. skarżąca wniosła wymagane zażalenie do organu wyższego stopnia nad Wójtem w zakresie ewidencji ludności, tj. do Wojewody. V. Szczegółowa ocena przebiegu postępowania, prowadzonego przez Wójta w następstwie złożenia przez skarżącą, pismem z dnia 5 maja 2015 r., wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r., prowadzi do następujących wniosków: 1. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. 2. Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest bezczynność Wójta, polegająca na niepodjęciu przez ten organ prawem przewidzianych czynności po wpłynięciu do niego w dniu 6 maja 2015 r. wniosku skarżącej (zawartego w piśmie z dnia 5 maja 2015 r.) o wznowienie postępowania administracyjnego o wymeldowanie, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] września 2014 r. Należy w tym kontekście wskazać na następujące uwarunkowania procesowe, związane z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną: Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3), na które przysługuje zażalenie (§ 4). Co istotne, organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest - zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. - organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Z powyższych przepisów wynika, iż wniosek o wznowienia postępowania zawsze składa się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, lecz organem właściwym do jego rozpoznania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Może to być zatem organ I instancji, jeżeli od jego decyzji wydanej w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie, nie złożono skutecznie odwołania lub organ II instancji jeżeli to on wydał decyzję ostateczną kończącą to postępowanie. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Obowiązek ten dotyczy wszystkich organów postępowania, na każdym etapie postępowania, a więc zarówno do trybu "zwyczajnego", jak i do postępowań nadzwyczajnych o uchylenie, zmianę, stwierdzenie nieważności albo wygaśnięcie decyzji, jaki i o wznowienie postępowania. Zatem w sytuacji gdy do organu o którym mowa w art. 148 § 1, wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, a organ ten nie jest zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. właściwy do jego rozpoznania to winien on przekazać wniosek do właściwego organu zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Bezspornie w niniejszej sprawie doszło do zaniechania przez Wójta przekazania wniosku skarżącej, objętego pismem z dnia 5 maja 2015 r., Wojewodzie, który to organ orzekał w ostatniej, tj. w odwoławczej instancji w przedmiocie dochodzonego przez zainteresowaną wymeldowania. Okres tego zaniechania jest znaczny, albowiem wyniósł półtora roku, tj. od 6 maja 2015 r. do 18 stycznia 2017 r., jak to trafnie wskazał sam Wojewoda w swoim postanowieniu z dnia [...] stycznia 2017 r., uwzględniającym zażalenie skarżącej, wniesione w trybie uregulowanym w art.37 k.p.a. Jednocześnie jednak, jak to również właściwie ocenił Wojewoda we w/w postanowieniu, przedmiotowy wniosek z dnia 5 maja 2015 r. został ostatecznie przekazany temu organowi przez Wójta wraz z aktami administracyjnymi przy piśmie z 20 stycznia 2017 r. W/w czynność Wójta, tj. ostateczne zniesienie stanu własnej bezczynności, polegające na przekazaniu wniosku skarżącej Wojewodzie, wywołuje bezprzedmiotowość stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie dochodzonego skargą aktu. Postępowanie sądowe w tym zakresie należało zatem umorzyć na zasadzie art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn, aniżeli wymienione w art.161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku). 3. Dopełnienie przez organ dochodzonej czynności przed datą wyrokowania przez Sąd w przedmiocie bezczynności nie zwalnia jednakże Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały jednak miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analiza pod tym kątem zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dokumentacyjnego prowadzi do następujących wniosków: (i) Jak już wskazano powyżej nieuzasadniona, wielomiesięczna zwłoka Wójta w przekazaniu Wojewodzie wniosku skarżącej, objętego pismem z dnia 5 maja 2015 r., w oczywisty sposób wystąpiła. Okoliczność ta obligowała Sąd do stwierdzenia w wyroku, stosownie do art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Wójt dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania (pkt 2 wyroku); (ii) Nie negując w najmniejszym stopniu uprawnionego oczekiwania skarżącej co do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie, Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek bezsprzecznie niepożądana), nie nosi ostatecznie cech rażącego naruszenia prawa (art.149 § 1 a p.p.s.a. – pkt 3 wyroku). Wprawdzie okolicznością jak najbardziej obciążającą Wójta jest to, iż nie dostrzegł on zasadniczej kwestii formalnej, jaką była oczywista w świetle art.150 § 1 k.p.a. niewłaściwość tego organu do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania o wymeldowanie, z czym wiązała się konieczność dokonania czynności, o której mowa w art.65 k.p.a. (niezwłocznie przekazanie pisma do organu właściwego, z jednoczesnym zawiadomieniem o tym wnoszącego podanie), niemniej uznać należy, iż zaniechanie to naruszyło interes skarżącej w stosunkowo ograniczonym zakresie. Powyższe wiąże się z faktem, iż nawet gdyby Wójt dopełnił we właściwym czasie swoich powinności, wynikających z art.65 k.p.a., to i tak organ w sprawie właściwy, tj. Wojewoda nie dysponowałby prawną możliwością efektywnego procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie wymeldowania, a to z uwagi na trafnie dostrzeżoną przez Wójta zawisłość przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2327/14, oddalającego skargę skarżącej na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1210/16, w którym trafnie wskazano, co następuje: "W celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego wyłączona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego."). 4. W świetle powyższych okoliczności Sąd nie dostrzegł przesłanek do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej, przewidzianej w art.149 § 2 p.p.s.a., oddalając skargę w tym zakresie (pkt 4 wyroku). 5. Sąd oddalił skargę również w zakresie sformułowanych w niej żądań: (-) wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia wniosku w terminie, (-) zobowiązania Wójta do dyscyplinarnego ukarania pracownika odpowiedzialnego za zaistniałą bezczynność – z racji braku umocowania Sądu do orzekania w tym zakresie (oddalenie skargi co do w/w żądań nastąpiło również w pkt 4 wyroku). 6. Na zasadzie art.200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania w kwocie [...] zł, na którą składa się zwrot kwoty uiszczonego wpisu. 7. Na marginesie w/w sprawy, mając na uwadze klarowne dążenie skarżącej do orzeczenia przez Wójta o wymeldowaniu z pobytu stałego spornego osoby w nim zameldowanej, wskazać należy (nie przesądzając jednakże w żadnym zakresie wyniku ewentualnego postępowania), że drogą do realizacji tego dążenia nie jest wyłącznie próba wzruszenia w nadzwyczajnym trybie administracyjnym decyzji Wojewody z dnia [...] września 2014 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], którą to decyzją Wójt odmówił wymeldowania w/w osoby. Jak już informował o tym skarżącą Wójt, zainteresowana winna bowiem rozważyć ewentualność ponownego wszczęcia zwyczajnego postępowania administracyjnego, tj. ponownego wnioskowania o wymeldowanie osoby zameldowanej w spornym lokalu, powołując się na istotną zmianę okoliczności faktycznych w porównaniu do pierwszego postępowania, tj. na uprawomocnienie się orzeczenia eksmisyjnego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie: (-) art.161 § 1 pkt 3 w związku z art.149 § 1 pkt 1, (-) art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., (-) art.149 § 1a, (-) art.151 w związku z 149 § 2, (-) art.151 i art.200 w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło