IV SAB/Wa 142/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, pisma skarżącego z dnia 14 czerwca 2015 r. oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny są dochody z umów zlecenia i umów o dzieło zawieranych przez żonę skarżącego (1800 miesięcznie) oraz dochód z tytułu najmu mieszkania (1200 zł miesięcznie). Skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Rodzina mieszka w mieszkaniu o powierzchni 105 m2. (drugie mieszkanie o powierzchni 39 m2 jest wynajmowane). Posiada także działkę budowlaną w W. o pow. 384 m2. Skarżący zaciągnął kredyt hipoteczny na spłatę mieszkania. W piśmie z dnia 14 czerwca 2015 r. wnioskodawca oświadczył, że jego żona M. M. nie posiada konta bankowego, umowy zlecenia zawiera ustnie. Strona stwierdziła, że "należności czynszowe są regulowane gotówką". Do pisma dołączono wyciąg z rachunku bankowego skarżącego, kopię faktury za energię elektryczną (131,68 zł.za dwa miesiące), kopię umowy najmu mieszkania z dnia [...] kwietnia 2015 r. (zgodnie z tą umową czynsz najmu wynosi 1600 zł., we wniosku skarżący oświadczył, że wynosi 1200 zł.), zaświadczenie z urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, potwierdzenie dokonania wpłaty na fundusz remontowy. Z kolei M. M. w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. podała, że wynagrodzenie z tytułu trzech umów o dzieło otrzymuje gotówką, nieregularnie. Oświadczyła jednocześnie że jej dochód w ostatnich trzech miesiącach wyniósł 4500 zł. netto. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika w niniejszej sprawie Powinien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.). Według art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy. Referendarz stwierdza, że o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej przez prawo współpracy skarżącego w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej. M. M. nie wykazał w przekonujący sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Strona, mimo wezwania z dnia 1 czerwca 2015 r. nie wyjaśniła przekonująco wysokości dochodów rodziny. Trzeba przypomnieć, że skarżący odpowiadając na wezwanie referendarza podał, że nie ma możliwości potwierdzenia aktualnych dochodów żony, ponieważ wykonuje ona pracę na podstawie ustnej umowy. Z kolei M. M. podała, że w ostatnich trzech miesiącach jej dochód wyniósł 4500 zł. netto "nieregularnie, gotówką, stąd niemożność przedstawienia wyciągu bankowego, dokumentującego faktyczną wysokość dochodów". Wyjaśniając zasadność tej decyzji procesowej wypada zwrócić uwagę, że rozstrzygając o żądaniu zniesienia obciążeń procesowych, należy kierować się zarówno treścią obowiązujących regulacji jak również zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Te reguły oceny wniosku o prawo pomocy jednoznacznie podpowiadają, że w sytuacji bowiem zawierania umów zlecenia lub umów o dzieło, zleceniobiorca posiada szczegółową wiedzę na temat wysokości wynagrodzenia ustalonego z tego tytułu w treści zawieranej umowy oraz terminu jego wypłaty. Wydaje się zatem mało prawdopodobne, aby skarżący lub jego żona rzeczywiście nie posiadali dokumentów potwierdzających wysokości dochodów uzyskanych przez M. M. w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Wiarygodność złożonych oświadczeń podważa także informacja ujawniona w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (stan na 14 maja 2015 r.), zgodnie z którą żona wnioskodawcy jest wspólnikiem, a zarazem prezesem zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. i posiada w niej udziały o łącznej wartości 45.000 zł. Jest ona także wspólnikiem, a zarazem prezesem zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., w której posiada udziały o łącznej wartości 4.000 zł. W tej sytuacji nie ma najmniejszych podstaw, aby dać wiarę oświadczeniom wnioskodawcy o wysokości dochodu czteroosobowego gospodarstwa domowego. Tę ocenę potwierdza pośrednio niesporny w sprawie fakt posiadania przez rodzinę skarżącego znacznego majątku (dwóch mieszkań i nieruchomości w W.). Co więcej, udzielenie żonie M. M. kredytu hipotecznego świadczy o tym, że posiada ona zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Reasumując, nieścisłości w oświadczeniach skarżącego oraz zatajenie okoliczności dotyczących pełnienia przez żonę funkcji kierowniczych w zarządzie spółek prawa handlowego oraz związanych z tym ewentualnych dochodów, powoduje niemożność dokonania prawidłowej oceny jego stanu majątkowego. W przypadku, gdy zachodzą poważne wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd (referendarz) nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy przedstawione przezeń dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne lub też wiarygodne, mimo obciążającego go ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.