IV SAB/Wa 146/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, złożony w związku ze sprzeciwem od postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, powinien zostać rozpoznany przez sąd, jeśli strona nie sprecyzowała, czy domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, które nie zostało odrzucone, powoduje utratę mocy tego postanowienia i rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd. W sytuacji braku odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania, czy strona domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, sąd uznał, że wniosek obejmuje jedynie ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie przedstawionych przez stronę oświadczeń o braku majątku, dochodów i środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując pouczenie o opłatach. Sąd wezwał go do sprecyzowania, czy domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie przekazania akt postępowań sądowych rzecznikowi dyscyplinarnemu postanawia przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. J. na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej w W. w przedmiocie przekazania akt sądowych rzecznikowi dyscyplinarnemu jako nie mieszczącą się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych.
W dniu 14 stycznia 2013 r. J. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. przyznano J. J. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 marca 2013 r.
J. J. w dniu 25 marca 2013 r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia i wskazał, że pouczenie o wniesieniu sprzeciwu od doręczonego postanowienia zawiera nieprawdziwe informacje. W ocenie skarżącego wniesienie sprzeciwu nie jest wolne od opłat sądowych, ponieważ kosztami postępowania są również "opłaty przesyłek pocztowych dla strony postępowania, której państwo udzielało pomocy w postaci zasiłku celowego".
Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. wezwano J. J. do sprecyzowania, w terminie 7 dni, czy wnosząc sprzeciw od postanowienia z dnia 26 lutego 2013 r. którym przyznano mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (ustanowiono radcę prawnego) domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 2 maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 148 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W świetle powyższego wniesienie w dniu 25 marca 2013 r. sprzeciwu od postanowienia z dnia 26 lutego 2013 r., który nie został przez Sąd odrzucony, skutkuje utratą mocy postanowienia referendarza sądowego i rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy w przez Sąd.
Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Wyjątkiem od powyższej zasady jest instytucja prawa pomocy, która winna być stosowana tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1 cytowanego przepisu) , a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cytowanego przepisu).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności należy wskazać, że wobec braku odpowiedzi J. J. na wezwanie Sądu z dnia 15 kwietnia 2013 r. (doręczone w dniu 2 maja 2013 r.) o sprecyzowanie, czy składając sprzeciw od postanowienia z dnia 26 lutego 2013 r. domaga się on również zwolnienia od kosztów sądowych - Sąd uznał, że wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy obejmuje tylko ustanowienie radcy prawnego.
Dokonując oceny oświadczeń zawartych we wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Sąd stanął na stanowisku, że wniosek J. J. zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskując o przyznanie prawa pomocy J. J. oświadczył, że nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Ponadto w piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. oświadczył, że nie posiada żadnych środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych – żywność otrzymuje od osób życzliwych, chodzi w tych samych ubraniach od kilku lat. Nie otrzymuje żadnych świadczeń z pomocy społecznej. Nie posiada statusu osoby bezrobotnej, jest chory i nie może podjąć żadnej pracy.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że J. J. wykazał, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło