IV SAB/Wa 150/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. O. na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przeliczenia emerytury postanawia: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2). oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. W nadesłanym do Sądu w dniu 21 sierpnia 2014 r. formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości 1.353,21 zł miesięcznie. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną- [...]. Z tego powodu ponosi duże wydatki na rehabilitację i leczenie- ok. 300 zł miesięcznie. Do stałych miesięcznych wydatków skarżąca ponadto zaliczyła: opłatę za czynsz- 284 zł, opłatę za gaz- 40 zł, opłatę za energię elektryczną- 15 zł, składkę na ubezpieczenie – 45 zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że poza mieszkaniem spółdzielczym nie posiada żadnego innego majątku, środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzupełniając przedmiotowy wniosek skarżąca w piśmie z dnia 1 września oświadczyła, że nie posiada żadnych kont bankowych ani lokat terminowych. Nie gromadzi również rachunków potwierdzających wydatki na leczenie. Wnioskodawczyni potrzymała swój wniosek o przyznanie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego wskazując, że w jej ocenie jedynie taka osoba będzie kompetentna do dalszego poprowadzenia jej sprawy dotyczącej przewlekłego działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednak z uwagi na niedopuszczalność ustanowienia w niniejszej sprawie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego postanowiono o uwzględnieniu jej wniosku jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wobec swojej niepełnosprawności oraz niskich dochodów nie posiada możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Pokrycie przez nią kosztów postępowania w niniejszej sprawie, jak również kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, mogłoby skutkować niemożnością zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych. Należy mieć bowiem na uwadze, iż miesięczne dochody wnioskodawczyni w wysokości 1.353,21 zł służą do pokrycia nie tylko kosztów bieżącego utrzymania, ale również kosztów leczenia i z pewnością pomocy osób trzecich. Okolicznością mającą wpływ na pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest również stan zdrowia skarżącej, która będąc osobą niepełnosprawną nie jest w stanie samodzielnie egzystować. Okoliczność ta daje również podstawę aby przypuszczać, iż wnioskodawczyni nie posiada możliwości w uzyskaniu dodatkowego źródła dochodu. Aktualny natomiast dochód, jak wskazano powyżej, wystarcza jedynie do zaspokojenia podstawowych potrzeb życia codziennego w tym kosztów leczenia. Oceniając z kolei wniosek o ustanowienie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Należy mieć na względzie, że dorada podatkowy może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji określonej w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (j.t.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.), tj. w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych. Skarga M. O. dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury. Przedmiotem niniejszej skargi nie są zatem obowiązki podatkowe. Mając na uwadze, że referendarz sądowy związany jest wnioskiem strony, a ustanowienie w niniejszej sprawie doradcy podatkowego nie było możliwe z przyczyn wskazanych powyżej, wniosek skarżącej w tym zakresie należało oddalić. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.