IV SAB/Wa 153/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie niezałatwienia skargi postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W złożonym we wniosku z dnia 17 listopada 2008 r. oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 719 zł miesięcznie brutto. Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie strona wniosła zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy więc zauważyć, że warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Przez prawo do sądu należy zaś rozumieć nie tylko prawo dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem, ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w sytuacji, kiedy przy wniesieniu środka odwoławczego obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. W ocenie referendarza sądowego, w takiej sytuacji znajduje się wnioskodawczyni. Skarżąca jest osobą samotną, która utrzymuje się ze świadczenia w wysokości 719 zł miesięcznie brutto i nie posiada żadnego majątku, który mógłby być źródłem dodatkowego dochodu. Jakkolwiek w złożonym wniosku skarżąca nie wskazała wysokości kosztów niezbędnych do utrzymania się, to – uwzględniając aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi – należało przyjąć, że uzyskiwane dochody nie pozwalają jej na ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.