IV SAB/Wa 164/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J.G. i T.B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku J.G. i T.B. z dnia 29 grudnia 2005r. i 16 listopada 2005r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] – w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 10 listopada 2014r. J.G. i T.B. wniosły skargę, zarzucając bezczynność Prezydentowi W. przy rozpatrywaniu ich wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent W. uporczywie uchyla się od wypłaty odszkodowania a sprawa ciągnie się od marca 2011r. przy czym ostatnie pismo w sprawie z Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa jest datowane na dzień 24 kwietnia 2014r. a zatem przez ponad pół roku skarżące nie otrzymały żadnej informacji w tej sprawie. Skarżące wskazały również, że przez wszystkie lata prowadzenia postępowania były przez organ podawane różne terminy wypłacenia należnego odszkodowania i żaden z tych terminów nie został dotrzymany. W odpowiedzi na skargę organ administracji m. in. wskazał i wyjaśnił, że działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 – dalej "k.p.a."). pismem z dnia 23 lutego 2015r. poinformował strony, iż ich wnioski o przyznanie odszkodowania zostaną rozpatrzone do dnia 30 czerwca 2015r. Wskazał także, że przygotowany został projekt decyzji administracyjnej, który podlega procedurze i kontroli wewnętrznej a nadto, iż organ czyni starania w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych na wypłaty odszkodowań za nieruchomości wydzielone lub zajęte pod drogi publiczne. Organ podkreślił przy tym, że w ostatnim czasie nastąpiło znaczne spiętrzenie podobnych spraw co spowodowało, że wydanie wszystkich przygotowanych decyzji w krótkim czasie nie było możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu stosownego orzeczenia. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że 16 listopada 2005r. T.B. a 29 grudnia 2005r. J.G. i Z.G. wnieśli wnioski o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) za grunt zajęty pod drogę – ulicę [...] (działka nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] o powierzchni 220 m2 ). Po dokonaniu przez organ ustaleń w zakresie praw wnioskodawców do w/w gruntu organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. działając z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie do czasu wydania przez Wojewodę [...] stosownego rozstrzygnięcia potwierdzającego, że w/w nieruchomość przeszła z dniem [...] stycznia 1999r. na rzecz Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego oraz ujawnienia powyższego w księdze wieczystej. Orzeczenie to zostało zaskarżone do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007r. Stosowna decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nabycie przez gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] (działka nr ew[...]) została wydana w dniu [...] marca 2011r. Powyższe spowodowało podjęcie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. zawieszonego postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz podjęcie czynności mających na celu zgromadzenie niezbędnej dokumentacji do wydania stosownego rozstrzygnięcia (pismo z dnia 8 sierpnia 2011r. – karta 71, z dnia 15 marca 2012r. – karta 93). W tym czasie strona została również zawiadomiona w trybie art. 36 k.p.a. o niemożności wydania decyzji w terminie przewidzianym przez art. 35 k.p.a. (pismo z dnia 10 sierpnia 2011r. – karta 72, z dnia 25 stycznia 2012r. – karta 85, z dnia 16 lipca 1012r.- karta 102,). W dniu 30 lipca 2012r. skarżące wniosły zażalenie na bezczynność organu w trybie art. 37 k.p.a. po rozpoznaniu, którego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. uznał je za niezasadne. W dniu [...] września 2012r. sporządzony został operat szacunkowy dla działki nr ew. [...] (karta 138) a następnie w dniu [...] października 2012r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna w sprawie i przesłuchano strony. Kolejnymi pismami z dnia 22 kwietnia 2013r. i z dnia 24 marca 2014r., 23 luty 2015r. (karta 155,168, 178) organ wyznaczał nowe terminy zakończenia sprawy. Przy czym warto podkreślić, że ostatnie pismo przedłużające termin zakończenia sprawy zostało sporządzone już po wpłynięciu do organu skargi J.G. i T.B. kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w sprawie. Tak wiec jak z powyższego wynika od [...] października 2012r., kiedy to została przeprowadzona rozprawa oraz dokonano przesłuchanie stron nie zostały w sprawie podjęte żadne czynności prócz wysyłania do stron kolejnych pism, w których był przedłużany termin zakończenia sprawy. Należy również podkreślić, że mimo, iż organ sam wyznaczał kolejne terminy zakończenia sprawy, to żaden z wyznaczonych kolejnymi pismami terminów nie został dotrzymany. Powyższe wskazuje, iż niewątpliwie od [...] października 2012r., a zatem przez okres już ponad 3 lat, organ pozostaje w bezczynności niczym nieusprawiedliwionej, bowiem brak środków finansowych na realizację odszkodowań nie może i nie usprawiedliwia braku wydania stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Reasumując, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym w art. 35 k.p.a., Sąd uznał skargę za zasadną, co obligowało Sąd do wyznaczenia terminu organowi do jej załatwienia. Kwalifikując bezczynność organu, jako mającą charakter rażący, Sąd miał na uwadze, znaczny okres trwania bezczynności Prezydenta W. a także fakt, iż sprawa od momentu złożenia wniosku jest już rozpoznawana 10 lat. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.